23. Жеке тұлғалардың мүлік салығы: есептеу төлеу механизмін сипаттаңыз

Жеке түлғаларға меншік құқығымен тиесілі Қазақстан Республикасы аумағындағы тұрғын үй-жайлар, саяжай құрылыстары, гараждар және өзге құрылыстар, ғимараттар, үй-жайлар және аяқталмаған құрылыс объектілері коныстану (пайдалану) кезінен бастап оларға мүлік салығын салу объектісі болып табылады. Азаматтардың мүлік салығын есептеу салық салу объектісінің орналасқан жері бойынша салық салу кезеңінің 1-тамызынан кешіктірмей салық базасына салықтың сәйкес ставкаларын қолдану арқылы іске асырылады, бұл жерде салық төлеушінің орналасқан жері есепке алынбайды.Егер салық салу объектісі салық кезеңі ішінде меншік құқығында он екі айдан аз болса осындай объектілер бойынша төленуге жататын мүлік салығы сәйкес айқындалған салық сомасын он екіге бөлу және салық салу объектісінің меншік құқығында болудың немесе аяқталмаған құрылыс объектісін пайдаланудың нақты кезеңі айларының санына көбейту жолымен есептеледі. Бiрнеше жеке тұлғаның ортақ үлестiк меншiгiндегi салық салу объектiсi үшiн салық олардың осы мүлiктегi үлесiне барабар есептеледi.Бiрнеше салық салу объектiлерi бойынша салық төлеушi бiр жеке тұлға болған жағдайда, салықты есептеу әрбiр салық салу объектiсi бойынша бөлек жүргiзiледi. Салық төлеу салық салу объектілерінің орналасқан жері бойынша ағымдағы салық кезеңінің 1 қазанынан кешіктірілмей жүргізіледі. Жеке тұлғалардың мүлік салығын есептеу және төлеу үшін салық кезеңі- күнтізбелік жыл. Жеке тұлғаларға декларация берілмейді. Жаңадан салынған объектілер бойынша салықты есептеу салынған жылдан кейінгі жылы жүргізіледі. Салық салу объектісі жойылған, қираған, бұзылған кезде мемлекеттік уәкілетті орган беретін, жойылу, қирау, бұзылу фактілерін растайтын құжаттар болғанда салық сомасын қайта есептеу жүргізіледі.Салық кезеңi iшiнде салық төлеушiнiң салық төлеуден босатылу құқығы туындаған кезде, осы құқық туындаған айдың бірінші күнінен бастап салық сомасын қайта есептеу жүргiзiледi. Меншік құқығын берген тұлға салық салу объектісін иеленудің нақты кезеңі үшін төленуге жататын салық сомасын меншік құқықтары мемлекеттік тіркелгенге дейін немесе сол сәтте бюджетке енгізуге тиіс. Бұл ретте бастапқы төлеушi ағымдағы жылдың 1 қаңтарынан бастап өзi меншік құқығын беретiн айдың басына дейiн салық сомасын есептейдi. Одан кейiнгi төлеушi өзiнiң мүлік құқығы пайда болған айдың басынан басталатын кезең үшiн салық сомасын есептейдi.Мүлікке құқықтарды мемлекеттiк тiркеу кезінде салықтың жылдық сомасын бюджетке тараптардың бiрi (келiсiм бойынша) енгiзуi мүмкiн. Төленген салық сомасы кейiннен қайта төленбейді. Жылжымайтын мүлікке құқықтардың және онымен жасалатын мәмілелерді мемлекеттік тіркеу сәтінде (бастапқы тіркеуді есепке алмағанда) салық салу объектісінің құнын Қазақстан Республикасы Үкіметінің өкілетті органы анықталмаса, салық салу бұған дейінгі салық салу кезеңінде есептелген салық сомасымен есептеледі.

24. Жеке табыс салығы: есептеу төлеу механизмін ашып көрсетіңіз

Жеке табыс салығы мемлекеттік бюджеттің кірістерінің басты көздерінің бірі және де басқа салықтарға қарағанда халықтың өміріне тікелей әсер ететін салықтың бір түрі болып табылады. Жеке табыс салығын төлеушілер жеке тұлғалар, жеке кәсіпкерлер. Жеке табыс салығына салық салу объектілері:

1. Төлем көзінен салық ұсталынатын табыстар;

2. Төлем көзінен емес салық ұсталынантын табыстар;

Салық төлеушінің төлем көзінен салық салынатын табыстарына:

- Жеке тұлға жалақысы;

- Салық агентінен алынған табыс;

- Резидент зейнетақы жинақ қорынан алынған табыстар;

- Дивиденттер, стипендиялар, сақтандыру бойынша алынған сыйақылар; т.б

Төлем көзінен емес салық салынатын табыстарына:

- Мүліктік табыс;

- Жеке кәсіпкер табыс;

- Нотариус, адвокаттар, жеке нотариус табысы;

- Басқа да табыстар жатады.

Табыс салығынан босатылатындар:

• Адрестік әлеуметтік көмек;

• Барлық топтағы мүгедектер, ҰОС қатысушылары , оған теңестірілген адамдар 55 минимальді жалақы көлемінде;

• Медициналық көмекке, денсаулық жөндеуге берілген табыстар 8 минимальді жалақы көмегінде , косметикалық көмекті қоспағанда;

• Іс- сапарға кеткен шығындар КТС көлемінде;

• Жұмыс режимі командировкадан өтетін жеке тұлғалардың табыстары;

• 16 жасқа толмаған баласы үшін алған саяхат;

• Жұмыс киіміне берілген ақша қаражаттары мемлекекттік бюджеттен берілген стипендиялар, көмекақылар;

• Грант ақша арқылыалынған жалақы;

• Посольство, консультстваны алатын табыстары.