Нифедипин (nifedipine)

Шығарылу түрі. Белсенді зат‑нифедипин. Баяу босатылатын таблеткалар (түрлендіріліп босатылатын таблеткалар), нифедипин 10 мг [ӘДҰ ұсынылған]. Таблеткалар, нифедипин 10 мг [ӘДҰ Модель тізіміне енгізілмеген]. Рапид-ретард таблеткалары, пленкалық қаппен қапталған, нифедипин 20 мг [ӘДҰ Модель тізіміне енгізілмеген]. Ұзақ әсерлі таблеткалар, нифедипин 20 мг [ӘДҰ Модель тізіміне енгізілмеген]. Түрлендірілгенмен босатылатын таблеткалар, нифедипин 40 мг [ӘДҰ Модель тізіміне енгізілмеген]. Ұзақ әсерлі таблеткалар, қабықпен қапталған, нифедипин 10 мг, 20 мг, 30 мг [ӘДҰ Модель тізіміне енгізілмеген]. Бақылаумен босатылатын таблеткалар, қабықпен қапталған, нифедипин 30 мг, 60 мг [ӘДҰ Модель тізіміне енгізілмеген]. Қолдану көрсеткіштері мен мөлшерленуі.

Артериальды гипертензия^А . Ішке (баяу босатылатын таблетка түрінде), ересектерге мөлшер ара қашықтығы 20–100 мг күніне 1–2 рет өнірушішісін нұсқау арқылы тағайындау. Көбінесе бақыланбай босатылатын таблеткаларды 30-60 мг 1 рет тәулігіне тағайындайды, қажет жағдайларда және мөлшерін көтере алуына қарай 7-14 күн ішінде мөлшерге түзетулер енгізеді. Ұзақ әсер ететін таблеткаларды 20 мг 2 реттен тәулігіне тағайындайды, қажет жағдайларда және мөлшерін көтере алуын есептеп мөлшерін біртіндеп жоғарлатады.

Кернеулі стенокардия (алдын алу шаралары мен басу)

Вазоспастикалық стенокардия ( Принцметал^В стенокардиясы) – 80 мг/тәу дейін (алдын алу шаралары 10 мг/тәу).

Рейно^В ауруы мен синдромы – нифедипин ретард 10- 20 мг күніне 2 реттен.

Өкпе гипертензиясы (созылмалы обструктивті өкпе ауруларымен ауыратын науқастарға 10-20 мг/тәу^В, бірінші өкпелік гипертензия кезінде 80 мг/тәу^С ).

Кері көрсеткіштері

Нифедипинге жоғары сезімталдық кезінде. Тұрақсыз стенокардия. Миокардтың инфаркты (бірінші айларда), кардиогенді шок, коллапс, артериальды гипотония (систолиялық АҚ 90 мм сын. бағ. төмен). Айқын жүрек жетіспеушілігі (декомпенсация сатысы). СССУ, ИГСС, тахикардия. Айқын аортальды стеноз. Жүктілік, лактация, жас балаларда. Порфирия.

Сақтандыру.

Келесі мәселелі жағдайларда тәуекел мен пайданы салыстырып қарастыру қажет.

Аорта сағасының стенозы (жүрек жетіспеушілігінің тәуекелі жоғарлайды). Брадикардия немесе жүрек жетіспеушілігі, миокард инфаркты (шамалы теріс инотропты ықпалы бар). Бауыр қызметінің бұзылуы (әсер ету ұзақтығы ұзаруы мүмкін). Бүйрек қызметінің бұзылуы (клиренс төмендейді). Жеңіл немесе шамалы гипотензия (гипотензияның күшеюі).

Нифидипиннің қысқа әсерлі дәрілік түрін кеңінен АҚ бақылауда және стенокардияда ұзақ қолданбауы тиіс, олар артериальды қысымның тербелуі мен рефлекторлы тахикардия туғызуы мүмкін және миокардтың немесе бас миының ишемиясына әкеп соғады. Қысқа әсерлі нифедипиннің үлкен мөлшерін қолданғанда жүрек-тамырларының қалаусыз асқынуларының тәуекеліне және инфаркттан кейінгі кардиосклерозбен, стенокардиямен^А ауыратын науқастарды өлімге әкелуі мүмкін. Жедел ишемиялық инсульт^А кезеңінде нифедипиннің қолданылуының таңдаулылығы дәлелденбеген. Нифедипин-ретардтың гипотензивті әсері, амлодипинге қарағанда автономды жүйке жүйесінің симпатикалық тонусын жоғарлауымен және парасимпатиканың^В төмендеуімен жүреді. Гипотензияны түзету үшін нифедипин-ретардты -адренотежегіштермен немесе несеп айдағыштармен біріктіріп қолданған да жәй нифедипинді^А науқастар жақсы көтереді.

Бауыр қызметі бұзылған немесе егде жастағы науқастарға мөлшерін төмендету және тәулігіне 1-2 рет ұзақ әсер ететін түрін тағайындау мүмкін. Есте сақтайтын жәй әртүрлі баяу босатылатын таблеткалық дәрілер әртүрлі клиникалық ықпалдарға ие; сол себепті науқастар бір өндірісте шыққан дәріні қолдануы тиіс.

Уақытынан ерте босанғанда токолитиктерді қолдану қажеттілігі кезінде нифедипин тиімдірек, -адреномиметиктермен салыстырғанда, бұл кезде нифедипин неонатальды дистресс-синдромы мен неонатальды сары аурудың^А жиілігін төмендетеді.

Жүктілік кездегі гипертониялық күрт асқынуды басу үшін қолданады, оның әсері магния сульфатын, гидралазин, лабеталол, нимодипин, урапидил, хлорпромазин, простациклин А қолданғанмен бара-бар.

Нифедипинді қолданғанда грейпфрут шырынын қолданбау емдәмнен алып тастау керек (зат алмасуын бұзуы мүмкін);

Әрекеттесуі: Қосымшаны қара....

Жүктілік: ФДА категория С.

Емшекпен емізу: төс сүтіне өтеді, адамдарда асқынулар тіркелмеген.

Жанама әсерлері

Шекі ісінулер (мөлшерге тәуелді 7-10%-дан, 50%-ға дейін). Терінің гиперемиясы болуы мүмкін, жылудың сезінуі, бастың ауруы, жүректің айнуы, тізенің ісінуі, тері бөртпелері, тахикардия, артериальды гипотония, тәуліктік диурездің жоғарлауы. Үлкен мөлшерде ұзақ қолданғанда парестезия болуы мүмкін, бұлшық еттердің ауырсынуы, дірілдеу, көздің шамалы көру бұзылыстары, диспептикалық көріністер. Сирек жағдайларда стенокардия ұстамаларының күшеюі, сонымен қатар бауыр мен бүйрек қызметтерінің бұзылуы. Бірен сараң лейкопения, тромбоцитопения, иектің гиперплазиясы, гинекомастия, телангиэктазия жағдайлары сипатталған. Өте сирек антиядролық антиденелердің титрінің өсуімен жүретін артрит. Қан сары суындағы құнарлығының ең жоғарғығы кезінде сирек транзиторлы соқырлық болуы мүмкін. Өте сирек ‑ брадикардия, қарынша тахикардиясы, асистолия.

Саудаға тіркелген атауы:

Гидрохлоротиазид

(HYROCHLORTHIAZIDE)

Шығарылу түрі. Таблетка гидрохлоротиазид 25 мг [ӘДҰ ұсынылған]. Қолдану көрсеткіштері мен мөлшерленуі.

Артериальды гипертензия^А, өзін және басқа дәрілермен бірге біріктіру. Ішке, ересектерге 12,5 мг/тәу

Созылмалы жүрек жетіспеушілігі^В (құрама ем құрамында), алғашқыда 25 мг күніне, танертең. Қажет жағдайларда 50 мг-ға дейін жоғарлату, ең жоғарғы тәуліктік мөлшер 100 мг. Дәріні күн сайын қолдану мүмкін, бірақ оны жиі 1-2 күнде бір реттен тағайындайды.

Әртүрлі генезді ісіну синдромы^В (портальды гипертензия, нефротикалық синдром, СБЖ, семіздік кезде сұйықтықтың жиналып қалуы), ішке, ересектерге, алғашқыда 25 мг күніне, танертең. Қажет жағдайларда мөлшерін 50 мг-ға дейін жоғарлату; егде жастағыларға, алғашқы мөлшер 12,5 мг күніне. Айқын ісіну синдромы бар, ілмекті несеп айдағыштарды көтер алмайтын науқастарға, ішке, ересектерге 100 мг күніне немесе күн ара (ең жоғарғы мөлшер 100 мг күніне).

Жүктілік уыттану (нефропатия, ісінулер, эклампсия)^D , алғашқы мөлшер 25 мг күніне, танертең. Қажет жағдайларда мөлшерін 50 мг/тәу жоғарлату.

Қантсыз диабет^D, ересектерге 25 мг 1–2 рет тәулігіне мөлшерін біртіндеп жоғарлату арқылы (тәуліктік мөлшері 100 мг) емдік ықпалға қол жеткізгенше (шөлдеудің және полиурияның төмендеуі), әрі қарай мөлшерін төмендету мүмкін.

Несеп жолдарында тастардың байлануының алдын алу шаралары^С – 50 мг/тәу.

Глаукоманың субтеңгерілген түрі^D , 25 мг-нан күніне 1 рет 1-6 күн.

2 айдан 14 жасқа дейінгі балаларға тағайындау 1 мг/кг/тәу. Балаларға ең жоғарғы мөлшер 6 айға дейінгі 3,5 мг/(кг·тәу), 2 жасқа дейін — 12,5– 37,5 мг/тәу, 3–12 жас — 100 мг/тәу, 2–3 қабылдауға бөліп беру.

Кері көрсеткіштері

Жоғары сезімталдық; аяқ қақпаны; қант диабетінің ауыр түрлері; ауыр бүйрек (түйін фильтрациясы 20–30 мл/мин төмен, анурия) немесе бауыр жетіспеушілігі; гипонатриемия, гиперкальциемия, рефрактерлі гипокалиемия, симптоматикалық гиперурикемия; Аддисон ауруы, жүктілік (I үшайда).

Сақтандыру.

Келесі мәселелі жағдайларда тәуекел мен пайданы салыстырып қарастыру қажет.

Бүйрек қызметінің ауыр бұзылыстары (дәрі тиімсіз). Бауыр қызметінің бұзылыстары (дегидратация бауыр комасының дамуына ықпал етеді). Гиперкальциемия немесе гиперхолестеринемия немесе гипертриглицеридемия немесе гипонатриемия (жағдайы нашарлайды). Жүйелік қызыл жегі (үдерістің белсенуі). Панкреатит.

Егде жаста мөлшерін төмендету керек, жанама әсерлерінің даму тәуекелін азайту үшін. Гидрохлортиазидті қолдану гипокалиемияның тууына әкелуі, қант диабетін, аяқ қақпанының күшейтуі мүмкін. Жүктіліктің ІІ-ІІІ үшайында сақтықпен қолдану керек. Нәрестелердің сарғаюы кезінде дәріні қолданғанда гипербилирубинемия даму тәуекелі бар.

Әрекеттесуі: Қосымша.

Жүктілік: ФДА категория В.

Емшекпен емізу: төс сүтіне өтеді. Емшекпен емізудің бірінші айында ілмекті несеп айдағыштарды қолданбау керек, лактацияны басатын әсері бар туралы мәлімет бар.

Жанама әсерлері

Сұйықтық пен электролиттер тепе-теңдігінің бұзылыстары, ауыздың құрғауына, шөлдеуге, ішек-қарын бұзылыстарына (жүректің айнуы, құсу), әлсіздікке, летаргияға, ұйқышылдықа, сіреспелерге, бастың ауруына, бұлшық еттің ауруы мен тарылуына, гипотензияға (ортостатикалық гипотензия), олигоурияға, аритмиға әкеледі; гипокалиемия, гипомагниемия, гипонатриемия, гипохлоремиялық алкалоз, гиперкальциемия; гипергликемия, гиперурикемия, аяқ қақпаны; бөртпелер, фотосенсибилизация; қанның сары суында липидтердің құнарлығының бұзылуы; сирек белсіздікке (қайтымды); қан жағынан бұзылыстар болуы (нейтропения, тромбоцитопения); панкреатит, бауыр ішілік холестаз; жедел бауыр жетіспеушілігі; жоғары сезімталдық реакциялар (пнев­мониттер, өкпе ісінулері, ауыр тері реакциялары

Мөлшерден тыс қолдану. Гипокалиемия (адинамия, сал, іштің қатуы, аритмия), ұйқышылдық, естің шатасуы, АҚ төмендеуі.

Саудаға тіркелген атауы:

ИНДАПАМИД

(INDAPAMIDE)

Шығарылу түрі. Индапамид, таблеткалар қабықпен қапталған 2,5 мг. Индапамид ретард – таблетка 1,5 мг – негізгі дәрілік заттың баяу босатылуымен жүретін ұзақ әсерлі дәрілік түр.

Қолдану көрсеткіштері мен мөлшерленуі.

Артериальды гипертензия^В 2,5 мг (ұзақ әсер ететін түрі емес) ішке тәулігіне1 рет танертең, 4 аптадан кейін мөлшерін 5 мг-ға көтеруге болады, ең жоғарғы мөлшер -10 мг немесе 1,5 мг (таблетка ретард) ішке тәулігіне 1 рет таңертен.

Тоқыраулы жүрек жетіспеушілігі кезіндегі ісіну синдромы. 2,5-5 мг тәулігіне 1 рет.

Кері көрсеткіштері.

Жоғары сезімталдық; анурия; бас қан айналымының жедел бұзылыстары; ауыр бауыр немесе бүйрек жетіспеушілігі; қалпына келмейтін қант диабеті; аяқ қақпаны (сонымен қатар анамнезінде); кетоацидоз.

Сақтандыру.

Келесі мәселелі жағдайларда тәуекел мен пайданы салыстырып қарастыру қажет.

Қант диабеті (глюкоза тұрақтылық бұзылуы мүмкін). Бауыр қызметінің бұзылуы (дегидратация тәуекелі, бауыр комасының тәуекелін туғызуы мүмкін). Симпатэктомия (гипотензивті ықпалы күшейеді). Гипокалиемияда, гипонатриемияда және басқа да су-электролит балансының бұзылыстарында, сонымен қатар урекемияда жанама әсерлерінің тәуекелі жоғарлайды. 18 жасқа дейінгі балаларда қолдану қажетті дәрежеде зерттелмеген.

Әрекеттесуі: Қосымша қара...

Жүктілік: ФДА категория В.

Емшекпен емізу: төс сүтіне өтуі туралы мәліметтер жоқ.

Жанама әсерлері

Ортостатикалық гипотензия (1-10%). Мазасыздану, депрессия, бастың айналуы, ұйқышылдық, қалжырау, бастың ауруы (1-10%). Іштің ауруы, анорексия, жүректің айнуы, құсу, диарея, іштің қатуы (1-10%). Жиі зәр бөлу, полиурия, никтурия (1-10%). Көру қабілетінің бұзылуы (1-10%). Сирек: гипонатриемия, гипохлоремиялық алкалоз немесе гипокалиемия клиникалық белгілерімен. Мөлшерге тәуелді тұзды баланс бұзылыстары (гипокалиемия жиі болады), бірақ клиникалық симптомдармен жүрмейді.

Мөлшерден тыс қолдану: жүректің айнуы, құсу, әлсіздік, су-электролиттік баланс бұзылыстары, айқын АҚ төмендеуі, тыныстың тежелуі, бауыр комасы (бауыр циррозымен ауыратын науқастарда).

Саудаға тіркелген атауы:

НАТРИЯ НИТРОПРУССИД

(SODIUM NITROPRUSSIDE)

Шығарылу түрі. Егуге арналған ерітіндіні дайындау үшін ұнтақ 25мг, 30 мг 50 мг [ӘДҰ ұсынылған].

Қолдану көрсеткіштері мен мөлшерленуі.

Гипертензиялық күрт асқыну (ішке қолдану мүмкін болмағанда). К/т егу 0,3 – 1,5 мкг/кг/мин АҚ бастапқымен салыстырғанда 30-40% төмендегенше. Қажет жағдайларда мөлшерін қажетті ықпалға қол жеткізгенше немесе жанама әсерлерге қол жеткізгенше 0,5-1 мкг/кг/мин әр 5 минут сайын егу, кәдімгі мөлшері 3-10 мкг/кг/мин. 10 минут ішінде ең жоғарғы мөлшерде қажетті ықпал болмаса, енгізуді доғару керек.

Бақылай алатын (реттелуші) гипотензия анестезиологияда. К/т енгізу, ең жоғарғы мөлшер 1,5 мкг/кг/мин.

Феохромоцитома жайындағы операция кезіндегі пароксизмальды гипертензия. К/т енгізу 0,3 – 1,5 мкг/кг/мин

Жедел жүрек жетіспеушілігі. К/т енгізу 10-15 мкг/мин, қажет жағдайда мөлшерін әр 5-10 минут сайын жоғарлату, кәдімгі мөлшері 10-200 мкг/мин ≤ 3 тәулік бойы.

Жүректің тоқтап қалуы. К/т енгізу 10-15 мкг/мин, әр 5-10 минутта жоғарлату 200 мкг/мин дейін, жәй 3 тәулік ішінде.

Қастауыш алкалоидтарымен улану. К/т енгізу 0,3 – 1,5 мкг/кг/мин

Кері көрсеткіштері

Қаныаздық; ауыр бауыр жетіспеушілігі; теңгерілген гипертензия (артериовенозды шунт кезінде немесе аортаның коарктацииясы); В₁₂ витаминінің ауыр жетіспеушілігі; көру Лебера атрофиясы. Шұғыл жағдайда (өмір қажеттілігінің көрсеткіштері бойынша) бұл кері көрсеткіштер салыстырмалы болып келеді.

Сақтандыру

Келесі мәселелі жағдайларда тәуекел мен пайданы салыстырып қарастыру қажет.

Гипотиреоз (нитропруссид метаболизмі иодтың сіңірілуін және байланысын басады); энцефалопатия немесе бас ішінің қысымының жоғарлауымен жүретін басқа жағдайлар, (бас ішінің қысымы оданда жоғарлауы мүмкін); бауыр қызметінің бұзылуы (бауырда нитропруссид метаболизмі жүреді); өкпе қызметінің бұзылуы (гипоксемияның күшеюі); бүйрек қызметінің бұзылуы (тиоцианаттың шығарылуының төмендеуі); қанда цианид құнарлығының жоғары және натрий нитропруссидтің енгізілуі 3 күннен артық болған жағдайларда. Бірден енгізуді доғарудан сақ болу, дәріні доғаруды 15-30 минутқа созу керек.

Қаныаздық немесе гиповолемия кезінде тек бақылай алатын гипотензияда наркоз уақытында қодану мүмкін.

Әрекеттесуі: Қосымша қара...

Жүктілік: ФДА категория С.

Емшекпен емізу: төс сүтіне өтуі туралы мәліметтер жоқ.

Жанама әсерлері

АҚ тез төмендеу көріністері: бастың ауруы, бастың айналуы, жүректің айнуы, құсу, іштің ауруы, тершеңдік, көкіректе ыңғайсыз аурулар, сирек тромбоцитопения, флебит. Натрий нитропруссид метоболиттерінің қанның сары суындағы шамадан тыс жоғары құнарлығынан болатын жанама әсерлері – тиоцианат, тахикардия туғызады, тершеңдік, гипервентиляция, аритмия, метаболиттік ацидоз (енгізуді доғару және антидот беру, бөлімді қара …).

Саудаға тіркелген атауы:

КЛОНИДИН

(CLONIDINE)

Шығарылу түрі. Егуге арналған ерітінді 0,01% - 1 мл, таблетка 0,075 мг, 0,15 мг

Қолдану көрсеткіштері мен мөлшерленуі.

Артериальды гипертензия^А(сонымен қатар бүйрек патологиясы кезіндегі артериальды гипертензия⁾. Ішке 50-100 мкг 3 рет, күнде, мөлшерін 2-3 күннен кейін жоғарлатуға болады; кәдімгі ең жоғарғы мөлшері 1,2 мг күнделікті. Баяу көк тамырға енгізу 150-300 мкг; ең жоғарғы 750 мкг 24 сағаттан кейін. Гипертониялық күрт асқыну^В. Тілдің астына, ересектерге (айқын ауыздың құрғауы болмаған жағдайда) 0,075 мг немесе көк тамырға 1 мл 10 мл физиологиялық ерітіндіде 7-10 минут ішінде, тамшылатып 500 мл 5% декстроза жылдамдығы 20 там/мин, немесе бұлшық ішіне 0,15 мг.

Бас сақинасы, тамырлар генезімен байланысты бас ауру (елдын алу шаралары). Ішке 0,025 мг 2-4 рет тәулігіне, қажет жағдайларда мөлшерін 0,05 мг 3 реттен тәулігіне жоғарлатуға болады.

Дисменоррея^В (вазомоторлы симптомдарды емдеуде) – ішке 0,025 мг 2 реттен тәулігіне 14 күндей еттеккірдің алдында және кезінде.

Никотинді тәуелділік^А , Жиль де ля Туретта синдромы – 3-5 мкг/кг/тәу^В .

Нашақорлықтарда тоқтату синдромы^А (құрама емнің құрамында) – 0,075 мг 3 реттен тәулігіне. Мөлшерін біртіндеп жоғарлату арқылы 0,9 мг жеткізу. Ең жоғарғы тәуліктік мөлшері -2,4 мг.

Кері көрсеткіштері.

Жоғары сезімталдық, бас ми тамырларының айқын слерозы, артериальды гипотензия.

Сақтандыру

Келесі мәселелі жағдайларда тәуекел мен пайданы салыстырып қарастыру қажет.

Синусты-жүрекше немесе синусты-қарынша түйін қызметінің бұзылуы (кезбе жүйкесіне әсер етуі жағдайды асқындыруы мүмкін); бас-ми қан айналымының бұзылуы немесе жүрек тамырларының жетіспеушілігі немесе жуырда миокард инфарктын алу (қан айналымының нашарлауы мүмкін); Рейно синдромы кезінде және басқа да шеткі тамырлардың патологиясы жанама әсерлердің тәуекелін жоғарлатуы мүмкін; анамнезінде депрессиялық жағдайлар болған кезде енгізгенде сол жағдайлардың асқындыруы мүмкін; порфирия кезінде науқастардың жағдайын нашарлатады.

Қимыл реакцияларының жылдамдығының баяулауы, науқас қажетті жұмыстарды орындағанда маңызды болуы мүмкін. Алкоголь ықпалының жоғарлауы мүмкін.

Көк тамырға енгізу біртіндеп жүргізілуі тиіс, тез енгізумен бірге жүретін, гипертензивті синдромды болдырмау үшін. Дәріні алып тастауды біртіндеп жүргу тиіс, 1–2 аптаның ішінде, себебі алып тастау синдромының белгілері сияқты гипертензия болуы мүмкін (клиникалық 5-20% науқастарда көрінуі мүмкін). Көбінесе жоғары мөлшерді 1,2 мг тәулігіне қабылдаған науқастарда алып тастау синдромы кездеседі немесе клонидинмен емдеуді бета адренотежегіштерді тағайындаудан бұрын немесе бета адренотежегіштерді клонидинмен бірге қолданғанда болады.

Әрекеттесуі: Қосымша қара...

Жүктілік: ФДА категория С.

Емшекпен емізу: төс сүтіне өтеді, нәрестелердің қан сары суында байқалады, бірақ нәрестелерде гипотензивті ықпалы тіркелмеген.

Жанама әсерлері

Ауыздың құрғауы (40%-ға дейін), бастың айналуы (16%), ұйқышылдық (33%), әлсіздік (10%), іштің қатуы (10%), депрессия, сұйықтықтың жиналуы, брадикардия, Рейно синдромы, бастың ауруы, эйфория, түнгі қорқыныштар, тері бөртпелері, жүректің айнуы, ортостатикалық гипотензия, сирек белсіздік. Бұл ықпалдар біртіндеп әлсіздейді және бірнеше күннен кейін қайтуы мүмкін.

Саудаға тіркелген атауы:

МЕТИЛДОПА

(METHYLDOPA)

Шығарылу түрі. Таблетка 250 мг [ӘДҰ ұсынылған].

Қолдану көрсеткіштері мен мөлшерленуі.

Артериальды гипертензия^В (жеңіл және орта ауырлық, сонымен қатар жүктілік кезінде^А ). Алғашқы кезде 250 мг 2-3 рет, күнсайын, мөлшерін біртіндеп ара қашықтықпен жоғарлату, ең кемінде 2 күн, ең жоғары 3 г күнсайын; егде жастағыларға алғашқы мөлшер 125 мг, 2 реттен күніне, жоғарлату біртіндеп, ең жоғарғы 2 г күнсайын.

Кері көрсеткіштері

Жоғары сезімталдық. Гемолитикалық қаныаздық. Жедел гепатит, белсенді цирроз. Коллагеноздар. Депрессия. Феохромоцитома. Порфирия. Желед миокард инфаркты. Емшекпен емізу.

Сақтандыру

Келесі мәселелі жағдайларда тәуекел мен пайданы салыстырып қарастыру қажет.

Екі жақты ауыр бас миының қан айналым бұзылыстары (хореоатетоидті қозғалыстар болуы мүмкін). Жүрек тамыр жетіспеушілігі (жағдайдың нашарлауы мүмкін). Анамнезіндегі утоиммуннды гемолитикалық қаныаздық. Бауыр қызметінің бұзылуы (биотрансформацияның төмендеуі). Анамнезіндегі депрессия. Паркинсон ауруы (асқынуы мүмкін). Феохромоцитома (катехоламиндерге тесттің өзгеруі). Бүйрек қызметінің бұзылуы (дәріге сезімталдықтың жоғарлауы, кіші мөлшерлер қажет болуы мүмкін).

Дәріні қабылдағанда қозғалысты қадағалаумен байланысты жұмыстарда орындауда пайда болатын ұйқышылдық. Мысалы, қозғалыстағы механизмді қадағалауды, көлікті жүргізуді басқару қабілеті бұзылады. Алкоголь ықпалын жоғарлатуы мүмкін.

Әрекеттесуі: Қосымша қара...

Жүктілік: ФДА категория В.

Емшекпен емізу: төс сүтіне өтеді, бірақ асқынулар тіркелмеген.

Жанама әсерлері

Шеткі ісінулер – табанның немесе сирақтың (>10%); дене қызуының жоғарлауы немесе дәрілікқызба, тұмау тәрізді синдром (1-10%, емнің алғашқы 3 айында болуы мүмкін және кейде эозинофилиямен немесе бауырдың қызметтік сынамасының өзгерулерімен жүреді); аутоиммуннды гемолитикалық қаныаздық; холестаз немесе гепатит және бауыр жасушаларының зақымдалуы; қайтымды лейкопения немесе гранулоцйитопения; миокардит; пенкреатит; жүйелік қызыл жегі синдромына ұқсас; тромбоцитопения; ұйқышылдық, ауыздың құрғауы, бастың ауруы (5%-дан артық); жыныстық қызметтің төмендеуі (көбінесе ер кісілерде); жүректің айнуы немесе құсу; парестезия; синусты брадикардия; мұрынның бітелуі.

Саудаға тіркелген атауы:

МОКСОНИДИН

(MOXONIDINE)

Шығарылу түрі. Таблетка, қабықпен қапталған 0,2 мг, 0,3 мг, 04 мг.

Қолдану көрсеткіштері мен мөлшерленуі.

Артериальды гипертензия^В . Ішке тамақпен бірге немесе тамақтан соң, сумен ішу 0,2 мг/тәу, ләжі болса таңертеңгі уақытта. Қажет жағдайларда мөлшерін жоғарлату 0,4 мг/тәу дейін, ең жоғарғы мөлшер 0,6 мг/тәу.

Кері көрсеткіштері

Жоғары сезімталдық. СССУ, АВ-тежелу, брадикардия (50/мин төмен), ауыр аритмиялар, жүрек жетіспеушілігі, тұрақсыз стенокардия, Паркинсон ауруының ауыр түрлері, қояншық, ауыр бауыр жетіспеушілігі, ара-кідік ақсандау, Рейно ауруы, жүктілік, төспен емізу, 16 жасқа дейін.

Сақтандыру

Егер моксонидинді бета тежегіштермен бірге қолданса, алып тастау қажеттілігі кезінде, алдымен бета тежегіштерді, содан кейін бірнеше күннен соң - моксонидинді доғарады.

Әрекеттесуі: Қосымша қара...

Жүктілік: мәліметтер жоқ.

Емшекпен емізу: төс сүтіне өтеуі туралы мәліметтер жоқ.

Жанама әсерлері

Ауыздың құрғауы (23%); бастың ауруы, шаршау, бастың айналуы (18%), жүректің айнуы (14%), түсіне қорқыныштар ену, астения, вазодилатация; сирек тері реакциялары; өте сирек жабық бұрышты типті гаукома.

Саудаға тіркелген атауы:

ДОКСАЗОЗИН

(DOXAZOSIN)

Шығарылу түрі. Таблетка, қабықпен қапталған 0,2 мг, 0,3 мг, 04 мг.

Қолдану көрсеткіштері мен мөлшерленуі.

Артериальды гипертензия^В - фармакотерапия үшін қосымша дәрі ретінде. Бастапқы мөлшері 1 мг/тәу, қажет жағдайларда 4-8 мг/тәу 1-2 аптадан кейін жоғарлату, ең жоғарғы 16 мг/тәу.

Қуық асты безінің қатерлі емес гиперплазиясы^В. алғашқы мөлшері 1 мг/тәу, қажет жағдайларда 2-4 мг/тәу 1-2 аптадан кейін жоғарлату, ең жоғарғы мөлшер 8 мг/тәу. Ұстап тұрушы мөлшер 2-4 мг/тәу.

Кері көрсеткіштері.

Жоғары сезімталдық, аортальды стеноз немесе қос жарғақты қақпақша, өкпе артериясының тромбоэмболиясы, жүктілік, төспен емізу.

Сақтандыру

Келесі мәселелі жағдайларда тәуекел мен пайданы салыстырып қарастыру қажет.

Бауыр жетіспеушілігі (ұзақ әсер етуі) және созылмалы бүйрек жетіспеушілігі («бірінші мөлшер феномен» тәуекелінің жоғарлауы, гипотензивті ықпалының ұзаруы). Бірінші мөлшерді қабылдағаннан кейін 2-6 сағаттан соң АҚ өлшеуді ұсынады және әр мөлшерді жоғарлатқан сайын тексеру, себебі постуральды әсерлер болуы мүмкін. 18 жастан төмен балаларға қолданған туралы мәліметтер жоқ.

Әрекеттесуі: Қосымша қара...

Жүктілік: ФДА категория С.

Емшекпен емізу: төс сүтіне өтеуі туралы мәліметтер жоқ.

Жанама әсерлері

Бастапқы мөлшерді қолданғаннан кейін ортостатикалық гипотония, «бірінші мөлшер феномені» сияқты, әсіресе науқас «тіке тұрғанда» жағдайда. Естен тану болуы мүмкін немесе басқа постуральды симптомдар, мысалы бас айналу. әсер жиілігі мөлшерге тәуелді, 1 мг бастау маңызды. өте жиі болатын: бастың айналуы, бастың ауруы, шаршау, астения, ісінулер, жүректің айнуы, ринит; асқазандағы сире болатын дискомфорт, диарея, құсу, бөртпелер, pruritus; сирек гипокалиемия, гематурия, тромбоцитопения, лейкопения, гепатит, сары ауру, холестаз, зәрдің ұстамауы.

Саудаға тіркелген атауы:

ТЕРАЗОЗИН

(TERAZOSIN)

Шығарылу түрі. Таблетка 1мг, 2 мг, 5 мг, 10мг.

Қолдану көрсеткіштері мен мөлшерленуі.

Артериальды гипертензия^В. 1 мг ұйықтар алдында (ұйқының уақытымен келістіру маңызды. Бұл асқынуды жиілігін төмендетеді); мөлшерін егер қажет болса 7 күннен кейін екі есе жоғарлатуға болады; кәдімгі мөлшері 2-10 мг/тәу; 20 мг/тәу жоғары болу әсерін жоғарлатуы сирек.

Қуық асты безінің қатерлі емес гипертрофиясы^В (симптоматикалық ем) – бастапқы мөлшер 1 мг/тәу ұйықтар алдында, біртіндеп мөлшерін 2-10 мг/тәу жоғарлату.

Гиперлипидемия^С . 1 мг ұйықтар алдында.

Кері көрсеткіштері.

Жоғары сезімталдық, артериальды гипотония, жүктілік (бірінші үшай), жас балаларға.

Сақтандыру

Бірінші мөлшерді қабылдағанға 30-90 минут ішінде ортостатикалық гипотония дамуы мүмкін. Бұл әсерлердің жиілігі мөлшерге тәуелді болып келеді, сол себепті тәулігіне 1 мг ұйықтар алдында тағайындаудан бастау керек.

Келесі мәселелі жағдайларда тәуекел мен пайданы салыстырып қарастыру қажет:

Стенокардия немесе жүректің ауыр аурулары (ЖИА барысын ауырлатуы мүмкін); бауыр қызметінің бұзылуы (ұзақ әсер етуі); бүйрек қызметінің бұзылуы (ұзақ әсер етуі).

Әрекеттесуі: Қосымша қара...

Жүктілік: ФДА категория С.

Емшекпен емізу: төс сүтіне өтеуі туралы мәліметтер жоқ.

Жанама әсерлері

Бастың айналуы (25%), ортостатикалық гипотензия (8%), емнің бірінші күндері естен тану, көрудің анықсыздығы, ұйқышылдық, бастың айналуы, әлсіздік (15%), шеткі ісінулер, ринит (8%); сирек –жиі зер бөлу, белсіздік, приапизм.

Саудаға тіркелген атауы:

КАПТОПРИЛ

(captopril)

Шығарылу түрі. Таблетка 25мг [ӘДҰ ұсынылған].

Қолдану көрсеткіштері мен мөлшерленуі.

Артериальды гипертензия^А 25 -тен 150 мг/тәу дейін. Бірінші мөлшер 12,5 мг 2 реттен тәулігіне, егер несеп айдағыштармен бірге қолданса немесе науқас егде жаста болса, онда тәулігіне 2 реттен 6,25 мг-нан қолдану керек. Гипертониялық күрт асқыну – 25 мг тілдің астына.

Созылмалы жүрек жетіспеушілігі^А (кешенді емде), 25-тен 150 мг/тәу дейін. Бірінші 6,25 – 12,5 мг/тәу, кейін кәдімгі 25 мг-нан 2-3 рет тәулігіне.

Нәрестелердегі гипертензияны және нәрестелер мен емізулі балалардағы тоқыраулы жүрек жетіспеушілігін емдеу. 10мкг/кг (0,01 мг/кг) 2-3 рет тәулігіне нәрестелер үшін, 300 мкг/кг (0,3 мг/кг) 3 рет тәулігіне шамалы үлкен жастағы балаларға. Қажет жағдайларда мөлшерін 300 мкг/кг 8-24 сағаттық ара қашықтықпен ең төменгі әсерлі мөлшерге дейін жоғарлатады.

Тұрақты клиникалық жағдайда миокардтың инфарктынан кейінгі сол қарыншаның қызметі бұзылғанда^А, 25-тен 150 мг/тәу дейін^А. Инфарктан кейін 3 күннен соң, 6,25 мг/тәу бастау, бірнеше аптадан кейін 150 мг /тәу дейін.

Диабетикалық нефропатия инсулинге тәуелді қант диабеті кезінде^А (альбуминурия кезінде 30мг/тәу жоғары), 75 – 100 мг/тәу.

Диабетикалық ретинопатия^В , 75-100 мг/тәу.

Кері көрсеткіштері.

Жоғары сезімталдық, жүктілік, емшекпен емізу, ангионевротикалық ісінулер (анамнезінде ААФ баяулатушыларды қабылдау кезінде), жас балаларға, фотосезімталдық.

Сақтандыру

Келесі мәселелі жағдайларда тәуекел мен пайданы салыстырып қарастыру қажет:

Анамнезінде Квинке ісінуі (Квинке ісінуінің тәуекелі жоғарлайды); ауыр аутоиммуннды аурулар, әсіресе жүйелі қызыл жегі (нейтропения тәуекелі жоғарлайды); жүрек тамыр жетіспеушілігі (АҚ төмендеуі ишемияның күшеюін қолдауы мүмкін); қант диабеті (гиперкалиемия тәуекелінің жоғарлауы); бүйрек артериясының екі жақты стенозы, жалғыз бүйрек артериясының стенозы; бүйрек қондыруынан кейінгі жағдай; ауыр бүйрек жетіспеушілігі, анамнезінде бүйрек ауруы (протеинурия тәуекелі жоғарлайды); бауыр жетіспеушілігі.

Дәрінің бірінші қабылдауы айқын артериальды гипотензия туғызуы мүмкін, әсіресе СЖЖ кезінде, несеп айдағыштарды қабылдайтын науқастарда, тұзы аз емдәмді сақтайтындарда, диализдегілерде. Бүйрек қызметін бақылау қажет (креатинин мен сары судағы калий деңгейін бақылау). Мөлшерін жіберіп алғанда, егер келесі мөлшерді қабылдау уақыты келгенде мөлшерін екі есеге көтермеу керек!

Әрекеттесуі: Қосымша қара...

Жүктілік: ФДА категория бірінші үшай – С, екінші және үшінші - D. Қолданбау керек!

Емшекпен емізу: төс сүтіне өтеді (анасының қанындағы 1% құнарлығынан), асқынулар тіркелмеген.

Жанама әсерлері

Гипотензия (40%-ға дейін қабылдағаннан кейін бір сағат ішінде). Құрғақ жөтел (2,7-37%). Тері бөртпелері. Квинке ісінуі. Бас ауру. Гиперкалиемия. Протеинурия ( 1%, көбінесе 150 мг/тәу артық қолданғанда). Сирек – көкірек қуысының ауыруы, нейтропения, агранулоцитоз (0,2%), шаршау, жүректің айнуы, диарея, ауызда дәмнің бұзылуы, гепатотоксикалық, панкреатит.

Саудаға тіркелген атауы:

ЭНАЛАПРИЛ

(ENALAPRIL)

Шығарылу түрі. Таблетка 2,5мг, 10 мг [ӘДҰ ұсынылған].

Қолдану көрсеткіштері мен мөлшерленуі.

Артериальды гипертензия^В 2,5 мг-нан 40 мг/тәу. алғашқы мөлшері 5 мг тәулігіне, егер несеп айдағыштармен бірге қолданса немесе науқас егде жаста болса, 2,5 мг тәулігіне. Кәдімгі мөлшері 20 мг/тәу. ең жоғарғы мөлшер – 40 мг/тәу.

Созылмалы жүрек жетіспеушілігі^А (кешенді ем құрамында), 2,5 мг-нан 40 мг/тәу. Алғашқы 2,5 мг/тәу, кейін 20 мг –нан тәулігіне.

Тұрақты клиникалық жағдайда миокардтың инфарктынан кейінгі сол қарыншаның қызметі бұзылғанда^В, 2,5мг-нан 20 мг/тәу.

Диабетикалық нефропатия инсулинге тәуелді қант диабеті кезінде^А , 20 мг/тәу.

Кері көрсеткіштері.

Жоғары сезімталдық, жүктілік, төспен емізу, ангионевротикалық ісінулер (анамнезінде ААФ баяулатушыларды қабылдау кезінде), жас балаларда, фотосезімталдық.

Сақтандыру

Келесі мәселелі жағдайларда тәуекел мен пайданы салыстырып қарастыру қажет:

Анамнезінде Квинке ісінуі (Квинке ісінуінің тәуекелі жоғарлайды); ауыр аутоиммуннды аурулар, әсіресе жүйелі қызыл жегі (нейтропения тәуекелі жоғарлайды); жүрек тамыр жетіспеушілігі (АҚ төмендеуі ишемияның күшеюін қолдауы мүмкін); қант диабеті (гиперкалиемия тәуекелінің жоғарлауы); бүйрек артериясының екі жақты стенозы, жалғыз бүйрек артериясының стенозы; бүйрек қондыруынан кейінгі жағдай; ауыр бүйрек жетіспеушілігі, анамнезінде бүйрек ауруы (протеинурия тәуекелі жоғарлайды); бауыр жетіспеушілігі (дәрінің тегін белсенді түрге айналуын бұзылады).

Қан айналым көлемі төмен науқастарда артериальды қысымның тез төмендеу тәуекелі бар; сол себепті емді өте төменгі мөлшерден бастау керек. Несеп айдағыштардың жоғары мөлшерлерімен (фуросемид мөлшері 80мг артық) емдегенде, дәріні доғару керек немесе эналаприлді тағайындаудан бұрын ең кем дегенде 24 сағат алдын мөлшерін төмендету керек (жүрек жетіспеушілігі кезінде өкпе ісіну тәуекелінің болмауы мүмкін); егер несеп айдағыштардың үлкен мөлшері алып тасталынбаса, енгізілгеннен кейін екі сағаттай немесе артериалды қысымның тұрақтанғанынша дәрігердің бақылауында болуы керек.

Анафилактоидты реакциялар қауіпсіздігі алдын алу үшін эналаприлді диализ кезінде жоғары ағынды полиакрилонитрилді мембрананы қолданғанда және липопртеинді төмегі тығыздықтағы декстран сульфатымен аферез кезінде алып тастау керек; сонымен қатар ара немесе бал ара уына сезімталдықты жою алдында.

Дәрінің бірінші қабылдауы айқын артериальды гипотензия туғызуы мүмкін, әсіресе СЖЖ кезінде, несеп айдағыштарды қабылдайтын науқастарда, тұзы аз емдәмді сақтайтындарда, диализдегілерде. Бүйрек қызметін бақылау қажет (креатинин мен сары судағы калий деңгейін бақылау).

Әрекеттесуі: Қосымша қара...

Жүктілік: ФДА категория бірінші үшай – С, екінші және үшінші - D. Қолданбау керек!

Емшекпен емізу: төс сүтіне өтеді, асқынулар тіркелмеген.

Жанама әсерлері

Құрғақ жөтел (5-68%), бас ауру, гипотензия, гиперкалиемия, шаршау, депрессия, астения; сирек - ауыздың құрғауы, ульцерогенді әсер, анорексия, ішек бітелуі; аритмия; күйгелектену, ұйқышылдық, ұйқысыздық, бастың айналуы; шаштың түсуі, тершеңдік; гипонатриемия; сирек стоматит, глоссит, бауыр жетіспеушілігі, Рэйно ауруы, өкпе инфильтраттары, аллергиялық альвеолит, гинекомастия, Стивенс-Джонсон синдромы, эпидермальды некролиз, эксфолиативті дерматит; өте сирек асқазан ішек ангио ісінуі.

Саудаға тіркелген атауы:

Лизиноприл

(LISINOPRIL)

Шығарылу түрі. Таблетка, лизиноприл 2,5 мг, 5 мг, 10 мг, 20 мг.

Қолдану көрсеткіштері мен мөлшерленуі.

Артериальды гипертензия (сонымен қатар симптоматикалық) – 10-80 мг/тәу^А. Алғашқы мөлшері 5 мг несеп айдағыштар нәтижесінен дегидратация болғаннан кейінгі натрий жетіспеушілігі бар науқастарға тағайындау, несеп айдағыштарды қабылдауды жалғастыру кезіндегі науқастарға немесе бүйрек жетіспеушілігі бар науқастарға.

Жүрек жетіспеушілігі^А. 2,5 -35 мг/тәу. Ең жоғарғы тәуліктік мөлшер 80 мг.

Кері көрсеткіштері

Жоғары сезімталдық. Екі жақты бүйрек артериясының стенозы, жалғыз бүйрек артериясының стенозы дамушы азотемиямен, СБЖ, уремия, гиперкалиемия, жүктілік, төспен емізу, жас балаларға.

Сақтандыру

Келесі мәселелі жағдайларда тәуекел мен пайданы салыстырып қарастыру қажет:

Анамнезінде Квинке ісінуі (Квинке ісінуінің тәуекелі жоғарлайды); ауыр аутоиммуннды аурулар, әсіресе жүйелі қызыл жегі (нейтропения тәуекелі жоғарлайды); жүрек тамыр жетіспеушілігі (АҚ төмендеуі ишемияның күшеюін қолдауы мүмкін); қант диабеті (гиперкалиемия тәуекелінің жоғарлауы); бүйрек артериясының екі жақты стенозы, жалғыз бүйрек артериясының стенозы; бүйрек қондыруынан кейінгі жағдай; ауыр бүйрек жетіспеушілігі, анамнезінде бүйрек ауруы (протеинурия тәуекелі жоғарлайды);

Дәрінің бірінші қабылдауы айқын артериальды гипотензия туғызуы мүмкін, әсіресе СЖЖ кезінде, несеп айдағыштарды қабылдайтын науқастарда, тұзы аз емдәмді сақтайтындарда, диализдегілерде. Бүйрек қызметін бақылау қажет (креатинин мен сары судағы калий деңгейін бақылау). Бауыр белсенділігін қажет етпейді, дәрінің тегі болып келмейді.

Әрекеттесуі: Қосымша қара...

Жүктілік: ФДА категория бірінші үшай – С, екінші және үшінші - D. Қолданбау керек!

Емшекпен емізу: төс сүтіне өтеді. Қолданбау керек!

Жанама әсерлері

Құрғақ жөтел (1% - 72% мөлшеріне тәуелді, егде жастағыларға 10мг қабылдағанда – 97%-ға дейін), гипотензия, Квинке ісінуі, гиперкалиемия, протеинурия, бас ауру, айтусыз шаршау, жүректің айнуы, диарея, тері бөртпелері, сирек: ауыз дәмінің бұзылуы, көкірек қуысының ауруы, нейтропения, агранулоцитоз, гепатотоксикалық әсер, панкреатит.

Саудаға тіркелген атауы:

ФОЗИНОПРИЛ НАТРИЙ

(FOSINOPRIL НАТРИЙ)

Шығарылу түрі. Таблетка 2,5мг, 10 мг [ӘДҰ ұсынылған].

Қолдану көрсеткіштері мен мөлшерленуі.

Артериальды гипертензия^В Алғашқы мөлшері 10 мг/тәу, қажет жағдайларда мөлшерін 4 аптадан кейін 40 мг-ға дейін жоғарлатады.

Созылмалы жүрек жетіспеушілігі^А (кешенді ем құрамында). Алғашқы мөлшері 5-10 мг/тәу, қажет жағдайда мөлшерін 20 мг-ға дейін жоғарлату. Ең жоғарғы мөлшері – 40 мг/тәу.

Кері көрсеткіштері

Жоғары сезімталдық, ангионевротикалық ісінулер (анамнезінде ААФ баяулатқыштарын қолданған кезде), бүйрек артериясының екі жақты стенозы, жалғыз бүйрек артериясының стенозы; бүйрек қондыруынан кейінгі жағдай, ЖҚЖ, склеродермия, жілік майы қан түзілуін тежеу, гиперкалиемия, гипонатриемия, айқын аортальды склероз, митралды стеноз, гипертрофиялық кардиомиопатия, біріншілік гиперальдостеронизм, жүктілік, төспен емізу, жас балаларға, бауыр жетіспеушілігі, фотосезімталдық.

Сақтандыру

Келесі мәселелі жағдайларда тәуекел мен пайданы салыстырып қарастыру қажет:

Анамнезінде Квинке ісінуі (Квинке ісінуінің тәуекелі жоғарлайды); ауыр аутоиммуннды аурулар, әсіресе жүйелі қызыл жегі (нейтропения тәуекелі жоғарлайды); жүрек тамыр жетіспеушілігі (АҚ төмендеуі ишемияның күшеюін қолдауы мүмкін); қант диабеті (гиперкалиемия тәуекелінің жоғарлауы); бүйрек артериясының екі жақты стенозы, жалғыз бүйрек артериясының стенозы; бүйрек қондыруынан кейінгі жағдай; ауыр бүйрек жетіспеушілігі, анамнезінде бүйрек ауруы (протеинурия тәуекелі жоғарлайды); бауыр жетіспеушілігі (дәрінің тегін белсенді түрге айналуын бұзылады).

Фозиноприл каптоприлмен салыстырғанда бірінші мөлшері аз әсер береді. Бүйрек жетіспеушілігі кезінде мөлшерін өзгертудің қажеті жоқ.

Дәрінің бірінші қабылдауы айқын артериальды гипотензия туғызуы мүмкін, әсіресе СЖЖ кезінде, несеп айдағыштарды қабылдайтын науқастарда, тұзы аз емдәмді сақтайтындарда, диализдегілерде. Бүйрек қызметін бақылау қажет (креатинин мен сары судағы калий деңгейін бақылау).

Әрекеттесуі: Қосымша қара...

Жүктілік: ФДА категория бірінші үшай – С, екінші және үшінші - D. Қолданбау керек!

Емшекпен емізу: төс сүтіне өтеді, 20 мг қабылдағаннан кейін төс сүтінде 3 күнге дейін анықталынады.

Жанама әсерлері

Құрғақ жөтел (5%), гипотензия, гиперкалиемия, шаршау, депрессия, астения, іштің ауруы, көкірек қуысының ауруы, бұлшық-буындарының ауруы; сирек – ауыздың құрғауы, анорексия, ішек бітелуі; аритмия; күйгелектеу, ұйқышылдық, ұйқысыздық, бас айналу; шаштың түсуі, тершеңдік; гипонатриемия; сирек стоматит, глоссит, бауыр жетіспеушілігі, Рэйно ауруы, өкпе инфильтраттары, аллергиялық альвеолит, гинекомастия, Стивенс-Джонсон синдромы, эпидермалды некролиз, эксфолиативті дерматит; өте сирек асқазан -ішек ангио ісінуі.

Саудаға тіркелген атауы:

Рамиприл

(RAMIPRIL)

Шығарылу түрі. Таблетка 1,25мг, 2,5 мг, 5 мг.

Қолдану көрсеткіштері мен мөлшерленуі.

Артериальды гипертензия^В 2,5-5 мг/тәу, бір рет немесе 2 бөлінген мөлшерде, қажет жағдайда тәуліктік мөлшерді 20 мг-ға дейін жоғарлату. Алғашқы мөлшер 1,25 мг/тәу несеп айдағыштар нәтижесінен дегидратация болғаннан кейінгі натрий жетіспеушілігі бар науқастарға тағайындау, несеп айдағыштарды қабылдауды жалғастыру кезіндегі науқастарға немесе бүйрек жетіспеушілігі бар науқастарға.

Созылмалы жүрек жетіспеушілігі^А (кешенді ем құрамында) 1,25 – 10 мг/тәу.

Сол қарынша қызметінің симптомсызбұзылыстары (лақтыру фракциясы35% төмен)^В 2,5мг-нан 10 мг/тәу

Миокардтың инфарктынан кейінгі сол қарынша қызметінің бұзылуы (лақтыру фракциясы 40%-дан төмен)^В 2,5-тен 10 мг/тәу .

Диабетикалық нефропатия^В- 1,25-тен 5 мг/тәу

Кері көрсеткіштері

Жоғары сезімталдық, ангионевротикалық ісінулер (анамнезінде ААФ баяулатқыштарын қолданған кезде), бүйрек артериясының екі жақты стенозы, жалғыз бүйрек артериясының стенозы; бүйрек қондыруынан кейінгі жағдай, ЖҚЖ, склеродермия, жілік майы қан түзілуін тежеу, гиперкалиемия, гипонатриемия, айқын аортальды склероз, митралды стеноз, гипертрофиялық кардиомиопатия, біріншілік гиперальдостеронизм, жүктілік, төспен емізу, жас балаларға, бауыр жетіспеушілігі, фотосезімталдық.

Сақтандыру

Келесі мәселелі жағдайларда тәуекел мен пайданы салыстырып қарастыру қажет:

Анамнезінде Квинке ісінуі (Квинке ісінуінің тәуекелі жоғарлайды); ауыр аутоиммуннды аурулар, әсіресе жүйелі қызыл жегі (нейтропения тәуекелі жоғарлайды); жүрек тамыр жетіспеушілігі (АҚ төмендеуі ишемияның күшеюін қолдауы мүмкін); қант диабеті (гиперкалиемия тәуекелінің жоғарлауы); бүйрек артериясының екі жақты стенозы, жалғыз бүйрек артериясының стенозы; бүйрек қондыруынан кейінгі жағдай; ауыр бүйрек жетіспеушілігі, анамнезінде бүйрек ауруы (протеинурия тәуекелі жоғарлайды); бауыр жетіспеушілігі (дәрінің тегін белсенді түрге айналуын бұзылады).

Дәрінің бірінші қабылдауы айқын артериальды гипотензия туғызуы мүмкін, әсіресе СЖЖ кезінде, несеп айдағыштарды қабылдайтын науқастарда, тұзы аз емдәмді сақтайтындарда, диализдегілерде. Бүйрек қызметін бақылау қажет (креатинин мен сары судағы калий деңгейін бақылау).

Әрекеттесуі: Қосымша қара...

Жүктілік: ФДА категория бірінші үшай – С, екінші және үшінші - D. Қолданбау керек!

Емшекпен емізу: төс сүтіне өтеді.

Жанама әсерлері

Құрғақ жөтел (4-6%), тері бөртпелері, бас ауру, гипотензия, гиперкалиемия, Квинке ісінуі; сирек – нейтропения, гепатотоксикалық әсері, пакреатит, ауыздың құрғауы, анорексия, ішектің бітелуі; аритмия; күйгелендеу, ұйқышылдық, ұйқысыздық, бас айналу; шаштың түсуі, тершеңдік; гипонатриемия; өте сирек стоматит, глоссит, Рейно синдромы, өкпе инфильтраттары, аллергиялық альвеолит, гинекомастия, эпидермалды некролиз, эксфолиативті дерматит, либидоның төмендеуі.

Саудаға тіркелген атауы:

МОЭКСИПРИЛ

(MOEXIPRIL)

Шығарылу түрі. Моэксиприл гидрохлорид қабықпен қапталған таблеткалар 7,5 мг және 15 мг.

Қолдану көрсеткіштері мен мөлшерленуі.

Артериальды гипертензия^В жай 7,5 -тен 30 мг/тәу. Алғашқы мөлшері 3,75 мг 1 рет тәулігіне, кейіннен мөлшерін жоғарлатады

Кері көрсеткіштері

Жоғары сезімталдық, ангионевротикалық ісінулер (анамнезінде ААФ баяулатқыштарын қолданған кезде), бүйрек артериясының екі жақты стенозы, протеинурия 1 г/тәу жоғары, жалғыз бүйрек артериясының стенозы; бүйрек қондыруынан кейінгі жағдай, гемодиализ және гемосорбция, ЖҚЖ, склеродермия, жілік майы қан түзілуін тежеу, гиперкалиемия, гипонатриемия, айқын аортальды склероз, митралды стеноз, гипертрофиялық кардиомиопатия, біріншілік гиперальдостеронизм, жүктілік, төспен емізу, жас балаларға, бауыр жетіспеушілігі, бауыр жетіспеушілігі.

Сақтандыру

Келесі мәселелі жағдайларда тәуекел мен пайданы салыстырып қарастыру қажет:

Анамнезінде Квинке ісінуі (Квинке ісінуінің тәуекелі жоғарлайды); ауыр аутоиммуннды аурулар, әсіресе жүйелі қызыл жегі (нейтропения тәуекелі жоғарлайды); жүрек тамыр жетіспеушілігі (АҚ төмендеуі ишемияның күшеюін қолдауы мүмкін); қант диабеті (гиперкалиемия тәуекелінің жоғарлауы); бүйрек артериясының екі жақты стенозы, жалғыз бүйрек артериясының стенозы; бүйрек қондыруынан кейінгі жағдай; ауыр бүйрек жетіспеушілігі, анамнезінде бүйрек ауруы (протеинурия тәуекелі жоғарлайды); бауыр жетіспеушілігі (дәрінің тегін белсенді түрге айналуын бұзылады).

ААФ баяулатқыш дәрілерінің ішіндегі өте аз зерттелген. Көптеген зерттеулер постменопаузадағы әйелдерге жүргізілген. Бауыр жетіспеушілігі кезінде жанама әсерлері жиіленеді.

Дәрінің бірінші қабылдауы айқын артериальды гипотензия туғызуы мүмкін, әсіресе СЖЖ кезінде, несеп айдағыштарды қабылдайтын науқастарда, тұзы аз емдәмді сақтайтындарда, диализдегілерде. Бүйрек қызметін бақылау қажет (креатинин мен сары судағы калий деңгейін бақылау).

Әрекеттесуі: Қосымша қара...

Жүктілік: ФДА категория бірінші үшай – С, екінші және үшінші - D. Қолданбау керек!

Емшекпен емізу: төс сүтіне өтеді.

Жанама әсерлері

Құрғақ жөтел (4-6%), тері бөртпелері, бас ауру, гипотензия, гиперкалиемия, Квинке ісінуі; сирек – нейтропения, гепатотоксикалық әсері, пакреатит, ауыздың құрғауы, анорексия, ішектің бітелуі; аритмия; күйгелендеу, ұйқышылдық, ұйқысыздық, бастың айналуы; шаштың түсуі, тершеңдік; гипонатриемия; өте сирек стоматит, глоссит, Рейно синдромы, өкпе инфильтраттары, аллергиялық альвеолит, гинекомастия, эпидермалды некролиз, эксфолиативті дерматит, либидоның төмендеуі.

Саудаға тіркелген атауы:

ПЕРИНДОПРИЛ

(PERINDOPRIL)

Шығарылу түрі. Таблетка периндоприл 4 мг, 8 мг.

Қолдану көрсеткіштері мен мөлшерленуі.

Артериальды гипертензия^В 4 -тен 8 мг/тәу. Ең жоғарғы мөлшері -16 мг/тәу.

Созылмалы жүрек жетіспеушілігі^А – 2 -ден 4 мг/тәу.

Диабетикалық нефропатия (алғашқы сатысында)^В 4 -тен 8 мг/тәу.

Кері көрсеткіштері

Жоғары сезімталдық, ангионевротикалық ісінулер (анамнезінде ААФ баяулатқыштарын қолданған кезде), бүйрек артериясының екі жақты стенозы, жалғыз бүйрек артериясының стенозы; бүйрек қондыруынан кейінгі жағдай, гемодиализ және гемосорбция, ЖҚЖ, склеродермия, жілік майы қан түзілуін тежеу, гиперкалиемия, гипонатриемия, айқын аортальды склероз, митралды стеноз, гипертрофиялық кардиомиопатия, біріншілік гиперальдостеронизм, жүктілік, төспен емізу, жас балаларға, бауыр жетіспеушілігі, бауыр жетіспеушілігі.

Сақтандыру

Келесі мәселелі жағдайларда тәуекел мен пайданы салыстырып қарастыру қажет:

Анамнезінде Квинке ісінуі (Квинке ісінуінің тәуекелі жоғарлайды); ауыр аутоиммуннды аурулар, әсіресе жүйелі қызыл жегі (нейтропения тәуекелі жоғарлайды); жүрек тамыр жетіспеушілігі (АҚ төмендеуі ишемияның күшеюін қолдауы мүмкін); қант диабеті (гиперкалиемия тәуекелінің жоғарлауы); бүйрек артериясының екі жақты стенозы, жалғыз бүйрек артериясының стенозы; бүйрек қондыруынан кейінгі жағдай; ауыр бүйрек жетіспеушілігі, анамнезінде бүйрек ауруы (протеинурия тәуекелі жоғарлайды); бауыр жетіспеушілігі (дәрінің тегін белсенді түрге айналуын бұзылады).

Дәрінің бірінші қабылдауы айқын артериальды гипотензия туғызуы мүмкін, әсіресе СЖЖ кезінде, несеп айдағыштарды қабылдайтын науқастарда, тұзы аз емдәмді сақтайтындарда, диализдегілерде. Бүйрек қызметін бақылау қажет (креатинин мен сары судағы калий деңгейін бақылау).

Ауыр бүйрек жетіспеушілігінде (азотемия), айқын аорталды склерозда, митралды стенозда байқап тағайындайды.

Әрекеттесуі: Қосымша қара...

Жүктілік: ФДА категория бірінші үшай – С, екінші және үшінші - D. Қолданбау керек!

Емшекпен емізу: төс сүтіне өтеуі туралы мәліметтер жоқ.

Жанама әсерлері

Құрғақ жөтел (3,9 – 13,2%), гипотензия, тері бөртпелері, Квинке ісінуі, гиперкалиемия, нейтропения; сирек – гепатотоксикалық әсері, пакреатит, анорексия, ішектің бітелуі, диарея; аритмия, көкірек қуысының ауруы; күйгелектеу, ұйқышылдық, ұйқысыздық, бастың айналуы; гипонатриемия.

Саудаға тіркелген атауы:

ЭПРОСАРТАН

(EPROSARTAN)

Шығарылу түрі. Таблетка эпросартан мезилат 600 мг.

Қолдану көрсеткіштері мен мөлшерленуі.

Артериальдыя гипертензия^В 600 мг-нан бір рет тәулігіне (бүйрек жетіспеушілігі кезінде 300 мг/тәу), қажет жағдайларда мөлшерін 2-3 аптадан кейін 800 мг/тәулігіне жоғарлатады.

Кері көрсеткіштері

Жоғары сезімталдық, бүйрек артериясының екі жақты стенозы, жалғыз бүйрек артериясының стенозы, біріншілік гиперальдостеронизм, бүйрек жетіспеушілігі (КК 30 мл/мин төмен), жүктілік, төспен емізу, 18 жасқа дейін.

Сақтандыру

Келесі мәселелі жағдайларда тәуекел мен пайданы салыстырып қарастыру қажет:

Бүйрек артериясының стенозы кезінде, СБЖ, ҚАК төмен кезде, бауыр немесе бүйрек жетіспеушілігінде, аортальды немесе митралды саңылаудың стенозында, сол қарыншаның шығарушы жолының обструкциясында, гиперкалиемияда, ЖИА, жүрек жетіспеушілігінде сақтықпен тағайындайды. Қанның сары суында калий құнарлығын бақылау керек, әсіресе егде жастағы науқастардың бүйрек қызметінің бұзылуы кездек.

Әрекеттесуі: Қосымша қара...

Жүктілік: ФДА категория бірінші үшай – С, екінші және үшінші - D. Қолданбау керек!.

Емшекпен емізу: төс сүтіне өтеуі туралы мәліметтержоқ.

Жанама әсерлері

Гипотензия, гиперкалиемия, қанда креатинин деңгейінің жоғарлауы, метеоризм, артралгия, ринит, гиперглицеридемия, жөтел (<1%); сирек: қаныаздық, несеп жолдарының инфекциясы, тыныс алу жолдарының инфекциясы.

Саудаға тіркелген атауы:

КАРВЕДИЛОЛ

CARVEDILOL

Шығарылу түрі. Таблетка 6,25 мг, 12,5 мг, 25 мг.

Қолдану көрсеткіштері мен мөлшерленуі.

Артериальды гипертензия^В Алғашқыда 12,5 мг бір рет тәулігіне, мөлшерін 2 күннен кейін кәдімгі мөлшерге дейін жоғарлату 25 мг/тәу; егер қажет болса, мөлшер әрі қарай үзіліс ара қашықтығымен жоғарлатуға болады 2 аптада ең жоғарғы мөлшерге дейін 50 мг/тәу.; егде жастағы науқастарда алғашқы мөлшер 12,5 мг/тәу қанағаттанарлық АҚ бақылауды қамтамасыз етуі мүмкін.

Стенокардия^А . 12,5 мг/тәу. бірінші 2 күнде, кейін 25 мг-нан 2 реттен күніне (ең жоғарғы мөлшер 100 мг, екі қабылдауға бөлінген тәулігіне).

Созылмалы жүрек жетіспеушілігі^А . Дигоксин, ААФ баяулатқыш пен несеп айдағыштармен ем жүргізген кезде 3,125 мг-нан 2 реттен күніне 2 аптаға дейін қолданады, кейін 6,25 мг-нан 2 реттен күніне, соңында, 2 аптадан кейін 12,5-25 мг-ға дейін күніне 2 реттен жоғарлатады. Ең жоғарғы мөлшері 25 мг-нан 2 рет, егер дене салмағы 85 кг дейін болса, 50 мг-нан 2 реттен – егер дене салмағы 85 кг-нан артық болса.

Кері көрсеткіштері

Жоғары сезімталдық, АВ-тежелудің II-III әрежесі, айқын брадикардия, СССУ, кардиогенді шок, артериальды гипотензия (систолиялық АҚ <85 мм.сын.бағ.), бауыр жетіспеушілігі, бронхиалды демікпе, жүктілік, төспен емізу, 18 жасқа дейін.

Сақтандыру

Бронхоспастикалық синдромда, созылмалы бронхитте, өкпе эмфиземасында, Принцметал стенокардиясында тағайындағанда сақтықпен қолдану керек. Анамнезінде аллергия болған жағдайларда, аллергендерге сезімталдығы жоғарлайды, аллергиялық реакциялар ауырланады және адреналинге жауап төмендейді.

Бірден алып тастаудан қашу керек.

Келесі мәселелерде қолдануға болмайды, тек ерекше жағдайларда ғана.

Айқын жүрек жетіспеушіліктері, кардиогенді шок, жүрекше-қарынша тежелуі II –III дәрежесі, синусты брадикардия минутына 45 рет соғудан, миокардтың инфаркты кезіндегі гипотензия (тиімсіз болуы мүмкі).

Келесі мәселелі жағдайларда тәуекел мен пайданы салыстырып қарастыру қажет:

Эмфизема немесе аллергиялық емес бронхит, тоқыраулы жүрек жетіспеушілігі, қант диабеті, бауыр қызметінің бұзылуы, гитертиреоз, қазіргі кездегі немесе анамнезіндегі депрессия, миастения, феохромоцитома, теңге қотыр, бүйрек қызметінің бұзылуы, Рейно синдромы және басқа да шеткі тамырлардың аурулары.

Әрекеттесуі: Қосымша қара...

Жүктілік: ФДА категория С.

Емшекпен емізу: төс сүтіне өтеді.

Жанама әсерлері

ЖЖЖ төмендеуі, брадикардия (2-9%) және миокардтың жиырылуының төмендеуі. Бронхтың тарылуы. Әлсіздік, қажу; ұйқының бұзылуы; аяқ-қолдың салқындауы, парэстезия; глюкозаға тұрақтылықтың төмендеуі; ортостатикалық гипотензия, бастың айналуы, бастың ауруы; көкірек ішінің ауруы; аяқ-қолдың ісінуі мен ауруы; ауыздың құрғауы; зәр бөлудің бұзылуы; тұмауға ұқсас симптомдар; терінің аллергиялық реакциялары; бауыр ферменттер белсенділігінің жоғарлауы; тромбоцитопения, лейкопения, теңге қотырдың асқынуы.

Саудаға тіркелген атауы:

БИСОПРОЛОЛ

(BISOPROLOL)

Шығарылу түрі. Таблетка бисопролол фумарат 5 мг, 10 мг.

Қолдану көрсеткіштері мен мөлшерленуі.

Артериальды гипертензия^В 5-10 мг/тәу

Стенокардия^В 5-10 мг/тәу

Созылмалы жүрек жетіспеушілігі^А . Дигоксин, ААФ баяулатқыш пен несеп айдағыштармен ем жүргізген кезде 1,25 мг/тәу. 2 аптаға дейін қолданады, кейін 2,5 мг/тәу бір апта бойы, кейін 3,75 мг/тәу бір апта бойы, кейін 5 мг-нан 4 апта бойы, кейін 7,5 мг-нан 4 апта бойы кейіннен 10 мг/тәу тәртібіне өту.

Тахиаритмиялар – синусты тахикардия^В, қарынша үсті және қарынша экстрасистолиясы^D, митралды қақпақшаның пролапсы кезіндегі аритмия^D, тиреотоксикоз^В – 10 мг/тәу.

Кері көрсеткіштері

Жоғары сезімталдық, АВ-тежелудің II-III дәрежесі, айқын брадикардия, СССУ, кардиогенді шок, артериальды гипотензия (систолиялық АҚ <85 мм.сын.бағ.), бауыр жетіспеушілігі, бронхиалды демікпе, жүктілік, төспен емізу, 18 жасқа дейін.

Сақтандыру

Бронхоспастикалық синдромда, созылмалы бронхитте, өкпе эмфиземасында, Принцметал стенокардиясында тағайындағанда сақтықпен қолдану керек. Анамнезінде аллергия болған жағдайларда, аллергендерге сезімталдығы жоғарлайды, аллергиялық реакциялар ауырланады және адреналинге жауап төмендейді.

Бірден алып тастаудан қашу керек.

Келесі мәселелерде қолдануға болмайды, тек ерекше жағдайларда ғана.

Айқын жүрек жетіспеушіліктері, кардиогенді шок, жүрекше-қарынша тежелуі II –III дәрежесі, синусты брадикардия минутына 45 рет соғудан, миокардтың инфаркты кезіндегі гипотензия (тиімсіз болуы мүмкі).

Келесі мәселелі жағдайларда тәуекел мен пайданы салыстырып қарастыру қажет:

Эмфизема немесе аллергиялық емес бронхит, тоқыраулы жүрек жетіспеушілігі, қант диабеті, бауыр қызметінің бұзылуы, гитертиреоз, қазіргі кездегі немесе анамнезіндегі депрессия, миастения, феохромоцитома, теңге қотыр, бүйрек қызметінің бұзылуы, Рейно синдромы және басқа да шеткі тамырлардың аурулары.

Әрекеттесуі: Қосымша қара...

Жүктілік: ФДА категория С.

Емшекпен емізу: төс сүтіне өтеді.

Жанама әсерлері

Төменгі мөлшерлерде кардиоселективті әсеріне байланысты бронхтың тарылу, гипогликемия және шеткі тамырлардың тарылу тәуекелі төмендейді. ГЭК-н нашар өтуіне байланысты, ОЖЖ-сі жағынан жанама әсерлері шамалы. ЖЖЖ төмендеуі, брадикардия және миокардтың жиырылуының төмендеуі. Бронхтың тарылуы. Әлсіздік, қажу; ұйқының бұзылуы; аяқ-қолдың салқындауы, парэстезия; глюкозаға тұрақтылықтың төмендеуі; ортостатикалық гипотензия, бастың айналуы, бастың ауруы; көкірек ішінің ауруы; аяқ-қолдың ісінуі мен ауруы; ауыздың құрғауы; зәр бөлудің бұзылуы; тұмауға ұқсас симптомдар; терінің аллергиялық реакциялары; бауыр ферменттер белсенділігінің жоғарлауы; тромбоцитопения, лейкопения, теңге қотырдың асқынуы.

Саудаға тіркелген атауы: