2 Жүйелі экология

1. Жүйелік экологияның негізгі түсініктері және саларалық ғылымдағы орны.

2. Жүйелі экология пәні: мақсаты мен міндеттері, бөлімдері. Экология саласындағы жүйелі көзқарас принциптері.

3. Геожүйе табиғи компоненттердің жиынтығы ретінде.

3. Экологиялық мониторинг

1. Техносфера туралы түсінік. Табиғи және техногенді жүйелердің құрылуы.

2. Табиғи және техникалық жүйелердің локалды және аймақтық мониторингісі.

3. Геоэкологиялық мониторинг - табиғи орта компонентері мен табиғи кешендерінің жай-күйi туралы ақпарат алу жүйе ретінде. Геоэкологиялық мониторинг обьектілері.

4. И.Г.Герасимов бойынша мониторингтің деңгейлері мен масштабтары.

5. Экологиялық мониторингтің функциялары, мақсатары мен міндеттері. Израэль, Реймерс ұсынған экологиялық монитринг жуйесінің деңгейлері.

6. Табиғи ортаның сапа нормативтері: ШРК, ШРШ, ШРД және басқалар.

7. Атмосфералық ауа жай-күйінің мониторингі. Бақылаудың мәні мен құрылымы. Бақылау посттары. Бақылау параметрлері. Ауа сынамасы.

8. Жерлердің антропогенді өзгеруі мен жай күйінің мониторингі. Бақылау белгілері мен оларды анықтау әдістері. Картографиялау, топырақ жамылғысының жай-күйін бағалау және болжау.

9. Су ресурстарының мониторингісі. Бақылау станциялары мен посттары. Бақылау компоненттері мен белгілері.

10. Биоиндикация және оның түрлері (дендроиндикация, лихеноиндикация, гидробиологиялық индикация және т.б.).

11. Геоэкожүйелік мониторинг жайлы түсінік, оның міндеттері, мазмұны және түрлері.

4 Жаратылыстану ғылымының экологиялық аспектілері

1. Биожүйелер, олардың функциялауы және тұрақты даму заңдылықтары. Қауымдастықтар және экологиялық пирамидалар.

2. Атмосфера, гидросфера, литосфераның химиялық экологиясы. Негізгі элементтердің биогеохимиялық айналымдары.

3. Өнеркәсіптер қалдықтарын сақтау және қайта өңдеу, қоршаған ортаны олардан қорғаудың химиялық әдістері.

4. Техногенді физикалық ластанудың классификациясы. Табиғи және техногендiк шу көздері. Шудан қорғау әдістері.

5. Вибрация: вибрацияның өндірістік көздері. Вибрациялар мен инфрадыбыстардан қорғайтын әдістері мен құралдары.

6. Электромагниттік өрістер (ЭМӨ). ЭМӨ техногенді көздері. ЭМӨ –н бақылау.

7. Жылулық сәулелену. Жердің радиациялық және жылулық балансы. Жылулық ластану.

8. Ультракүлгін сәулелер: табиғи және техногенді көздері. Ультракүлгін сәулелері әсерінен атмосфераның қорғаныштық қасиеттері.

9. Иондаушы сәулелер: иондаушы сәулелердің түрлері және олардың өлшем бірліктері.

10. Радиациялық экология. Иондаушы сәулелерді нормалау және олардан сақтану жолдары.

4. Биогеохимия және экотоксикология

1. Топырақ жамылғысы мен литосфера қарым-қатынасының негізгі ерекшеліктері. Жер қабатында кездесетін химиялық элементтерінің формалары.

2. Химиялық эволюцияның негізгі заңдылықтары және атмосфераның пайда болуы. Атмосфера құрылымы және химиялық құрамы.

3. Оттегі, азот, көміртегі және басқа компоненттердің туындау тарихы және геохимиялық рөлі.

4. Ксенокомпоненттер, сонымен қатар атмосфераның антропогенді ластануы.

5. Химиялық эволюциясының негізгі заңдылықтары және гидросфераның пайда болуы. Гидросфераның химиялық құрамы.

6. Табиғи сулар классификациясы. Глобалді және биогеохимиялық су айналымы. Табиғи су компоненттерінің таралу заңдылықтары.

7. Биосфераның әр түрлі орталарындағы оттегі. Оттектің табылуының формалары. Оттектің айналымы. Оттек қатысатын химиялық процестер. Атмосферадағы оттек. Фотосинтез процесі.Стратосферадағы озон және озон қабаты.

8. Көміртек циклінің эволюциясы. Көмірқышқыл газының фиксаторлары. Көміртек қосылыстарының биогендік шәгінділері. Парниктік эффект.

9. Азық-түлік өнімдеріндегі улар.Ауыз судағы улар.Ауадағы улар. Улы заттардың пайда болу жері мен таралу жерімен байланысы.

10. «Улы әсер» түсінігі және оның туындау нысандары. Улы заттардың өндірістегі жұмыс аймағындағы, су мен топырақтағы ШРК-сы.

11. Улы заттардың ағзаға енудің әр түрлі формалары. Улардың кумуляциясы, оның түрлері. Канцерогенді улы заттар. Улардың шипалы әсері.