Жанама әсерлері

Бастың айналуы, тершеңдік, үрейлену, толқыну, дірілдеу, жүректің соғуы, ауыздың құрғауы, жүректің айнуы, құсу, іштің қатуы, зәрдің ұсталуы, трансаминаза белсенділігінің жоғарлауы.

Саудаға тіркелген атауы:

Венлафаксин

(Venlafaxine)

Шығарылу түрі. Таблеткалар37,5 мг, 75 мг

Қолдану көрсеткіштері мен мөлшерленуі.

Депрессивті жағдайлар, жалпыланған үрейлі бұзылыстар және әлеуметтік фобия. Ішке, тамақпен бірге, бастапқы мөлшер — 75 мг/тәу (таблеткалар — тәуліктік мөлшерді 2-3 қабылдауға бөледі, капсулалар — 1 реттен/тәулігіне, шамамен тәуліктің бір уақытында — таңертен немесе кешке). Кейбір науқастарға алғы мөлшер қажет болуы керек 37,5 мг/тәу (4-7 күндей). Қажеттілік жағдайларда мөлшерді жоғарлатады (біртіндеп, 75 мг/тәулігіне, 1 реттен 4 күн бойы және одан да көп) 225 мг/тәу (орта дәрежелі ауырлықты депрессия кезінде ұсынылатын мөлшер), стационарда (ауыр депрессияда) мөлшерді ең жоғарғы деңгейге дейін жоғарлату мүмкін — 375 мг/тәу. Бауыр қызметі бұзылған науқастарда шамалы және ауыр дәрежелі айқындылықта мөлшерін 50% және одан жоғарыға төмендетеді. Бүйрек қызметі бұзылған кезде (түйін фильтрациясының жылдамдығы — 10–70 мл/мин) мөлшерін 25–50% дейін төмендету қажет, гемодиализ кезінде — 50%-ға, препаратты гемодиализден кейін қабылдау керек. Егде жастағы науқастарда арнайы мөлшерді түзетулер қажет емес, бірақ бұл топтағы науқастарды емдегенде сақтықты сақтау керек, әсіресе жоғары мөлшермен емдегенде.

Кері көрсеткіштері

Жоғары сезімталдық, бір мезгілде МАО баяулатқыштарымен бірге қолдану. Жуырда болған миокардтың инфаркты және тұрақсыз стенокардия, АҚ өзгеруі, көз қысымының жоғарлауы және жабық бұрышты глаукома, анамнезенде желікпелі жағдайлар, дене салмағының төмендеуі, бүйрек/бауыр жетіспеушілігі, 18 жасқа дейін (қауіпсіздігі мен тиімділігі белгіленбеген).

Сақтандыру.

Венлафаксинмен емдеуді МАО баяулатқыштарымен емделгеннен кейін 14 күннен соң барып тағайындайды, ал МАО баяулатқыштарымен емдеуді венлафаксиннен кейін 7 күннен соң барып қолданады. Бір мезгілде венлафаксин мен МАО баяулатқыштарын бірге қолданғанда, ауыр жанама әсерлер дамуы мүмкін (сонымен қатар дірілдеу, миоклонус, жоғары тершеңдік, жүректің айнуы, құсу, бетке қанның құйылуы, бастың айналуы; қатерлі нейролептикалық синдромға ұқсас, гипертермия белгілері; тырысулар, кейді өлімге әкеледі). Тұрақты гипертензия. Кейбір науқастарда емделу үдерісінде тұрақты венлафаксин-демеулеген гипертензия дамуы мүмкін, дәрігерге соңғы үш рет қатарынан келіп тексерілгенде тіркелген қысымының, негізгі (бастапқы) деңгеймен салыстырғанда жатқан кездегі диастол. Премаркетинг зерттеулерінде венлафаксиннің тіркелген тез босатылатын таблеткалық түрін үш мөлшерде қолданғанда – 75, 225 және 375 мг/тәулігіне, плацебомен салыстырғанда ортаңғы дАҚӨ жоғарлауы 375 мг/тәулігіне қабылдаған науқастар тобында, 6-шы аптаның соңында 7,2 мм.сын.бағ. құрайды, ал 75 және 225 мг/тәу қабылдаған топтағы науқастарда айтарлықтай өзгерістер болған жоқ (плацебо тобында дАҚӨ 2,2 мм.сын.бағ. төмендегені байқалды). Тұрақты гипертензиямен жауап беретін науқастар тобын сараптама жүргізгенде, оның даму жиілігі мөлшерге тәуелді екендігі анықталынды. Венлафаксиннің мөлшері 100 мг/тәулігінен төмен болғанда тұрақты гипертензия 3% жағдайларда анықталынды, 101–200 мг/тәу — 5%, 201–300 мг/тәу — 7%, 300 мг/тәу жоғарыда — 13% (плацебо — 2%). Тұрақты гипертензия дамыған науқастар мен гипертензия дамуына байланысты емді доғарған 19 науқасқа сараптама жасағанда (венлафаксинді қабылдаған науқастардың жалпы санынан 1% төмен), көбінесе дАҚӨ 10-15 мм.сын.бағ жоғарлағаны анықталынған. Соған қарамастан ұзақ дАҚӨ жоғарлауы қалаусыз жағдайларға әкелуі мүмкін. Сондықтан үнемі венлафаксинді қолданатын науқастарға АҚ мониторинг жасау ұсынылады. АҚ ұзақ жоғарлауы кезінде, мөлшерді төмендету, әлде дәріні доғару сұрақтарын қарастыру керек. Премаркетингтегі үлкен депрессиялық бұзылыстармен ауыратын науқастарды зерттегенде, түрлендірілген босатылумен жүретін венлафаксин гидрохлоридінің капсулалы түрін 75-375 мг/тәу қабылдаған науқастарда 3% жағдайларда (19/705) тұрақты гипертанзия анықталған. Жалпыланған үрейлі бұзылыстармен жүретін науқастарда, венлафаксинді 37,5-225 мг/тәулігіне қабылдағанда, тұрақты гипертензия 0,5% жағдайда байқалған (5/1011). Әлеуметтік фобиямен ауыратын науқастар, 75-225 мг/тәу мөлшерде қабылдағанда, тұрақты гипертензия 1,4% жағдайда байқалған (4/277). Бұл зерттеулерде 300 мг/тәулігіне қабылдағанда, АҚ жоғарлауын тіркеуді бағалауда, науқастар саны жеткіліксіз болды. Инсомния және ашуланшақтық. Біріктірілген қысқа сараптама, екі соқырлық, плацебо-бақыланатын зерттеулер депрессиялық науқастардағы көрсетілу бойынша, тез босатылатын венлафаксиннің таблеткалық түрін қабылдануымен байланысты жалпы ықпал (n=1033) плацебомен салыстырғанда (n=609) үрейлер болды 6% (3%), ашуланшақтық 13% (6%), инсомния 18% (10%), жақшада плацебо тобының пайызы көрсетілген. 2-ші фазада және 3-ші фазада депрессия науқастарындағы үрейді, ашыланшақтықты және инсомния емді доғаруға әкелді 2%, 2% және 3% науқастарда, сәйкес. Депрессия науқастарындағы жалпыланған үрейлі бұзылыстар мен әлеуметтік фобияны біріктірілген қысқа сараптамалы зерттеулерінің көрсетуі бойынша, венлафаксиннің түрлендіріліп босатылатын капсула түрін қабылдануымен байланысты, жалпы ықпал плацебомен салыстырғанда инсмния және ашуланшақтық болды (жақшаның ішінде плацебо тобы көрсетілген). Инсомния 17% жағдайда(11%) тіркелген, ашуланшақтық – 10%(5%) депрессивті эпизодтар науқастарныда (n=357) плацебомен салыстырғанда (n=285); 15%(10%) және 6%(4%) жалпыланған үрейленген бұзылыс науқастарында (n=1381) плацебомен салыстырғанда (n=555); 23%(7%) және 11%(3%) әлеуметтік фобия науқастарында (n=277) плацебомен салыстырғанда (n=274), сәйкес. Депрессивті эпизод науқастарын емдеген кезде, 0,9% науқастарда инсомнияның дамуына байланысты емді доғарған және 0,9% — ашуланшақтық пайда болғандықтанЖалпыланған үрейлі бұзылыстар науқастарында 8 аптаға дейін емдегенде, инсомния және ашуланшақтық 3 және 2% жағдайларда емді доғарудың себебі болды, емді 6 айға дейі жалғастыру кезінде – 2 және 0,7% сәйкес жағдай. Әлекметтік фобия науқастарын емдеу кезінде, 12 аптаға дейін инсомния венлафаксинді қолдануды доғарудың 3% жағдайларда себебі болды, ашуланшақтық препаратты доғарудың себебіне жатпады. Тәбеттің және дене салмағының өзгеруі. Депрессия науқастарындағы қысқа, екі соқырлық, плацебо-бақыланатын зерттеулердің нәтижесі бойынша, венлафаксинді қабылдаған кезде анорексия (11% таблетка/8% капсула) плацебомен салыстырғанда (2% таблетка/4% капсула) байқалған. Мөлшерге тәуелді дене салмағының төмендеуі, венлафаксинді бірнеше апта бойы қабылдаған науқастарда байқалған. Дене салмағының айтарлықтай төмендеуі, әсіресе дене салмағы анағұрлым төмен депрессия науқастарында, венлафаксинмен емделудің қалаусыз ықпалы болып келеді. Дене салмағы 5% және одан жоғары венлафаксинді қабылдағанда 6% науқастарда (таблетка)/7% (капсула) плацебомен салыстырғанда (1%/2%) және 3% науқастарда, басқа антидепрессанттарды қабылдаған. Дене салмағының төмендеуінің тоқтауы венлафаксиннің әсерінен (таблетка) сирек байқалды — 0,1% жағдайларда депрессия науқастарынап 2 фаза мен 3 фаза зерттеулерін жүргізгенде. Депрессия науқастарындағы анорексияның үдеуінің доғарылуы мен дене салмағының төмендеуі, капсуланы қабылдауда да  — 1 және 0,1% сәйкес байқалды. Венлафаксинді капсула түрінде қабылдаған, жалпыланған үрейлі бұзылыстар науқастарын, қысқа мерзімді зерттеулерде (8 апта бойы) анорексия 8% жағдайда анықталған (плацебо – 2%). Дене салмағының төмендеуі 7% және венлафаксинді капсула түрінде 6 ай бойы қабылдаған науқастарда 3% жағдайда кездеседі (плацебо – 1%). Капсуланы 8 апта бойы қабылдау кезеңінде анорексияның және дене салмағының төмендуінің үдеуінің тоқтауы 0,9% және 0,3% науқастарда сәйкес байқалған. Әлеуметтік фобия науқастарын зерттегенде, венлафаксинді капсулалы түрде 12 апта бойы қабылдаған кезеңде, анорексия 20% жағдайларда байқалған (плацебо – 2%). Дене салмағының төмендеуі 7% және жоғары венлафаксинді капсула түрінде 12 ай бойы қабылдау кезеңінде де және плацебо тобында да байқалған жоқ. Анорексияның және дене салмағының төмендуінің үдеуінің тоқтауы, капсуланы 12 апта бойы қабылдау кезеңінде 0,4% және 0,0 % сәйкес байқалды. Тұнжыр ой/гипоманияның белсенуі. Антидепрессанттарды қабылдайтын, көңіл күйі бұзылған шамалы науқастарда, тұнжыр ой немесе гипомания дамуы мүмкін. Барлық премаркетинг зерттеулердің нәтижесі бойынша, депрессия науқастары венлафаксин қабылдағанда тұнжыр ой/гипомания 0,5% (таблетка) және 0,3% (капсула) жағдайлары тіркелген (плацебо 0%). Басқа антидепрессанттар сияқты, венлафаксинді анамнезенде желікпесі бар науқастарға сақтықпен тағайындайды.

Гипонатриемия. Венлафаксинді қабылдау тұсында гипонатриемия және антидиуретикалық гормондардың дұрыс бөлінбеу синдромы бақалуы мүмкін, әсіресе гиповолемия, сусыздану, егде жастағы науқастарында, сонымен қатар бір мезгілде диуретиктермен бірге қабылдағанда.

Мидриаз Венлафаксинмен емделген кезде мидриаздың дамуы туралы мәліметтер болды, оны көз қысымы жоғары науқастарға немесе жабық бұрышты глаукоманың жедел ұстамасы бар науқастарға сақтықпен тағайындау керек.

Тырысулар. Премаркетинг зерттеулері кезінде тырысулар 0,26% (8/3082) венлафаксинді (таблетка) қабылдаған науқастарда байқалған, көп бөлігі (8-ден 5-і) 150 мг/тәу және аз қабылдаған науқастарда байқалған. Депрессивті эпизод науқастары венлафаксинді капсула түрінде қабылдаған кезде (n=705), жалпыланған үрейлі бұзылыстарда (n=1381) және әлеуметтік фобияда (n=277) тырысулар тіркелмеген. Соған қарамастан венлафаксинді анамнезенде тырысулар бар науқастарға сақтықпен тағайындайды. Талмалар пайда болған кезде, препаратты қабылдауды доғару керек.

Қан құйылу. Венлафаксинді қолдану кезінде теріде ақаулы қан құйылулар болғаны туралы мәліметтер бар (көп жағдайларда экхимоздар — теріде немесе кілегей қабатының үлкен қан құйылыу). Бұл көріністің венлафаксиннің қабылдауымен байланысты себепті-салдары белгіленбеген, бірақ тромбоциттердің агрегациясының бұзылыстары байқалған (оларда серотонин құрамының төмендеуімен байланысты болуы мүмкін). Сары судағы холестерин деңгейінің жоғарлауы. Ұзақ қолданғанда сары судағы холестериннің деңгейін өлшеу ұсынылады (клиникалық зерттеулер барысында, венлафаксинді қабылдаған науқастарда осы көрсеткіштің клиникалық маңызды жоғарлауы тіркелген).

Өзін өзі өлтіру. Депрессия науқастарында өзін өзі өлтіру мүмкіндіктеріне байланысты, бұл науқастарды емнің басында қатаң бақылау керек және ең аз тиімді мөлшерді тағайындау қажет, мөлшерден тыс тәуекелін төмендету үшін. Осы сақтықтарды жалпыланған үрейлі бұзылыстар мен әлеуметтік фобия науқастарын емдеуде де сақтау керек. Қосымша аурулары бар науқастарға қолданғанда. Қосымша аурулары бар науқастарға венлафаксинді тағайындаудың клиникалық тәжірибесі шектелген. Гемодинамика және метаболизм бұзылыстарымен жүретін бір қатар аурулар мен жағдайларда сақтықты сақтау қажет. Жуырда миокардтың инфаркты болған немесе тұрақсыз стенокардиямен ауыратын науқастарда жүйелік бақылаулар жүргізілмеген, себебі бұл науқастар көптеген клиникалық премаркетингті зерттеулерге қатыспайды. Бірақ венлафаксин қабылдаған науқастардағы ЭКГ сараптамасы, клиникалық маңызды ЭКГ-дағы ауытқылар препаратты қабылдаумен байланысты еместігін көрсетті. Венлафаксинмен емдеуді доғару, науқастарда ықпалдың пайда болуы туралы жариялайды, венлафаксинмен емдеуді доғарумен байланысты (discontinuation effects). Осыған байланысты венлафаксинді доғаруды біртіндеп жүргізеді, мөлшерді төмендету арқылы, алып тастау синдромының даму тәуекелін болдырмас үшін, бұл кезде науқастың жағдайын бақылау қажет. Алып тастау кезеңінің уақыты мөлшерге, емнің ұзақтығына және науқастың жеке ерекшеліктеріне тәуелді болады. Венлафаксинмен 6 апта бойы емделгенде, препаратты доғару кезеңі 2 аптаға созылуы тиіс. Венлафаксинді бірден доғарғанда немесе оның мөлшерін төмендеткенде (әртүрлі мөлшерде) симптомдардың бірігуі байқалған, көбінесе мөлшерін жоғарлатқанда және ұзақ емделгенде болатын. Байқалған симптомдарға келесілер жатады: қобалжу, анорексия, үрейлену, естің шатасуы, координацияның бұзылуы, диарея, бастың айналуы, ауыздың құрғауы, дисфория, фасцикулярлы тарылу, шаршау, бастың ауруы, гипомания, инсомния, жүректің айнуы, ашуланшақтық, түнгі қорқыныштар, тырысулар, сезімнің бұзылыстары (электр тогымен ұрған сезім сияқты), ұйқышылдық, тершеңдік, дірілдеу, вертиго, құсу. Ұстап тұрушы терапияда, депрессияны емдеуде жалпыланған үрейлі бұзылыстарда және әлеуметтік фобияда венлафаксинмен ем жүргізілген кезде, клиникалық зерттеулердің қажетті мәліметтері жоқ. Венлафаксинді қолданғанда еріктілерде этанолдың психомоторлы реакциясына әсері тіркелмег, бірақ бір мезгілде венлафаксин мен алкоголді бірге қолданудан бас тарту керек. Дені сау еріктілерге жүргізілген зерттеулерде, венлафаксиннің әсерінен оларда клиникалық маңызды ойлау қабілеті мен психомоторлы реакция жылдамдығының төмендеуі тіркелмеген. Бірақ кез келген психо белсендіргіш препараттар ОЖЖ-не әсер етуі мүмкін, сондықтан науқастар потенциальды қауіпті механизмдермен жұмыс істегенде және көлік жүргізгенде сақ болуларының ескертілуі тиіс.

Әрекеттесуі: 1 қосымшаны қара.

Жүктілік: Қолдануға болмайды. Жүктілік кезде қолдану тек шұғыл жағдайда ғана болады (жүкті әйелдерде қолданулардың қатаң бақыланатын қаіпсіз зерттеулері жүргізілмеген)

Емшекпен емізу: Емделу кезінде емшекпен емізуді доғару керек. Венлафаксин және оның белсенді метаболиті ОДВ әйелдің төс сүтіне өтеді. Бала үшін жанама ықпалдарының потенциальды тәуекелін ескеріп, емізулі әйелдер, баланы емізуді доғару немесе ДЗ қабылдауды доғаруы тиіс (ДЗ анасы үшін маңыздылығына қарай).