Тлумачэнне новага матэрыялу.
— Што такое корань? Якія словы называюць аднакаранёвымі?
Што такое канчатак?
Што называецца прыстаўкай? Для чаго япгчэ яна служыць?
Што такое суфікс? Для чаго ён служыць?
Замацаванне новага матэрыялу.
Прачытайце. Спішыце. Выдзеленыя словы разбярыце па саставу. Растлумачце, якое значэнне надаюць словам суфіксы.
* *
Эх, добра ўе аўсяначка,
ды лепей — берасцяначка!
Гняздзечка на бярозцы
з бялюткае бяросткі,
саткана з валаконца,
нібы з праменняў сонца,
і з цёплаю, пушысценькай,
такой утульнай высцілкай.
Глядзіць яна з бярозачкі,
на крыллях — дзве палосачкі,
галоўка з сіняй шапачкай
і дзюбу чысціць лапачкай.
(М. Арочка.)
1) Фізкультхвілінка.
2) Работа па варыянтах.
I варыянт — выдзеліць корань і прыстаўку ў словах. Выпісаць корань і прыстаўку ў словах.
скасіў рассыпаў
памыць прыморскі дапісаць
пераход засыпаць перадзімовы
падхапіў паглядзець размачыў
II варыянт — у прыведзеных словах абазначыць прыстаўкі.
пераход пабегчы змесці
закрычаў паляцеў нрыклеіць
выбраўся перагрэць заспявалі
недасаліць падскочыць абтрэсці
Самастойная работа.
Прачытайце. Запішыце, падбіраючы з дужак, патрэбныя па сэнсе словы. Абазначце прыстаўку.
Вераб’і
Раніцай да нашага ганка (прыляцела, адляцела) чародка верабеў. Яны селі на ганак і весела (зачырыкалі, прачырыкалі). Маня (выбегла, падбегла) на ганак і (насыпала, падсыпала) вераб'ям крошак. Птушкі (узляцелі, заляцелі) і апусціліся на зямлю.
Дыферэнцыраваная работа.
1-я група — разабраць словы па саставу.
Пералесак, прагулка, пасадка, заснежаны, прыгарадны, шафёрскі, паходы, падводнік, тыграня.
2-я група — саставіць словы, выкарыстоўваючы часткі слоў з табліцы.
3-я група — падабраць і запісаць словы, якія складаюцца з кораня; кораня і суфікса; кораня, суфікса і канчатка; прыстаўкі, кораня, суфікса і канчатка. Абазначыць усе часткі слова.
Узор: лёс, ляснік, лясны, пралеска.
Вынікі ўрока. Рэфлексія.
Гульня-тэст «Так ці не?».
1. Корань — гэта...
а) Агульная частка роднасных слоў;
б) зменная частка роднасных слоў;
в) частка слова, без якой слова можа існаваць;
г) частка слова, без якой слова не можа існаваць;
д) частка слова, якая выражае асноўнае лексічнае значэнне слова?
2. Канчатак — гэта...
а) Апошні гук слова;
б) апошнія два гукі слова;
в) зменная частка слова, якая знаходзіцца ў канцы слова.
3.Прыстаўка — гэта...
а) Зменная частка слова;
б) пастаянная частка слова, якая стаіць перад коранем.
4.Суфікс — гэта...
а) Частка слова, якая стаіць пасля кораня;
б) частка слова, якая можа стаяць перад коранем або пасля яго.
— ГІакажыце, з якім настроем вы закончылі ўрок. (Вучні пчнч.шаюць маскі настрою.)
Што спадабалася вам наўроку?
Што выклікала цяжкасці?
Дамашняе заданне.
Саставіць словы з частак іншых слоў (па аналогіі з заданнем, якое выконвала 2-я група).
Да слоў «мост», «мора», «соль», «рэкі», «трэск», «мароз» падабраць як можна больш аднакаранёвых слоў. Разабраць па саставу.
Запішыце тэкст. Знайдзіце аднакаранёвыя словы, абазначце ў іх корань.
Жнівень багаты грыбамі. Цёплыя дажджы спрыяюць росту грыбоў. Таму такія дажджы называюць грыбнымі. Грыбнікоў вабяць і малады сасоннік, і стары бор. Асабліва вабіць лес, калі кранаецца ў рост кароль грыбнога царства – баравік. |
Запішыце тэкст. Знайдзіце аднакаранёвыя словы, абазначце ў іх корань.
Жнівень багаты грыбамі. Цёплыя дажджы спрыяюць росту грыбоў. Таму такія дажджы называюць грыбнымі. Грыбнікоў вабяць і малады сасоннік, і стары бор. Асабліва вабіць лес, калі кранаецца ў рост кароль грыбнога царства – баравік. |
Запішыце тэкст. Знайдзіце аднакаранёвыя словы, абазначце ў іх корань.
Жнівень багаты грыбамі. Цёплыя дажджы спрыяюць росту грыбоў. Таму такія дажджы называюць грыбнымі. Грыбнікоў вабяць і малады сасоннік, і стары бор. Асабліва вабіць лес, калі кранаецца ў рост кароль грыбнога царства – баравік. |
Запішыце тэкст. Знайдзіце аднакаранёвыя словы, абазначце ў іх корань.
Жнівень багаты грыбамі. Цёплыя дажджы спрыяюць росту грыбоў. Таму такія дажджы называюць грыбнымі. Грыбнікоў вабяць і малады сасоннік, і стары бор. Асабліва вабіць лес, калі кранаецца ў рост кароль грыбнога царства – баравік. |
Запішыце тэкст. Знайдзіце аднакаранёвыя словы, абазначце ў іх корань.
Жнівень багаты грыбамі. Цёплыя дажджы спрыяюць росту грыбоў. Таму такія дажджы называюць грыбнымі. Грыбнікоў вабяць і малады сасоннік, і стары бор. Асабліва вабіць лес, калі кранаецца ў рост кароль грыбнога царства – баравік. |
Запішыце тэкст. Знайдзіце аднакаранёвыя словы, абазначце ў іх корань.
Жнівень багаты грыбамі. Цёплыя дажджы спрыяюць росту грыбоў. Таму такія дажджы называюць грыбнымі. Грыбнікоў вабяць і малады сасоннік, і стары бор. Асабліва вабіць лес, калі кранаецца ў рост кароль грыбнога царства – баравік. |
Запішыце тэкст. Знайдзіце аднакаранёвыя словы, абазначце ў іх корань.
Жнівень багаты грыбамі. Цёплыя дажджы спрыяюць росту грыбоў. Таму такія дажджы называюць грыбнымі. Грыбнікоў вабяць і малады сасоннік, і стары бор. Асабліва вабіць лес, калі кранаецца ў рост кароль грыбнога царства – баравік. |
Запішыце тэкст. Знайдзіце аднакаранёвыя словы, абазначце ў іх корань.
Жнівень багаты грыбамі. Цёплыя дажджы спрыяюць росту грыбоў. Таму такія дажджы называюць грыбнымі. Грыбнікоў вабяць і малады сасоннік, і стары бор. Асабліва вабіць лес, калі кранаецца ў рост кароль грыбнога царства – баравік. |
Запішыце тэкст. Знайдзіце аднакаранёвыя словы, абазначце ў іх корань.
Жнівень багаты грыбамі. Цёплыя дажджы спрыяюць росту грыбоў. Таму такія дажджы называюць грыбнымі. Грыбнікоў вабяць і малады сасоннік, і стары бор. Асабліва вабіць лес, калі кранаецца ў рост кароль грыбнога царства – баравік. |
Запішыце тэкст. Знайдзіце аднакаранёвыя словы, абазначце ў іх корань.
Жнівень багаты грыбамі. Цёплыя дажджы спрыяюць росту грыбоў. Таму такія дажджы называюць грыбнымі. Грыбнікоў вабяць і малады сасоннік, і стары бор. Асабліва вабіць лес, калі кранаецца ў рост кароль грыбнога царства – баравік. |
Запішыце тэкст. Знайдзіце аднакаранёвыя словы, абазначце ў іх корань.
Жнівень багаты грыбамі. Цёплыя дажджы спрыяюць росту грыбоў. Таму такія дажджы называюць грыбнымі. Грыбнікоў вабяць і малады сасоннік, і стары бор. Асабліва вабіць лес, калі кранаецца ў рост кароль грыбнога царства – баравік. |
4 КЛАС |
Аснова—частка слова без канчатка |
|
Мэта: |
фарміраваць уяўленне вучняў пра аснову як частку слова без канчатка; паўтарыць парныя па звонкасці — глухасці гукі; адпрацоўваць уменні правільна пісаць словы з прыстаўкамі з- (с-), раз- (рас-), уз- (ус-); вучыць падбіраць аднакаранёвыя словы да прапанаваных; разбіраць словы па саставу; развіваць маўленне і мысленне вучняў; выхоўваць беражлівыя адносіны да прыроды. |
|