Жоспар

1. Кіріспе

2. Негізгі бөлім

   1. Негізгі цехтар және олардың өнімері

   2. Қосымша өнім

   3. Өндіріс

      1. Негізгі өндіріс

      2. Қосымша өндіріс

   4. АФЗ саясаты

   5. АФЗ статистикасы

   6. Экологияға АФЗ-ның әсері

   7. Қорытынды

Кіріспе

Ақтөбе Ферроқорытпа Зауыты, “Феррохром” акционерлік қоғамы — химиялық тәсілдермен сапалы, аса берік шойын өндіруге қажетті ферроқоспалар шығаруға мамандандырылған металлургиялық кәсіпорын, Қазақстан қара металлургиясының тұңғышы.

1996 ж. наурызда акционерлік қоғамға айналды. Зауыт құрылысы 1940 ж. хромит кендері кенішінің маңында (Хромтау қ.) басталып, оны екі кезекпен бітіру көзделді. 1943 ж. 20 қаңтарда зауыттың 1-балқыту цехының 1-пеші тұңғыш рет металл берді. Құрылыстың қалған кезеңдері соғыс кезінде жүргізілді. 1951 ж. балқыту цехында ферротитан өндірісі басталды. 1958 ж. орта көміртекті феррохромды конвертерде оттегімен үрлеу технологиясы игерілді. Бұдан кейінгі жылдары феррохромды вакуумтермиялық әдіспен шығару, кешенді модификаторлар өндірісі игеріліп, аса берік шойын өндіруге арналған магнитті сперация тәсілімен ферроқорытпа қоқыстарын цехының құрылысы іске қосылды. 1997 ж. зауыттың барлық балқыту пештерін газбен тазартатын аса тиімді қондырғылардың құрылысы толық аяқталды. Сол жылы Қазақстанда тұңғыш рет металл хром мен көміртегінсіз феррохром өндірісінің технол-сы игерілді. Қазір ферроқорытпа өндіру көлемі жылына 200 мың т. Зауыт төмен көміртекті, орта көміртекті, жоғары көміртекті феррохром, 48% ферросиликохром, металл хром, металл қоспасы, ферроқоспаларымен қоса кальций карбидін, силикат кірпішін, қоқыс қиыршағын, технологиялық және медициналық оттегін, отқа төзімді бұйымдарды, әк және басқа да өнімдер шығарады. Зауыт құрамында ферроқорытпа өндіретін үш негізгі балқыту цехы, шихта әзірлеу цехы, механикалық және энергетикалық жабдықтарды жөндеу цехы, темір жол цехы, әк өртеу цехы, оттегі учаскесі және өндіріс қалдықтарынан қосымша өнім шығаратын цехтар жұмыс істейді. Зауыттың мемлекеттік және Еуроодақ елдерінің стандарттары бойынша шығарған сапалы ферроқоспалар мен басқа да өнімдері Еуропа елдеріне, Жапонияға, АҚШ-қа жөнелтіледі. Қазақстанда зауыт өнімі машина құрылысы саласында пайдаланылады. Қазақстан үкіметінің хром өнеркәсібі кәсіпорындарының бір тобын шетел компанияларының басқаруына беру туралы шешіміне сәйкес бұл зауытты басқару “Джапан хром корпорейшн” компаниясына тапсырылды. Кәсіпорын акциясының 10%-ін кәсіпорын ұжымы, 90%-ін “Казхром” ұлттық компаниясы, соның ішінде 55%-ін “Джапан хром корпорейшн” компаниясы алады.

Негізгі цехтар және олардың өнімері

Ақтөбе Ферроқорытпа зауыты феррохромиың барлык түрлерін өндіреді.Олар: жогары көміртеқті, орташа көміртеқті, төменгі көміртеқті, азотты, және де кремнийдің,магнийдін,темірдің қорытпасынын негізінде жасалган комплексті модифнкатор.Модификатор машина қүрылысын өндейтін заводтарда ауыл шаруашылык және автомобильдік техника детальдарын дайындау үшін төзімділігі жоғары шойыннан жзне модификациялаңган темірден жасалады.

Тоттанбаитын,кышқылга тезімді,ыстықа берік, күралдык жэне тагы басқа сапалы сортты болат осындай қоспаланған материалдар аркылы орындалады. Қазіргі уақытта хром жогары сапалы болат пен қоспаның 80 %-ын күрайды.

Феррохромды өндіру үшін хромдык руданы немесе оның концентратын, хромрудалык брикеттерді немесе жартылай кокс,көмір,квариит,және де қытай технологиясымн өңделген кокс қолданылады.Оны «Қытай коксы» деп атайды.

Шикі өнімдерді дайындау және жіберу ТИ-АФЗ 24-99 инструкциясы бойынша шикі өнімдерді дайындау цехында орындалады.

Шикі енімдерді дайындау комплекті екі цехтан және 5 коймадан түрады (ашык және жабық). Қойма 4 орындык грейферлік кранмен жабдықталган. Онын жүк көтермесі 20 тоннаны кұрайды.

Феррохромды өндіру үшін ДГОК-тіқ хромдык концентраты ТУ 645 ҚР 0186760-06-98 шартына сэйкес келуі керек. Хром концентратының химиялык және гуйіршіқтік құрамы кестеде көрсетілген шарттарға сәйкес келуі кажет.

Сапа көрсеткішінің атауы	Марка нормасы
	КХД-2	кхд-3
Хром оксидінің массалық үлесі, %	49	50
Хром оксидінің темірге катынасы	3,9	3,6
Кремний диоксидінің массалық үлесі, %	8	7
Күкіртгің массалық үлесі, %	0,08	0,08
Кальций оксидінің массалық үлесі, %	0,8	0,8
Фосфордың массалык үлесі, %	0,005	0,005
Қалыңдығы, мм	10	3
Ылғалдылық құрамы, % жазғы кезеңде	5	5
қысқы кезеңде	2	2

Кварцит - Алғашкы Орал және Бақал кен орны.

Әқтас - Сибай жері және Павлодар облысы Керегетас ауылы.

Көмір - Шүбаркөл жэне Борлы кен орны.

Жартылай кокс - жартылай кокс өңцейтін Ленинск-Кузнецский зауыты.

АФЗ-ында ең басты цех болып металл балқытатын 3 цех болып табылады:

Балқьпу цехы (БЦ) № 1 - АФЗ-тегі ең көне цех, ол 1944 жылдың қаңтарынан бастап пайдалануга енгізілген.

Бірінші балкытатын цех жогары көміртекті феррохром балкытады, күніне 500-600 т жоғары сапалы өнім өндіреді. Цехта 7 балқытатын пеш, кокспен жұмыс істейтін жэне 1 конвертер, 4 бригада және әр бригадада 70ке жуық адам бар. Әрбір пеште 5 балкытушы жэне 1 дозировщик бар.

Жоғары көміртекті феррохром калпына келтіріліп алынган шикі материалдар немесе оның конценграты темір мен хромның қорытпасы қосымша қорытпаланған металлургиялық және қүю коспаларында өнеркәсіпте пайдаланылады.

БЦ № 1 ФХ600, ФХ800, ФХ850, ФХ900, ФХ950 маркалы жоғары көміртеқті феррохром өндіреді. Өндіріс 3 фазалық ашық кен-термиялық станция шахталықтүр пештерінде көміртеқтік-термиялык жолмен іске асады.