Қазақстан телекоммуникация саласының қалыптасуы
Ұлттық байланыс операторының құрылу тарихы Қазақстан телекоммуникацияның өзіндік саласының қалыптасу және даму тарихымен тығыз байланысты.
Қазақстан телекоммуникациясының жеткізу нүктесі, 1862 жылы Верный мен Пішпек қалаларын байланыстырған телеграф желісі болды. Сол кезеңде Қазақстан қалалары мен жалпы барлық өңірін қоршаған ортамен тез байланыстыратын жалғыз тиімді құрал болды. Келесі жылы телеграф желісі бойынша байланыс Верный қаласы мен Жетісу – Жәркент, Лепсі, Сергиопол, Қапал уездік қалалары арасында, ал содан кейін батыста – Ташкентте және солтүстікте – Семей мен Омбыда орнатылды. Сол кезде көпшілікке қолжетімді бола бермейтін телефон байланысы да дамып келе жатты. Революцияға дейінгі кезеңде Қазақстан телефон абоненттерінің жалпы саны мыңнан аспайтын еді. Өзінің желілік торабы бар қалалық телефон станциялары Верный, Қызылорда, Қостанай, Семей, Орал, Павлодар, Петропавловск қалаларында болды. Мысалы, Петропавловскідегі станцияны 1909 жылы Ericsson фирмасы жөндеген болатын. Станцияда жергілікті қоректендіру жүйесімен сол фирманың коммутаторы қолданылды. Абоненттік желі ретінде әуе арқылы болат сымдар қолданылды, ал желілер бір сымды болды және көшелердің арасында бағандарға ілінді. Кейбір басқа қалаларда Siemens фирмасының (осы күнге дейін “Қазақтелеком” АҚ серіктестерінің бірі болып табылады) жабдықтары пайдаланылды. Сөйтіп, империя кезеңінде Қазақстанда телекоммуникацияны дамыту үшін негізі салынды. Кез келген төңкеріс кезінде (ал ондайлар Қазақстан қалаларында азаматтық қозғалыс кезінде аз болған жоқ) жеңіп шыққан жақ байланыс торабын басып алуға тырысқаны белгілі. Қазақстанның байланысы мен телекоммуникациясын дамыту үшін кеңес кезеңі ерекше табысты болды. Кеңес үкіметі нақты орнағаннан кейін бүлінген телеграф пен телефон шаруашылығын қалпына келтіру мәселесі қозғалды, оларсыз Қазақстанның елеулі аумағында болып жатқан экономикалық және саяси үдерістерді дұрыс басқару мүмкін емес еді. Ең алдымен, дұрыс телеграф байланысын қалпына келтіру қажет болды. КСРО жалпы нашар материалдық жағдайына қарамастан, телеграф байланысы біртіндеп қалпына келтірілді, көнерген Морзе жүйесінің аппараты қазіргі заманның әріп басушы құрылғыларымен біртіндеп ауыстырылды. Телеграфты ауыстыру жылына 1,3 миллион жеделхатқа жетті. Күндізгі және түнгі уақыттағы шұғыл жеделхаттардың жаңа түрлері пайда болды. Ақырындап телефондандырумен байланысты жағдай жақсы жағына қарай ауыса бастады. Үкімет қолдан жасалған бес коммутатор сатып алуға қаражат бөлді, желі шаруашылығына арналған метиз шығаруды ұйымдастырды, еліміздің әр түрлі қалаларынан жөнделген жабдықтардың бірнеше жиынтығын алды. Телефон станциясы қалаларда ғана емес, сондай-ақ аудан орталықтарында да орнатылды. 1934 жылы Алматының поштамп, телеграф, қалааралық, халықаралық телефон станциялары орналасқан Алматы Байланыс үйінің құрылысы аяқталған кезде өте маңызды оқиға болды. 1934 жылдың наурызында телеграф құрамында алғашқы қалааралық телефон станциясы ұйымдастырылды, ол кейіннен өз алдына кәсіпорын болды. 1939 жылы алғашқы рет қазақстандық телеграф желісі бойынша фотобейне – қазақтың ұлы ойшылы және ақыны Абай Құнанбаевтың портреті жіберілген болатын. 1943 жылдың наурызында Қарағанды мен Ақмола арасында Алматы жоғары жиілікті телефон байланысы ұйымдастырылды. Содан кейін осы желі Мәскеуге дейін тартылды. Сол кездегі осы қуаттылығы жоғары Алматы – Мәскеу телеграф магистралінде жалпы алғанда 5 мың км асатын мыс сым тартылды. Саланың нақты дамуы соғыстан кейінгі жылдары ғана жаңғыра бастады. 1945-1946 жылдары Алматыдан Семейге дейін және одан әрі Новосибирскіге дейінгі жолдар арқылы түрлі-түсті металдан телефон торлары тартыла бастады. Осы кезеңде Алматы – Ташкент учаскесінде қолданыстағы торапты нығайту жүзеге асырылды, ол Алматы мен Жамбыл, Шымкент, Ташкент және Мәскеу арасындағы сөйлесу сапасының жақсаруына мүмкіндік берді. Алпысыншы жылдары жеті факсимильді байланысты енгізу басталды, соның көмегімен байланыс желісі арқылы құжаттарды сурет, фото, сызбалар мен газеттерді жіберу жүзеге асырылды. 1970 жылдың сәуірінде Мәскеуден Алматыға дейін, алғашқы газет жолдары фототелеграф арқылы жіберілді. Енді қазақстандықтардың мәскеуліктермен бірге күнбе күн, сағатпа сағат нөмірлерін алып отырған баспа органы “Правда” болды. 1955 жылдың ақпанында Қазақ КСР Байланыс министрлігі құрылды және соның көмегімен Қарағанды, Целиноград, Көкшетау арқылы Алматыдан Петропавловскіге дейін магистральды кәбіл тартуға қол жеткізілді. Бар-жоғы 15 жылдың ішінде тың жерді игеру басталғаннан кейін аймақтарда 91 % ауыл кеңесі, 99,5% совхоз, 99,8% колхоз телефондандырылды. 1970 жылы барлық совхоз, колхоздар мен ауыл кеңестерін телефондандыру аяқталды. Бұл барлық желіні бірыңғай автоматтандыруға ауыстыруға мүмкіндік берді. Автоматты қызмет көрсету әдісіне қалааралық байланыс та көшірілді. 80-ші жылдары жер асты магистральдарының белсенді құрылысы басталды. 1990 жылы республикада 1 милллион 250 мың пәтер телефондары жұмыс істеді немесе 100 отбасына шаққанда 28 телефоннан келді. КСРО тарағаннан кейін сала жаңа жағдайға тап болды. Оның кері салдарын болдырмау мақсатында, Қазақ КСР Министрлер кабинеті 1991 жылдың 29 қарашасында “Телеарна, радио мен телефон байланысын қарқынмен дамыту үшін Қазақ КСР-да байланыс құралдары өндірісін дамыту жөніндегі шаралар туралы” қаулы қабылдады. Барлық қиыншылықтарға қарамастан, саланың техникалық және кадрлық әлеуеттілігін сақтау, инвестицияны тарту, шетел серіктестерімен алғашқы қарым-қатынасты орнату, бізге жат көрінетін технологиялық жаңалықтарды енгізу үшін көп жұмыс жасалды. Күн тәртібінде, қазіргі заманның нарық талаптары мен соңғы технология жетістіктеріне жауап беретін деңгейде саланың жұмысын ұйымдастыра алатын, көптеген дүние жүзі елдерінде қолданып жүрген түрде ұлттық телекоммуникация компаниясын құру мәселесі тұрды. Қабылданған шаралар кері үдерісті тоқтатуға және болашақ жұмысының негізін қалауға мүмкіндік берді. Көптеген жұмысты жүзеге аысру қажет болды. Телекоммуникация саласының “белгілі” болып ғана қалмай, маңызды проблемаларды шешіп қана қоймай, қазақстандықтарды күнделікті байланыс қызметімен қамтамасыз етіп қана қоймай, сондай-ақ анағұрлым жаңа белестерге шығуы қажет болды. Қазақстан дүние жүзілік экономикаға шыға бастады. Мұндай міндеттер, бүгінгі күнді ғана емес, ертеңгі күнді де қанағаттандыратын және халықаралық контекске жазылған телекоммуникацияның серпінмен дамып келе жатқан құрылымы ішкі және сыртқы нарық қажеттілігіне қазіргі заманға сай және қабілетті икемдей алатын иелігінде тиімді құралы болғанда ғана толығымен жүзеге асырылады. Алғашқы кезекте, еліміз үшін аса маңызы бар, Қазақстанды маңызды транзиттік торап ретінде растау мүмкіндігі бар, Ресей мен алыс шетелдердің ұқсас тораптарымен табысты бесекелесе алатын жобаларды жүзеге асыру міндеті тұрды. Қаржы қаражатын, кадр әлеуеттілігн, технологиялық мүмкіндіктерді байланыстыру, телекоммуникация саласында бірыңғай ұлттық саясатты әзірлеу, стратегиялық және тактикалық міндеттерді дұрыс жоспарлау, оларды кезең-кезеңмен, барынша тиімді және ең аз шығынмен шешу қажет болды. Осылай ғана сала Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың қойған қазақстандық экономиканы жаңғырту жоспарларын жүзеге асыруға өзінің үлесін жетістікпен қоса алды. Басқа сөзбен айтқанда, телекоммуникация саласындағы ұлттық операторды – компания құру қажеттілігі туралы мәселе туындады. Бұл 1994 жылы болды. 1994 жылдың 17 маусымы күні – “Қазақтелеком” ҰАК компаниясының құрылған күні, оның атымен біздің еліміздегі телекоммуникация саласының тағдыры байланысты. Бұл сала бойынша еліміздің көптеген көрсеткіштермен жоғары орындарға шығуына мүмкіндік берген біздің экономикамыздың стратегиялық маңызды облыстарының бірі болуға алғашқы қадам болды. Бүгінгі күні “Қазақтелеком” компаниясынсыз және ол ұсынатын байланыс қызметінсіз біздің қоғамның өмірі мүмкін еместігі баршамызға белгілі.
Программалық құралдары:
1С Бухгалтерия
Lotos
Microsoft Word
Microsoft Excel
Microsoft Visio
INFOGIS
1. 1С Бухгалтерия
1991 жылы ресейлік фирмада ең алғаш «1 С» бағдарламасы қолданыла басталды,бұл әр түрлі жобалар мен бағдарламаларды іске асырды, сонымен қатар оқитын бағдарламалар мен компьютерлік ойындар шығарылды.
Фирманың танымалдылығын «1 С: Кәсіпорын» жұртқа әйгілі етті.Бухгалтерлік есептің негізі болып «1С Бухгалтерияның 8» бағдарламасы саналады. «1 С Бухгалтерия 8»- бұл әмбебап бағдарлама,ол автоматтандырылған бухгалтерлік және салық есебінің толығымен есептейді.Бұл дайын жоба мекемелерге есепті әр түрлі коммерциялық жүйелерге, яғни соның ішінде: өндіріс,құрылыс,халыққа қызмет көрсетуге,сатудың әр-түрлі түрлерін жатқызуға болады.Сонымен қатар «1 С Бухгалтерия 8» бағдарламасының көмегімен жеке кәсіпкерлер салық есебінің екі түрлі жүйесін жүргізуге болады:
тікелей салық
жалпы салық
«1 С бухгалтерия 8» бағдарламасындағы бухгалтерлік есеп шот Қазақстан Республикасының Қаржы Министрлігінің №185 бұйрығымен 23 мамыр 2007 жылы «Бекітілген бухгалтерлік есеп шоттың үлгісі».
«1С Бухгалтерлік» бағдарламаның көмегімен бір ақпараттық базамен бірнеше мекемелерді жүргізуге болады және практикалық негізінде бухгалтерлік және салық есептерін есептейді:
Ақшалық операциялар;
Қорларды;
Негіздерді және материалдық емес активтерді;
Өндірістерді және қызмет көрсетуді;
Контагенттермен есеп айырысуды;
Есеп айырысу міндеттемелерді;
Кадрлық есепті іске асыру жіне т.б.
«1С Бухгалтерия» ақпаратын еңгізу әр-түрлі дәрежедегі жағдайда автоматты түрде іске қосылуы мүмкін:
Операцияны қолмен іске қосу бағыты;
Түрлі операцияның бағыты;
Құжат бойынша бағытты автоматтық түрде операцияны нысанға келтіру;
«1С Бухгалтерия» жүйесі екі бағытпен жұмыс істей алады:
Конфигуратор бағыты – автоматтындырылған жүйені,негізгі базада сақтайды.
«1С Конфигурация» барлық мекемелерді ақпаратты түрде жүргізуге болады, сонымен қатар, өңдеп, сақтап нақты ақпаратты кәсіпорынға бере алады.
Конфигурацияны өңдеудегі ақпаратты өңдеуге әр түрлі алгоритм атауының жазылуынан басқа ақпарат базасын әкімшілік функциясы қолданылады.
Жүйені конфигурациялағанда пайдаланушының рөлін және интерфейс жүйесін құруға болады. Әр бір пайдаланушы үшін арнайы интерфейс пен оған арналған рөлі қондырылады.
2.LOTUS
ПО IBM Lotus Notes сочетает в себе систему электронной почты, средства для совместной работы и бизнес-приложения, с которыми можно работать с использованием единого, полнофункционального рабочего стола. Это ПО позволяет территориально распределенным рабочим группам находить, преобразовывать и совместно использовать содержимое. Оно обеспечивает высокую производительность работы как в интерактивном, так и автономном режиме, а также позволяет беспрепятственно получать доступ к ресурсам и связываться с сотрудниками в пределах предприятия и через Интернет.
3. MS WORD
MS WORD - мәтіндік құжаттарды дайындауға, түзетуге және қағазға басып шығаруға арналған Windows жүйесінің қосымша программасы.Ол-мәтіндік және графикалық информацияларды өңдеу барсында жүзден аса операциялды орындай алатын ең кең тараған мәтін редакторының бірі.
Қазіргі компьютерлік технологияларда орындауға болатын кес келген операция бұл ортада жүзеге асырыла береді. Мысалы, басқа ортада дайындалған мәтіндік фрагменттер, кестелер, суреттер сияқты неше түрлі объектілерді байланыстыра отырып осы ортаға енгізуге болады. Жалпы, Word редакторында типография жұмысына керекті баспа материялдарын теруден бастап, олардың оригинал – макетін толық жасауға дейінгі барлық жұмыс орындалады. Мұндай құжаттар мен кестелерді көрікті етіп , безендіруге қажет көптеген дайын шаблондар , стильдер , жазылып бірден орындалатын ішкі макропрограмалар тілі , қарапайым графиктік бейнелерді салатын аспаптар және т. с. с. жетіп артылады.
4. MS EXCEL
Microsoft Еxcel -1979 жылы екі экономист студент Дэн Бриклин және Боб Френкстон үй тапсырмасын тез орындауға көмектесетін және уақытты үнемдейтін әдіс ойлап табуды шешті. олар тарихта бірінші рет электронды кесте бағдарламасын жазып, оны Visible Calculator сөзінен қысқартылған VisiCalc (Көрсеткіш калькулятор) деп атады. сондықтан барлық электрондық кестелер бағдарламасы, оның ішінде Excel программасы Дэн мен Бобтың арқасында жүзеге асты. IBM және Macintosh компьютерлерінде жұмыс істейтін, ең озық үлгілерді ала отырып, бүгінгі заман талабына сай жасалған, электрондық кесте құрастыратын қолданбалы программа. Excel-дің соңғы нұсқаларында график тұрғызу, күрделі функциялар арқылы есеп-қисап жүргізу және бірнеше жұмыс кітаптарымен қатар жұмыс атқару сияқты мүмкіндіктер кеңінен қолданылады. Кестелік құрылымды құжаттармен жұмыс істеуге арналған кең таралған құралдардың бірі Microsoft Excel. Ол сандық мәліметтермен жұмыс істеу үшін негізделген.
5.MS VISIO
Бір-екі рет қана басу арқылы жасауға болатын деректермен байланысты диаграммалар арқылы күрделі мәліметтерді көрсету әрекетін жеңілдетіңіз және байланыстырыңыз. Visio бағдарламасы диаграмма жасауды оңайлатады. Тақтада топтық шешім қабылдаған блок-схеманы жылдам жазып алғыңыз келсе, АТ желісін байланыстыру, ұйымдастыру диаграммасын құрастыру, бизнес процесін құжаттандыру немесе қабат жоспарын сызу қажет болса, Visio бағдарламасы көрнекі түрде жұмыс істеуге көмектеседі.
INFOGIS
InfoGis Aktobe - электронный справочник созданный на основе трехмерного изображения схемы города Актобе, с подробным указанием названий улиц, номеров домов и пригородных районов города. Справочник «InfoGisAktobe» является уникальным средством поиска информации о государственных и частных предприятиях города Актобе. С помощью справочника Вы сможете оперативно найти адреса, телефоны, товары и услуги, распродажи и акции организации г. Актобе. Актуальность. Это то, что делает справочник привлекательным. Ежедневно добавляются новые предприятия и организации. Перепроверяются данные, находящиеся в базе более двух месяцев, над этим работает информационный отдел. На сервере обновления происходят два раза в месяц в 1 и 15 числах месяца.
Операциялық жүйесі:
Windows7 операциялық жүйеде жұмыс істеледі.
Неге Windows7 көптеген мекеменің компьютерлерінде қондырылған?
Орыс тілінде жазып өтейік:
Windows 7 загружается невероятно быстро по сравнению с XP или Vista. На ноутбуках время автономной работы значительно увеличилось, а выход из режима сна и/или гибернации ускорился. Кроме того, Windows 7 поддерживает функцию ReadyBoost, позволяющую использовать USB-накопитель для расширения оперативной памяти, предлагает улучшенные возможности поиска без снижения производительности и обладает массой других внутренних усовершенствований.
Возможность использовать PowerShell для управления компьютерами – особенно в удаленном режиме, который появился в версии 2, – значительно облегчает задачу системного администратора. Поскольку PowerShell версии 2 разрабатывалась специально для Windows 7, поддерживаются все необходимые инструменты управления. Хотя версия 2 доступна и для XP с Vista, кое-какие возможности в этих ОС отсутствуют, поэтому они не позволяют использовать PowerShell настолько эффективно, как Windows 7.
Те, кому довелось в свое время поработать с сетью в Windows NT 4.0 (или Windows 95/98), до сих пор болезненно морщатся при воспоминании о бессонных ночах, проведенных за поиском драйверов, выбором протоколов и так далее. В XP стало проще, но ненамного. Зато в Windows 7 настроить подключение к сети очень легко. А благодаря таким функциям, как домашняя группа, индивидуальные пользователи и небольшие компании могут сделать принтеры общедоступными практически безо всяких усилий по сравнению с предыдущими версиями. Точно так же упростилась с работа с беспроводными сетями, а возможность закрыть доступ к публичной и приватной (или домашней/рабочей) сетям через расширенные настройки обеспечивает дополнительную безопасность при работе в Интернете. К тому же, в сочетании с Windows Server 2008 R2 в Windows 7 становятся доступны такие функции, как BranchCache и Direct Access, обеспечивающие ускоренный доступ к данным и возможность подключения без использования VPN.
Центр поддержки Windows 7 (Action Center) обеспечивает быстрый доступ ко всем сведениям о текущем состоянии безопасности и проблемах, требующих решения. Бегунок в интерфейсе контроля учетных записей (User Account Control) позволяет легко регулировать уровень защиты системы, и при желании его можно повысить до максимума (как в Vista), сократив при этом количество предупреждений (как это и сделано по умолчанию в Windows 7); можно даже полностью отключить предупреждения и работать вслепую – прямо как на Mac (пользователи Mac любят так шутить на конференциях). А для семейных пользователей в Windows 7 предусмотрен родительский контроль. Мы любим Windows 7: именно об этом недвусмысленно заявила аудитория на августовской конференции TechMentor, состоявшейся в штаб-квартире Microsoft в Рэдмонде, Вашингтон. Поскольку поддержка Windows XP прекращается в апреле 2014 года, большинство организаций планирует обновление до Windows 7. Хотя Windows 8 достигла окончательной версии (RTM, «производственная версия») и будет выпущена на массовый рынок 26 октября, большинство организаций планирует переходить на Windows 7. Microsoft в любом случае не проиграет. Не то чтобы компании отказывались от Windows ради перехода на Mac (по крайней мере, не массово, хотя в последнее время количество «маков» на предприятиях как будто бы возросло). Тем не менее, это очередное подтверждение тому, что история повторяется: версии Windows пользуются популярностью через одну. Windows 95, Windows XP и Windows 7 были всенародно любимы; Windows ME, Windows Vista, а теперь и Windows 8 – массово ненавидимы (последняя – по крайней мере, отраслевыми обозревателями). В этой цепочке не учитываются Windows 98 – мелкое обновление Windows 95, и Windows 2000 – по сути, нишевая корпоративная версия. Мекеменің мәліметтер базасында сипаттамасын беру.
Куат Ибраевтің жазған статьясында :
По информации пресс-службы АО "Казахтелеком", в Астане введен в эксплуатацию резервный вычислительный центр (РВЦ), в котором дублируется вся информационная база, необходимая для поддержания финансово-хозяйственной деятельности компании, способствующей безотказному обслуживанию клиентов. Теперь вся информация, поступающая в вычислительный центр, автоматически сохраняется еще и в резервном центре. Такой подход обеспечивает непрерывность всех бизнес-процессов общества в случае наступления форс-мажорных обстоятельств. В сообщении приводятся слова вице-президента по развитию бизнеса АО "Казахтелеком" Аскара Бишигаева, который, в частности, отметил, что при организации такого центра компания учитывала сейсмическую и селевую опасность Алматы, в котором располагается основной вычислительный центр, подчеркнув, что осуществленный проект, когда резервный центр удален от базового на 1500 км, является беспрецедентным на территории СНГ.
Резервный вычислительный комплекс представляет собой два программно-аппаратных комплекса на базе высокопроизводительных серверов SUN E10000 и системы управления базами данных Oracle в Алматы, где расположен основной вычислительный центр. При его проектировании были решены такие основные задачи, как выбор приемлемых вариантов резервирования данных на основе разработанной концепции; отработка выбранной технической архитектуры в лабораторных условиях, а также разработка аварийного плана восстановления работоспособности комплекса (Disaster Recovery Plan).
На заключительном этапе были проведены испытания всего комплекса с имитацией отказа ВЦ и переключением всех пользователей SAP R/3 АО "Казахтелеком" (информационная система, применяемая для управления финансово-хозяйственной деятельностью компании) на резервный центр в Астане. На всех этапах испытания проводился тщательный контроль сохранности информации и целостности баз данных.
Заключительным этапом при проектировании была разработка аварийного плана восстановления всего комплекса.
Таким образом, по словам г-на Бишигаева, национальный оператор связи сделал первый шаг на пути создания катастрофоустойчивой и безотказной инфраструктуры бизнеса.