Тлумачэнне новага матэрыялу.
Зараз мы будзем даследвадь словы. Нам неабходна перакласці назоўнікі на беларускую мову і з дапамогай слоўніка вызначыць іх род.
Крыса — пацук (м. р.).
Калоша — галёш (м. р.).
Яблоко — яблык (м. р.).
Пачка — пачак (м. р.).
Внсок — скронь (ж. р.).
Полынь — палын (м. р.).
Гармонь — гармонік (м. р.).
Кофе — кава (ж. р.).
Охапка — ахапак (м. р.).
3 якой часцінай мовы часцей за ўсё звязаны назоўнік?
Як яшчэ можна вызначыць род назоўніка? (Адказы.)
Замацаванне новага матэрыялу.
Пры выкананні практыкавання можна звяртацца да памяткі.
Падбярыце да прыметніка назоўнік. Запішыце словазлучэнні. Абазначце род назоўнікаў.
Словы: высокі — ..., густы — ..., страшэнны — ..., вялікая — ..., салдацкі —..., шырокая — .... (Насып, цень, боль, шынель, гусь, далонь.)
3 дапамогай якой часціны мовы вы вызначылі род назоўнікаў?
Работа па падручніку.
Практыкаванне № 97. с. 62.
Якія з прыметнікаў з’яўляюдца антонімамі?
1 варыянт — практыкаванне 98, с. 63.
II варыянт — падабраць антонімы да слоў:
Шум —..., лета —дзень — ..., дабро —..., верх —..., старасць —..., радасць —....
Зрокавая хвілінка.
Прачытайце прыказкі. Растлумачце іх сэнс. Напішыце ў тым парадку, як патрабуе шыфр (гл. табл. 8, с. 65). Устаўце прапушчаныя літары, растлумачце напісанне слоў у дужках.
Маленькая л..нота (да)в..лікай дарасце.
Чалавек невучоны, як тапор нет..чоны.
У гулыпая і дах (не)ц..чэ, і печ (не)п..чэ.
Гультай (за)работу — мазоль (за)руку.
Гультайства горш (за)хваробу.
Шыфр
Вынікі ўрока. Рэфлексія.
Якога роду бываюць назоўнікі?
Як вызначыць род назоўніка?
Што спадабалася вам на ўроку?
Што хацелі б выканаць яшчэ раз, а што — зрабіць інакш?
Якім атрымаўся наш урок?
Ці спраўдзіліся нашы пажаданні?
Якія гэта словы? (Прыметнікі.)
У чым яны дапамаглі нам на ўроку? (Вызначаць род назоўнікаў.)
Вялікі дзякуй за работу, дзеці.
Працягніце выказванні:
Я ўспомніў...
Мне спадабалася...
Дамашняе заданне.
Практыкаванне № 99. с. 64.
Прачытайце заданне да практыкавання № юо. с. 64.
Ці ўсё зразумела?
3 дапамогай чаго вам пагрэбна ўтварыць назоўнікі жаночага роду?
Тэма: Лік назоўнікаў
Мэта: сістэматызаваць веды вучняў пра лік назоўнікаў, адпрацоўваць уменне сярод шэрагу назоўнікаў вылучаць тыя, якія маюць толькі адзін лік: адзіночны ці множны; развіваць інтэлектуальныя здольнасці вучняў; выхоўваць цікавасць да вывучэння беларускай лювы.
Ход урока
Арганізадыйны момант.
Добры дзень, дзеці! Давайце ўсміхнемся адзін аднаму. Хай такі добры настрой у нас будзе на працягу ўсяго ўрока.
Праверка дамашняга задання.
Практыкаванне № юо. с. 64.
Настаўнік. Што такое назоўнік?
Якога роду бываюць назоўнікі?
Як вызначыць род назоўніка?
Што спадабалася вам на мінулым уроку?
Якая часціна мовы дапамагае вызначыць род назоўніка?
Хвілінка чыстапісання.
Выкарыстоўваючы схему, сфармулюйце заданні, каб даведацца тэму хвілінкі чыстапісання.
Якую літару мы будзем пісаць на хвілінцы чыстапісання? (Літару «г».) Яна з’яўляецца першай у кожным слове схемы. Дайце ёй характарыстыку.
Які парадак літар у ланцужку?
га га гааа гаааа г агг аггг
Запішыце словы, якія ў вас атрымаліся на наступным радку. Галалёд, гусеніца, газ, галіна, гітара, галубы.
Што агульнае ў гэтых слоў? (Назоўнікі.)
Абазначце род назоўнікаў.
Якое слова можа быць лішнім? (Галубы.) Чаму? (Абазначае некалькі прадметаў, а астатнія — адзін прадмет.)
Як вызначылі род гэтага назоўніка?