5. Тлумачэнне новага матэрыялу.

 Сёння мы будзем вучыцца вызначаць граматычны род пазоўнікаў.

На дошцы запісаны словы: сталь. стол, яблык, школа, возера, гальштук, машына, вядро, гара, мядзведзь, кніга, месца, снег, рака, завіруха, чкно, вуліца, партфель, лес, дарога, гай, крэсла.

• Раздзяліце назоўнікі па групах.

Ён мой Яна мая Яно маё

• Пры размяшчэнні назоўнікаў па групах мы раздзялілі іх па родах.

(Род — гэта граматычны прызнак назоўнікаў. Назоўнікі бываюць муж- чынскага, жаночага або ніякага роду. Род назоўнікаў не змяняецца.)

1 ) Складанне схемы па новай тэме.

2) Работа над правілам.

ГІрачытаць правіла на с. 57.

• Для чаго патрэбна ведаць род назоўнікаў?

• Якога роду бываюць назоўнікі?

• Якія словы можна падставіць да назоўнікаў мужчынскага, жаночага, ніякага роду?

6. Замацаванне новага матэрыялу.

Практыкаванне № 90. с. 58.

 Якога роду назоўнікі «гусь», «сабака», «кацяня» ў беларускай мове?

• Перакладзіце словы на рускую мову і вызначце іх род.

• Ці адрозніваецца род гэтых назоўнікаў у беларускай і рускай мовах? Чым?

• Ёсць і іншыя словы, якія ў беларускай і рускай мовах ужываюцца ў форме рознага роду. Таму іх трэба ведаць і ўмець правільна ўжываць у сказах.

1. Работа па падручніку.

а) Практыкаванне № 91, с. 59.

Запісаць па-беларуску дадзеныя спалучэнні слоў, карыстаючыся «Русско-белорусскнм словарем».

Словы: румяное яблоко, густая тень, старая шынель, крутая насыпь, золотая медаль.

б) Практыкаванне № 92. с. 6о.

• Які лес сабраўся вакол возера?

• Назавіце дрэвы, якія растуць у лесе.

• Пра якое люстра гаворыцца ў тэксце?

• Як вызначалі род назоўнікаў?

2. Чытанне падказкі спадарыні Граматыкі.

3. Фізкультхвілінка.

• Я буду называць назоўнікі рознага роду. Калі назаву назоўнік мужчьгнскага роду — прысядайце; жаночага — уставайце; ніякага — падскоквайце.

Словы: дождж, пыл, трава, неба, сабака, гусь, дзяўчынка, сонца, стол, вучаніца, яблык, праца.

4. Самастойная работа.

Практьгкаванне № 94. с. 6і.

5. Работа па еырыянтах.

• Д апішыце да першай і апошняй часткі слоў літары так, каб атрымаліся назоўнікі. Вызначце іх род.

7. Вынікі ўрока. Рэфлексія.

 Чаму мы вучыліся на ўроку?

• Як вызначыць род назоўніка?

Чытанне верша на с. 57.

• Пра што вьг даведаліся наўроку?

• Што паўтарылі?

• Якія бьглі цяжкасці?

• Што спадабалася на ўроку? Напішыце гэта на сваіх каляровьгх лісточках і прымацуйце да нашага дрэва ведаў (малюнак дрэва фармата А3.)

• Вялікі дзякуй за работу, дзеці.

8. Дамашняе заданне.

Практыкаванне 95, С. 62

Тэма: Род назоўнікаў

Мэта: адпрацоўваць уменні вызначаць род назоўнікаў, правільна спалучаць іх з іншымі словамі, утвараць назоўнікі з дапамогай суфіксаў; пашыраць лексічны запас вучняў; фарміраваць навык супрацоўніцтва.

Ход урока

1. Арганізацыйны момант.

 3 якім настроем вы прыйшлі на ўрок?

• Якім вы бачыце наш урок?

2. Праверка дамашняга задання.

 Што такое назоўнік?

• На якія пытанні адхазваюць назоўнікі?

• Якую граматычную прымету маюць назоўнікі?

• Якога роду бываюць назоўнікі?

• Як вызначыць род назоўніка?

• Чым адрозніваюцца назоўнікі: сабака, яблык, пыл, медаль, гусь у беларускай і рускай мовах?

3. Арфаграфічная хвілінка.

Словы: м..тро. тэл..граф, тэл..фон, п..нал, м..тал, с.жунда, кал..к- тыў, дэл..гат.

 Вызначце, што агульнага ў гэтых словах?

• Якая літара пішацца ў першым складзе перад націскам у гэтых словах?

• Што абазначаюць гэ гыя словы? Перакладзіце іх на рускую мову.

4. Х вілінка чыстапісання.

 Растлумачце сэнс слоў. Запішыце іх, пастаўце націск, падкрэсліце літару «е» ў першым складзе перад націскам, абазначце род назоўнікаў.

Калектыў — група людзей, аб’яднаных аіульнай працай, інтарэсамі. Калектыў, калектыўна, калектывіст.

Дэлегацыя — група дэлегатаў ад якой-небудзь дзяржавы, арганіза- цыі, калектыву.

Дэлегацыя, дэлегат, дэлегатка.

 Складзіце сказ, ужываючы дадзеныя словы:

На, працоўны, з’езд, калектыў, дэлегацыю, адправіў.

 Абазначце род назоўнікаў.

• * *

Як тупну нагой

Ды прытупну другой,

Кругам пакружуся,

Усім людзям пакажуся!