2. Бағдарлама

Кіріспе

Бүгін, денсаулық сақтау саласында адам құқықтарына көп мағына берілгендіктен, халықтың көрсетіліп отырған медициналық қызметтердің сапасына деген талабы жоғарылап, жаңа медициналық технологиялар енгізілуде, ҚР-да медициналық құқықты, заңнамаларды және басқаруды білу, әр бір медициналық қызметкердің табысты жұмыс атқаруына негіз бола алады. Бұл медициналық салада білікті мамандарды даярлауда медико-құқықтық сұрақтардың енгізілуін міндетті етеді.

«Денсаулық сақтаудағы заңнама және нормативтік реттеу» пәнін оқытудың мақсаты болып, студенттердің Қазақстандағы медициналық қызметтің жүзеге асырылуын реттейтін ағымдағы заңнаманы білуін ғана емес, сонымен қатар, денсаулық сақтау мекемелеріндегі мәселелерге деген көзқарастар және медициналық қызмет көрсету туралы, но медициналық құқық турғысынан әртүрлі құқықтық қызметтерді бағалау туралы, осы ғылымның заманауи талаптарға сай биоэтика және тағы басқа ғылымдармен қарым-қатынастағы тапсырмалары туралы оқытуды мақсат етеді.

«Денсаулық сақтаудағы заңнама және нормативтік реттеу» пәнін оқу барысында, студенттерді денсаулық сақтауды ұйымдастыру және медициналық қызмет көрсету барысында пайда болатын қарым-қатынастарды реттейтін, ағымдағы заңнаманың барлық актілерімен таныстыру мүмкін болып табалмайғандықтан, болашақ медицина қызметкерлерді негізгі заңдармен, бірінші кезекте ҚР Конституциясымен, Қазақстан Республикасының «Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі» туралы Кодексімен, ҚР Еңбек Кодексімен, ҚР Денсаулық сақтау жүйесінің дамуына бағытталған Мемлекеттік 2016-2019жж арналған «Денсаулық» бағдарламасымен, медицина қызметкерлерінің жұмысына қағидатты мағына беретін бұйрық асты актілермен таныстыру болып табылады.

Бүгінгі таңда, Қазақстанда, көптеген басқа мемлекеттер сияқты медициналық құқықты дара құқықтық сала ретінде қарастыруға деген тенденция қалыптасқан. Медициналық құқықтың Отандық ғылымының біріншілік тапсырмасы болып, түсініктілік аппаратының жетілдірілуімен қатар, медициналық құқықтың және денсаулық сақтаудағы заңнаманың даму концепциясын пайда ету болып табылады. Бұл тапсырмаларды орындау, шетелдік медициналық құқық доктринасы мен денсаулық сақтаудағы заңнамалары, сонымен қатар, халықаралық-құқықтық актілер мен басқа құжаттарды талдамай жүзеге асырылмайды. Бүгінгі күнде, адам өмірінің глобализациялану кезеңінде және срнымен қатар «глобалды мінездегі көрсететін және оларға қарсы тұру үшін халықаралық дәрежеде күш біріктіруді талап ететін жаңа қаіп-қатерлердің» пайда болуымен өзекті мәселелердің бірі болып табылады.

«Денсаулық сақтаудағы заңнама және нормативтік реттеу» пәнін меңгеру үшін, көптеген клиникалық пәндерді, әлеуметтік-экономикалық пәндерді және пәлсапалық бағыттағы пәндерді алдын-ала оқу мен түсінуді, студенттердің олардың арасындағы байланысты көруін талап етеді. Осыған байланысты бұл пәнді, медициналық ЖОО-дың жоғарғы курстарында оқытылуы мақсатты түрде ұсынылады.

Пәннің оқытылу мақсаты болып, студенттерде ҚР ағымдағы заңдары мен нормативті актілері туралы білімді қалыптасытыру болып табылады. «Денсаулық сақтаудағы заңнама және нормативтік реттеу» курсы нақты тәжірибелік бағытта болуы және болашақ медицина қызметкерлерінің әріптестер және науқастармен қарым-қатынас үстінде пайда болатын мәселелерді шешу үшін, медициналық этика және деонтологияға, ағымдағы заңнама қағидалоарына сәйекес шешім қабылдай алу және мәселелерді білікті шешуге мімкіндік береді.

Пән мақсаты:

• ҚР заңнамасының негіздерін қалыптастыру, денсаулық сақтау жүйесінде нақты жағдай барысында,науқас пен медициналық қызметкерлердің құқықтары мен міндеттеріне, қылмыстық жауакершілікпен ағымдағы ҚР заңнамасын қолдану.

Пәннің тапсырмалары:

• ҚР заңнама жүйесі туралы, ҚР заңнама түсініңгі мен құрылымы туралы білім қалыптасытру;

• Нормативті-құқықтық актілер иерахиясынынң мағынасында бейімделу;

• Денсаулық сақту саласындағы құқық – қатынастарының жүйесін, қағидаларын және ерекшеліктерін талдау;

• Медицналық мекемелердегі жұмыс кезіндегі белгілі бір жағдайларда ҚР заңнамасының аясында шешім қабылдай алу дағдыларын үйрету;

• Денсаулық қорғау саласында ҚР халықаралық – құқықтық медициналық стандарттар мен конституциялық кепілдіктерді оқыту;

• Әр түрлі категориялық азаматтардың денсаулық қорғау бойынша құқықтарының ерекшеліктерін анықтау; медициналық қықзметкерлердің құқықтық статусын оқу;

• Тәжірибе жүзінде заңнамалы актілердің әртүрлілігін қолдануды үйрету.

Оқытудың қорытынды нәтижелері:

Студент білуі керек:

• ЕМП-нің жұмысн басқаратын, ҚР нормативті-құқықтық акутілерін;ҚР үрдістерді басқаратын ҚР Конституция негіздерін, заңнамалық қағидаларын;

• ҚР денсаулық сақтауы туралы заңнаманы және оны қолдану тәжірибесін, арнайы әдебиетке бейімделуді;

• Денсаулық сақтау саласындағы қараым-қатынастарды басқаратын, заңдар мен басқа да нормативті – құқықтық актілерді білу;

• Денсаулықты қорғау және медициналық қызметті басқаратын, ҚР конститиуциялық құқық қағидаларын;

• Науқастардың құқықтары мен оларды қамтамасыз етудің негізгі заңдық механизмдерін;

• Медициналық қызметті реттейтін ағымдағы ҚР заңнамасын және заң асты акутілерді білу;

• Медициналық қызметкерлердің құқықтары мен міндеттерін, олардың қызметінің негіздерін және әлеусеттік-құқықтық қорғауының ерекшелңктерін;

• Қазақстандық құқық саласының негізгі бөліктері мен қағидаларын (азаматтық, отбасылық, еңбек, әкімшілік құқық ),ҚР азаматтарының денсаулық сақтау саласындағы заңды қызығушылықтары мен қамитамасыз ету кепілдіктері ретінде білу.

Істей алу керек:

• Денсаулық сақтауға қатысты құықтық актілерді өз бетінше талдау алуды;

• Заңға сәйкес өзінің кәсіби құқықтарын қорғай алуды;

• Өзінің кәсіби құқықтары және міндеттері шамасында іс-әрекет етуді;

• Өзінің кәсіби қызметі барысында Қазақстан Республикасының заңнамасының талаптарына сәйкес келуді;

• Өзінің еңбек құқығы мен еркін қорғай алу және өзінің кәсіби міндеттері аясында іс-әрекет етуды;

• Денсаулық қорғау саласындағы құқықтық қарым-қатынасытарды басқараытн, заңдар мен тағы басқа нормативті-құқықтық актілерді қолданы;

• Медицинадық қызметкерлер мен қатар науқастардың құқықтарын қорғаудың заңдық механизмдері мен заңды мүдделерін қолдану;

• Өзінің кәсіби қызметі барсында ҚР заңдары мен және заңасты актілерін қолдану;

• Өзінің кәсіби қызметі және денсаулық сақтау мекемелерінде керек құқық қағидаларын адекватты қолдануды білуі керек.

Пәннің пререквизиттері: құқық негіздерң, политология, мейірбике ісі негіздері, денсаулық жағдайын бағалау, денсаулық сақтау жүйесіндегі әлеуметтік жұмыс негіздері, МІ-дегі менеджмент, дәлелдеуші медицина негіздері, денсаулықты нығайту және аурулардың алдын-алу.

Пәннің постеквизиттері: МІ заманауи ұйымдастырылуы. Денсаулық сақтаудағы маркетинг, өндірістік тәжірибе «Мейірбике ісі бакалавры».