3.39. Жаңа туған бала жүрегіне тікелей емес массаж жасау әдісі

Жүректің тікелей емес массажын жасауда жаңа туған баланы қатты, тегіс жерге жатқызу керек. Семсер өсіндісін алмай, емшектерінің ұштары арасында өткізген сызықтан төменгі аймаққа – төстің төменгі үштің бір бөлігіне баса отырып массаж жасайды. Төсті басу тереңдігі 1-2см.

Массаж жасаудың екі техникалық әдісі бар.

• Біріншісі егер бала өте кішкентай болса, екі қолдың бас бармақтарын бір-бірінің жанына немесе бірінің үстіне бірін орналастырады. Егер қалған саусақтарды баланың арқасына салып қойса массаж тиімді болады. Массаж жасау кезінде қабырғаларға басуға болмайды, себебі қабырғалар сынып пневмоторокс қалуы мүмкін. Бас бармақтар көмегімен массаж жасаудың шектелуі болады. Егер бала өте ірі болса немесе массаж жасап жатқан адамның саусақтары кішкентай болса бұл әдісті қолданбайды. Бұл әдісті қолдану кіндік бауының тамырларына дәрі-дәрмектер енгізуді қиындатады. Осыған қарамастан бұл әдіс ұзақ уақыт қолдануда басқа әдіспен салыстырғанда ыңғайлы және шаршатпайды.

• Екінші әдіс бұл әдісті қолдануда бір қолдың сұқ немесе ортаңғы саусақпен төртінші саусақтарын қолданады. Екінші қолды жаңа туған бала арқасының астына, төспен омыртқа жотасы арасына ең тиімді қысым қамтамасыз ету үшін қояды. Егер бұл әдісті ұзақ қолдану қажет болса, бірінші мен салыстырғанда массаж жасаудың осы техникасы көбірек қалжыратады. Бірақ бұл әдісті бала өлшемдеріне және реаниматолог саусақтарына қарамастан өткізе беруге болады. Бұл әдісті қолдану кезінде кіндік бауының тамырларына дәрі-дәрмектерді енгізуге кедергі болмайды.

Жүректің тікелей емес массажын жасау кезінде төске басудан кейін саусақтарды бала тұлғасынан алуға болмайды. Қолды төстен алып тастаса жүректің тікелей емес массажын жасау нүуктесі мен басу тереңдігін анықтай қажет болады. Жүректің тікелей емес массажын жасауда басу тереңдігі мен жиілігінің тұрақтылы өте маңызды. Адекватты қан айналымын сақтау үшін жүрек соғу жиілігін минутында 120 рет болуын қамтамасыз ететені іс-әрекетке күш салу қажет.

Жүректің тікелей емес массажының асқынулары:

-қабырғалардың сынуы;

-ішкі мүшелердің сынған қабырғаларының ұштарымен зақымдануы;

-қан кету;

-пневматоракс.

Жүректің тікелей емес массажы мен өкпенің жасанды вентиляциясының келісімділігі

Жүректің тікелей емес массажы мен өкпенің жасанды вентиляциясын өткізетін жаңа туған бала дұрыс жатқызылуы тиіс: тыныс алу жолдарын ашу үшін оның мойыны аздап артқа қарай жазылған болу тиіс.

Пульс жиілігін қадағалап тұратын үшінші маман көмегі қажет. Реанимация өткізіп жатқан мамандар тиімді көмек көрсету үшін жаңа туған бала мен бір-біріне қатысты ыңғайлы орналасуы қажет.

Қаппен маска көмегімен өкпенің жасанды вентиляциясымен бірге кеуде қуысын басуда тыныс алу кезеңімен жабылады, осыған қарамай жүректің тікелей емес массажын тоқтатпайды. Бұл жағдайда енгізіліп жатқан ауа оттегілі қоспа асқазанға кетуі мүмкін. Асқазаннан ауауны шығару үшін тұрақты орогастральды зонд қолданылады.

Жүректің тікелей емес массажын жасау кезінде өкпенің жасанды вентиляциясын таза оттегімен, минутында 40 реттік жиілікпен енгізеді.

Жүректің тікелей емес массажы мен вентиляция өткізу ара қатысы 1-3 (әрбір үшінші кеудеге басуынан кейін бір дем алу жасатады). Жүректің тікелей емес массажы мен вентиляциясын 30 секунд өткізуінен кейін жүрек соғу жиілігін бақылап отыру қажет. Жүрек соғу жиілігін вентиляция тоқтатудағы 6 секундтық үзіліс ішінде ғана бақылау қажет.

Жүректің соғу жиілігі минутына 80 реттен кем болуында жүректің тікелей емес массажы мен өкпе вентиляциясы жалғастырыла береді. Бұл жағдайда трахея интубациясы мен қосымша эндотрахеялық түтік арқылы өкпенің жасанды вентиляциясын өткізу қажет.

Жүректің соғу жиілігі минутына 80 реттен артқ болуында ректің тікелей еме массажы тоқтатылады. өкпе вентиляциясын жүрек соғу жиілігі минутына 100 ретке жеткенше және жаңа туған балада өзіндік тыныс алу пайда болғанша жалғастырады.

Жүректің соғу жиілігі минутына 80 реттен кем болуында 30 секунд ішінде өткізіліп жатқан жүректің тікелей емес массажы мен өкпе вентиляциясы фонында дәрі-дәрмектер енгізу қажет.