3.2 Салықтық әкімшіліктендірудің болашақтағы даму перспективалары
Салықтық механизмді жүзеге асыру салықтық бақылаусыз мүмкін емес. Мемлекет салықтың бақылуға тек қана фискальдық мәселелерді шешуде ғана үлкен мағына бермейді, ол жеке шаруашылық субъектілердің әрекетін әлеуметтік-экономикалық реттеуде, экономикалық қылмыс деңгейін төмендетуде және құрамды тұрақтандыруда ерекше көңіл бөлінеді
Қолданылып жүрген бақылау процедураларын жетілдіру салық органдарының бақылау жұмыстарының тиімділігін арттырудың маңызды факторы болып табылады. Салықтық бақылау жүйесінің негізгі басымдықтарына мыналар жатады:
салық органдарының шектеулі мамандық және материалдық ресурстарын неғұрлым тиімді бағыттауға мүмкіндік беретін, салықтық тексерулерде аз күш пен қаржы жұмсау арқылы жоғары нәтижеге қол жеткізетін құжаттық тексерулер жүргізу үшін салық төлеушілерді іріктеудің тиімді жүйесінің болуы;
салық ведомствосының жасаған біріккен кешенді стандартты процедурасының, сонымен бірге, салық органдарына жауапкершіліксіз немесе селқос салық төлеушілерге салықтық бақылау саласында әсер ете алатындай жоғары билік беріп отырған заң негізінде салық тексерулерінің тиімді формаларын, тәсілдерін және әдістерін қолдану;
әр салық инспекторының қызмет нәтижесін объективті қарауға мүмкіндік беретін олардың жұмысын бағалау жүйесін пайдалану, бақылау жұмыстарын жоспарлауда ауыртпалықты тиімді бөлу.
Салық тексерулерін жүргізу үшін салық төлеушілерді тиімді іріктеу проблемасы Қазақстан Республикасына тән салық заңдарын жаппай бұзушылық жағдайында жоғары маңызға ие болып отыр. Жоғарыда айтылған іріктеу жүйесі неғұрлым тиімді. Өйткені құжаттық тексерулерді жүргізу үшін салық төлеушілерді іріктеудің екі тәсілін қолданады: кездейсоқ және арнайы іріктеу. Бұл құжатты тексерулер арқылы салық төлеушілерді мейілінше қамтуға мүмкіндік береді. Бақылау жұмыстарының болжамсыздығы мен төтеншелігі себебінен болатын салықтық заң бұзушылықтың алдын алуды қамтамасыз етеді.
АҚШ-тың Федералды салық басқармасы ұдайы жеке және заңды тұлғалардың кездейсоқ жолмен таңдап алынған декларацияларын, сыртқы көздерден алынған ақпараттарды пайдалана отырып, мұқият тексереді. Бұл арнайы бағдарламалардың шеңберінде жүргізіледі, ол «салық төлеушілердің заңға бағынушылығын өлшеу» (TCMP – Taxpayer Compliance Measurement Program) деп аталады. Осы тексерулердің нәтижелері бойынша салық төлеушілердің бас жиынтығында салыққа «бағынбаудың» немесе салықтан жалтарудың дәрежесін көрсететін бағалар құрылады. Осы мәліметтердің негізінде салық декларацияларын салықтық таңдаудың критерийлері жасалады, оларды ұсынушыларды барып тексеру арқылы барынша жоғары салық түсімдерін күтуге болады.
Батыс елдерінің көптеген салық қызметтері жиі қолданатын әдіс салық қызметінің қолында бар барлық ресурстарды (уақыт, ақша, мамандар) салық түсімдерінің үлкен бөлігін беретін ірі салық төлеушілерді тексеруге шоғырландырудан тұрады. Мысалы, АҚШ пен Канадада ірі салық төлеушілердің ең жоғарғы пайызын кәсіпорынның табысына салынатын салықтың дұрыс есептелуіне қатысты салық органдары тұрақты бақылауға алған. АҚШ-тағы штаттардың салық басқармасы сатудың үлкен көлеміне ие кәсіпорындарды тексеруге көп көңіл бөледі.
Тексерулердің мұнай стратегиясы көптеген дамыған елдерде басым болып келеді. Тәжірибе көрсеткендей, шектелген ресурстармен (уақыт, қызметкерлер) мұндай тексерулерді жүргізу салық органдары мамандарының жұмыс уақытының бірлігіне есептегенде қосымша түсімдердің үлкен көлемінің шығарылуына мүмкіндік береді. ҚР салық органдары салықтық тексерулерді жоспарлауға ерекше көңіл бөледі, себебі жұмыс уақытын тиімді пайдалану, жалпы салық органдарының экономикалық – бақылау жұмыстарының нәтижелері салықтық тексерулерді жүргізу жоспарын құрудың сапасына, салық төлеушілерді таңдап алудың дұрыстығына байланысты болады.
Салық аудитінің электронды ақпараттық жүйесі салық жүйесінің барлық буындары бойынша синхронизацияланған салықтық тексерулерді жоспарлаудың, ұйымдастырудың және жүргізудің жүйесін жетілдіру төмендегілерді атқаруға мүмкіндік береді:
салықтық тәртіп бұзушылықтарды дер кезінде анықтауға және оларға жедел қарсы әрекет етуге;
салық төлеушілердің вертикалды интеграцияланған және өзара байланысты құрылымын қадағалауға;
салық төлеуден жалтарудың және салықты жасырудың негізгі схемаларын автоматтандырылған түрде анықтау әдістерін, алгоритмдерін және бағдарламаларын жасау;
салық қызметі мамандарының біліктілігін анықтау мен жұмысын бағалау үшін олардың жұмыстарын талдау;
салық аудиті барысында туындайтын мәселелер бойынша түсіндірме жұмыстарын жүргізу;
ҚР «Салықтар және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» Кодексіне өзгертулер мен толықтырулар енгізу жөніндегі ұсыныстарды талдау жасау.
Арнайы орынға барып тексеру белгілі бір қиын ережелерге бағынады. Салық төлеушіге ол туралы 8 күн бұрын хабарлануы тиіс. Ескертілусіз, бірден болатын тексеру, кәсіпорынның салықтан жалтарғаны туралы бұлтартпас мәлімет болғанда ғана жүргізілуі мүмкін.
Санкциялар салық төлеушінің әрекеті әдейі ме, әлде әдейі емес пе, салық төлеуші салық органдарына көмектесе ме, жоқ па соған байланысты. Қарапайым қате болса, жұмсақ жазалар қолданылады. Салықтан жалтарудың әлсіз амалдаын ашқан кезде, салық төлеуші тарапынан тексеруге қарсылық болған кезде және өзге де маңызды хұқық бұзушылықтар болған кезде, салықтық әкімшіліктендіру өте көп мөлшерде айыппұл салады және қылмыстық қудалау туралы ұсыныстар болуы мүмкін.
Қылмыстық жазалау әдетте символикалық сипатта болады, бірақ, бүгінде мұндай шара жиі-жиі қолданылады, сонымен қатар салықтан жалтарғаны үшін жетекшінің өзіне бірден кінә артылады.
Келесі менің ұсынатын үлгім табыс туралы декларацияны толтырудың кең таралған түрі, ол өндірістіктік қызметтің нәтижесінде немесе табыс әкелетін құралдардан алынған табысты түгелдей қамтиды. Оның субъектілері жеке тұлғалар, кәсіпорындар және еркін кәсіпорын тұлғалары болып табылады. Бұл үлгіде мәліметтер нақты және сараптамалық сипатта болуы керек: кәсіпорындардың табысы туралы, үй шаруасымен айналысатындар мен жер иеленушілердің табысы, жеке өз ісі бар және жалдамалы жұмыс істейтін адамдардың табысы, капиталдан түскен табыс туралы.
Сурет 6 - Салықтық әкімшіліктендіруді жетілдіру бағыттары
Е с к е р т у – сурет автормен құрастырылған
Салық төлеуі үшін жеке акционерлердің квотасына, серіктестіктің мүшелерінің үлесіне сәйкес, компаниялар мен серіктестіктердің табысына қолданылады. Салған ақшаларының көлеміне қарай, жауапкершіліке ие капиталдарды біріктіретін серіктестер толтырып, тапсыруы тиіс үлгі де бар. Және ең соңында, соманы төлеу кезінде салықты ұстап қалу жолымен үшінші тұлғаға белгілі бір ақшалай соманы аударатын, (кәсіпкерлер, жеке тұлға, жеке фирма немесе жауапкершілігі, шектеулі серіктестік) барлық салықтөлеушілер үшін қолданылатын үлгі бар. Декларацияның бұл түрінде жалпы сома мен ұсталған қаржыны сумма-неттосы көрсетілген, ақша төленген барлық салықтөлеушілер көрсетілуі тиіс. Бұл декларацияның басты қызметі Италияның салық басқармаларына ақша қаражатын алатын және беретін салық төлеушілердің декларацияларының арасында қиылысқан бақылау жүргізуге мүмкіндік беру.
Салық органдары жүргізетін бақылау жеребе тастау бойынша таңдау, өзге де себептер бойынша болып бөлінеді (жоғары салықтық маңызы бар саладан, тауарлар мен қызметтің ерекше түріне, салық төлеудің қиын бақыланатын тәртібінен). Салық органдары тарапынан бақылау жүргізу туралы дәстүрлі хабарлама, салық басқармалары жүргізген табыстарды ашу жөніндегі даудың қорытынды кезеңі болып табылады.
Салық басқармалары салықтарды төлеу жөніндегі міндеттердің орындалуын, күн бойынша жасалған тізімдегі арнайы реестерде тіркеу арқылы қамтамасыз етеді. Реестр, салықтық міндеттерінің мазмұнына қатысты барлық заңға бағынатын салықтөлеушілерге таралатын, тапсырма бере алады. Оны жергіңлікті салық бюроларының қызметкерлері жасайды, содан кейін, онда тіркелген мәліметтер салықтөлеушілердің хабарламасы мен салықтардың одан кейінгі төленуін бақылап отырған,. аумақтық салық бюросына хабарланады. Егер салық төлеу, реестрде көрсетілген мерзімде жүзеге аспан қалған жағдайда, уақыты өтіп кеткен төлем туралы хабарламаны көрсету арқылы, салық жинау жөніндегі агенттік оны күшпен жинап алу жөнінде шаралар қолдана алады. Егер төлемді кешіктіргені туралы хабарламадан кейін де салық төлеуші өзіне салық реестрі бекіткен соманы төлемейтін болса, салық агенттері оның мүлкін қолдануына тиым сала алады. Егер салық төлеуші көрсетілген төлемдерді өтеу үшін ешқандай шара қолданбаса, қолдануға тиым салынған мүлік аукционда сатылады.
Жоғарыдаға дамыған елдерінің салықтық әкімшілігіне шолу жасай отырып, салықтық бақылау жүргізу үшін салық төлеушіні таңдау салықтық бақылау жүйесін ұтымды ұйымдастыру үшін өте қажет екеніне көз жеткіздік. Осындай амалды қолдану ғана салық органдары мамандарына біршама ауыртпалық түсіру жағдайында бюджетке аударылғанға дейінгі нәтижемен алып қарағанда да, салық төлеушілерге профлиактикалық әсер ету жағынан қарасақ та, тексерулердің көп нәтиже беруін қамтамасыз етеді.
салалық салық қызметін ұйымдастыруда қызметтік әдісті игеру. Қызметтік принцип бақылау мен қарама-қарсылық жүйесін жасап, қызметкерлердің біліктілігін арттыруға және кешенді әдіс пен мамандандырудың есебінен еңбек өнімділігін арттыруға мүмкіндік береді. Бұл принцип салық процедураларын жүзеге асыру барысында, салық органдарының қызметіне шағымдануда, салық төлеушілердің ескертпелерін қарастыруда біртұтастықты қамтамасыз етеді;
Салықтық бақылау тұжырымының болуы бақылаудың маңызды бағыттарында мамандардың күш-жігерін концентрациялау, кең көлемеді ақпараттық базаның негізінде тексеру үшін мақсатты түрде кәсіпорындарды таңдау;
Нақты критерийлердің негізінде салық қызметі жұмысшылары мен бөлімшелердің жұмысын бағалау, салықтық бақылаудың тиімділігін көтеру үшін ынталандыратын құралдар ойлап табу.
Басқа дамыған елдердегі салық қызмет органдарының қызметін түрлі баллдық жүйе арқылы, бағалап, еңбек ақыны дифференциалдау мәселесін дұрыс жолға қою, біздің ойымызша, салық инспекторларының қызметін жақсартады, жемқорлыққа қарсы жанама реттеп отырады.
Ал, Қазақстан республикасында қалыптасқан салықтық әкімшіліктендіру, оның ішінде салық бақылауында кездесетін көптеген проблемалар бар:
Оның ішінде, салық қызметінің сапасының жоғары болмауы; салықтық бақылаудың жеткілікті түрде тиімді болмауы; салықтардың толығымен жиналмауы немесе салықтық жетіспеушіліктердің болуы.
Аталған проблемаларды шешу үшін салық төлеушілерді қанағаттандыратын және жоғары салықтық түсіммен қамтамасыз ететін және үнемі жетілдіріліп отыруға бағытталған жоғары тиімділікті басқару жүйесі бар Салық комитетін құру болып табылады.
Аталған мақсатқа жету үшін көптеген мәндеттерді орындау қажеттілігі туындайды, солардың бірі салық қызметі органдарында қызмет ететін персоналдарды оқыту, қызмет ету кезінде мөлдірлік, объективтілік және кадрлық лауазымдардың карьерлік өсуін қамтамасыз етіп отыру табылады. Сонымен бірге, салықтық әкімшіліктендірудің процедураларын жеңілдететін салық заңнамасын енгізу мәселелерін қолға алу қажет. Оның қысқаша мазмұнын жоғарыдағы суреттен байқауға болады.
Сонымен бірге, осы мақсаттағы салық қызметі органдары алдағы бес жылға даму стартегиясын жасап отыр, оның негізгі мақсатының бірі салықтық әкімшіліктендіруді жетілдіре отырып, ЖІӨ-дегі салықтық түсімдердің үлесін 2015 жылы 26 пайызға жеткізу.
Аталған жоспарды орындау үшін, жоғарыда қарастырып өткеніміздей салықтық әкімшіліктендірудің атқаратын рөлі жоғары және ол үшін салық қызметі органдарында келесі қызметтерді жандандыру қажет:
Салық бақылауы рәсімін жетілдіру және оңайлату, реттеу;
Мемлекеттік, өзге уәкілетті органдардың шет мемлекеттердің құзырлы салық органдарымен өзара әрекет ету тиімділігін арттыру;
Салық бақылауы рәсімін автоматтандыру;
Жүйелі түрде салық салудан жалтаруда қолданылатын жаңа тәсілдер мен схемалар анықтау және олардың тууына ықпал ететін себептерді жою аясында әрі қарай шаралар енгізу.
ҚОРЫТЫНДЫ
Диссертациялық жұмысымды қорытындылай келе, келесі нәтижелерге қол жеткізгенімізді айта кетейік:
1. Салықтық әкімшілендірудің авторлық трактовкасы берілді. Салықтық әкімшіліктендіру – салық қызметі органдарының салық заңдарының орындалуын қамтамасыз ете отырып, салық сомаларының мемлекеттік бюджетке толық және уақытылы аударылуын тиімді жүзеге асыру қызметі. Қазақстан Республикасында экономикалық климатты жақсарту бойынша біршама іс-әрекеттер жасалынды, мысалға салықтар саны азайды, салық ауыртпалығы да күн өткен сайын төмендеп келеді, салық салу ережелеріне қатысты мәселелер де өзінің оң шешімдерін тауып отыр, сондықтан да салықтан жалтару проблемелерын шешу кезінде көбінесе салықтық әкімшілік және салықтық бақылау мәселелері бірінші кезекте тұр.
Мемелекет салықтарды төмендете отырып, олардың уақытында төленуін талап етуге құқылы, өйткені тек қана салық салу ауыртпалығын төмендету арқылы ықылассыз, селқос салық төлеушілердің өз салықтық міндеттерін толық қанды орындату мүмкін емес. Ал, бұлсыз нарықта салық төлеушілердің барлығына бірдей жағдай туындамайды, яғни, салық төлемейтіндердің уақытында салық төлеп отыратын ықыласты салық төлеушілермен салыстырғанда бәсекелес артықшылықтар пайда болады. Басқаша айтқанда, салық ауыртпалығын төмендету соған бара – бар салықтық әкімшіліктендірудің күшейтіліуімен бірге жүзеге асырылуы тиіс.
2. Тақырып бойынша мәселелер көтерілді. Салық төлеуден шеттеу салық заңдарының жетілмеген жағдайында болуы мүмкін. Дұрысында заң актілері салық төлеушілерге салықтан жалтаруға мүмкіндік қалдырмайтындай жетілген болуы тиіс. Елдегі қоғам пікірі, айып пұл және санкция жүйесі салықтан жалтарудан гөрі салықты өз уақытында төлеудің тиімділігін көпе-көрнеу көрсетіп тұруы керек.
Салықтан жалтаратын мұндай жағдайларда тәртіпті қылмыстық заңдар құралдарын қолдана отырып реттеу қатаң әкімшілік шараларымен ғана жүзеге асырылатындығы көрінеді.
Салықтық бақылау салық механизмінің функционалды элементі, салық қатынастарын басқару жүйесі ретінде қарастырылады. Салықтық бақылаудың қазіргі практикасын талдау негізінде оның әр түрлі аспектілеріне: маңыздылық, ұйымдастырушылық, әдістемелік және техникалық сипаттама берілген.
Салық механизмінің дұрыс жұмыс жасауы үшін салық салудың қағидалары сақталуы қажет. Салықтарды жинау барысындағы мемлекет қызметінің көп жылдық дамуының нәтижесінде салықтардың тиімді түрлері мен оларды салудың әдістері, тәсілдерінің қалыптасып, дамуына және әр елдің өзіне тән салық жүйесінің пайда болуына мүмкіндік берді.
Салық салу қағидалары салықтық реттеу, салықтық бақылау және жоспарлау сияқты құрылымдардың туындауына және олардың әсер ету сферасының пайда болуына жағдай жасап, салық функциялары мен олардың атақаратын ролін анықтап берді.
Қазақстанның жаңа экономикалық саясатына қаланған тұжырымдамалық негізде Мемлекеттік кірістер комитетінің өзекті бастамалары бар. Мемлекеттік кірістер комитеті өз қызметін елімізде қолайлы инвестициялық ахуалды қамтамасыз етуге және бәсекеге қабілеттілігін арттыруға бағдарлаған.
Мемлекеттік қызметшілердің кезең-кезеңімен карьералық өсудің жүйелі жоспарын, оларды оқыту және дамытуды қоса алғанда, кәсіби кадрлық құрамды қамтамасыз ету, Комитет төрағасы айтқан реформаның маңызды құрамдасы болып табылады.
Іскерлік қоғамдастық үшін инвестициялық шешімді қабылдау және қызметті жүргізу кезінде заң ұлылығының ерекше маңыздылығы бар. Дөңгелек үстел барысында талқылаулың негізгі бөлігі құқықтық қолдану практикасына және оны жетілдіру жолдарына арналды.
Комитеттің жоспарында – «нысаннан мазмұн артық» тәсілін енгізу, яғни салық төлешілердің сұрақтарын мәніне қарай қарастыру, салықтық дауларды қарау жүйесіне сенімді арттыру.
Бірінші кезектегі міндеттердің арасында – Еуразиялық экономикалық одақ шеңберіндегі тарифтік саясатты оңайлату бойынша ауқымды жұмыс жүргізу. Бұл міндетті іске асыру қазақстандық бизнестің бәсекеге қабілеттілігін нығайтуға, сондай-ақ Республиканың позициясын халықаралық рейтингте көтеруге ықпал ететін болады.
3. Ерекше қызығушылықты бизнес процестерді жетілдірумен байланысты реформаның компоненттері тудыртады, себебі оның іске асырылуы қызмет көрсетудің сапасына тікелей әсер етеді, салық төлеушілер үшін де, мемлекет үшін де тиімділігін арттырады және шығындарды қысқартады. Бизнес процестерді жетілдіру бағыттары арасында е-декларациялау (электрондық декларациялау), УЭО кәсібилігі (уәкілетті экономикалық операторлар), call – орталығы қызметінің спектрін және сапа деңгейін кеңейту, бірыңғай ақпараттық жүйені және деректер базасын құру арқылы техникалық мүмкіндіктерді кеңейту айқындалған. Адал салық төлеушілердің СЭҚ-қа қатысушылармен өзара іс-қимыл оңтайландыруға мүмкіндік беретін бақылау тәуекелдерді басқару жүйесіне бағдарланатын болады, сондай-ақ күшті көлеңкелі экономикаға қарсы күреске шоғырландыруға мүмкіндік береді. Жақын арадағы перспективада бизнес үшін осы бастамалардың ішінде іске асырудың ең көп күтілетін нәтижелердің арасында - кедендік декларациялау кезінде құжаттардың қысқаруы, СЭҚ-қа қатысушылардың тіркеуін оңайлату, бақылау функциясы тауар шығарылғаннан кейінгі кезеңге ауысатын «жасыл дәлізді» енгізу.
4. Әлемдік практикадан өтіп қалыптасқан салықтар теориясы ұтымды салық жүйесінің, салықтық реттеудің жұмыс жасауына және салықтардың экономикаға әсер ету құрылымына, механизмін және мазмұнын анықтайды және соған қажетті жағдай болып табылады. Сондықтан, болашақта салық әкімшілігінің тиімді жұмыс жасауы үшін келесідей ұсыныстар жасаймыз:
Методикалық жағынан Салық Кодексі оқырманға бір оқығанға түсінуге қиын, сондықтан қандай да болмасын салық заңдылықтар мен нормативтік құжаттар оңайлатылған, түсінікті болу керек;
Барлық экономикалық салалары бойынша, әсіресе орта бизнес субъектлері үшін және жекелеген салық түрлері бойынша мониторингін жандандыру мен дамытуды талап етеді;
Ел экономикасын дұрыс жолға қоюуда өндіріспен айналысатын отандық кәсіпорындарға салық салу жүйесін қайтадан қарастыру керек, оның ішінде салық ставкасын төмендету немесе басқа жеңілдіктердің түрлерін қарастыру;
Қазіргі енгізіліп жатқан түрлі ақпараттық жүйелердің техникалық және ұйымдастырушылық жағынан сапасын арттыру керек;
Шағын және орта бизнес өкілдерін рейдтік және хронометраждық тексеру әдістерімен тұншықтыра бергеннен қарағанда, оларды салықтық бұзбағаны үшін оларға марапаттау жариялап отыру да қажет;
Нақты критерийлердің негізінде салық қызметі жұмысшылары мен бөлімшелердің жұмысын бағалау, салықтық бақылаудың тиімділігін көтеру үшін ынталандыратын құралдар ойлап табу.
Басқа дамыған елдердегі салық қызмет органдарының қызметін түрлі баллдық жүйе арқылы, бағалап, еңбек ақыны дифференциалдау мәселесін дұрыс жолға қою.
5. Жоғарыда қарастырып өткеніміздей салықтық әкімшіліктендірудің атқаратын рөлі жоғары және ол үшін салық қызметі органдарында келесі қызметтерді жандандыру қажет:
Салық бақылауы рәсімін жетілдіру және оңайлату, реттеу;
Мемлекеттік, өзге уәкілетті органдардың шет мемлекеттердің құзырлы салық органдарымен өзара әрекет ету тиімділігін арттыру;
Салық бақылауы рәсімін автоматтандыру;
Жүйелі түрде салық салудан жалтаруда қолданылатын жаңа тәсілдер мен схемалар анықтау және олардың тууына ықпал ететін себептерді жою аясында әрі қарай шаралар енгізу.
Интеграциялық үдерістерді дамыту барысында салықты жетілдіру мәселелері ерекше маңызға ие. Бұл фискалдық құралдарды үйлестіру қажеттілігімен байланысты. Елдің салық жүйесіндегі сапалық өзгерістерге қарамастан, салық әкімшілігінде кейбір мәселелер бар [45].
Сонымен қатар, салық органдарының билік, басқару орындарымен, құқық қорғау органдарымен және банк жүйесімен жүйе аралық ақпараттық қарым-қатынас жасау бүгінгі күні өзекті болып отырғандықтан, Республика Президентінің өз жолдауында атап өткеніндей, олардың біртұтас жүйесін одан әрі жетілдірілуі кезек күттірмейтін талап.
Сонымен, ойымды қорыта айтар болсам, біздің Үкіметіміздің алдында тұрған міндет – ол тұрақты қабылданған заңдардың негізінде қаржы жүйесін тез арада қалпына келтіріп, ондағы салық арқылы түсетін түсімдерді реттеп, олардың дұрыс бөлінуін қамтамасыз ету болып табылады. Ең алдымен салық қызметінің айқын заңға сүйенген базасын жетілдіру қажет, осының арқасында салытардың уақытылы және барлық көлемінде түсуін қамтамасыздандыру керек.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
А.А. Нұрымов, А.Т. Исаева. Салық әкімшілігі: Оқу құралы.- Астана. – ҚазЭҚХСУ: 2012. -316 б.
Евстигнеев Е.Н. Основы налогообложения и налогового права. М., 2011. С. 115.
А.А. Нурумов, Б.Ж.Ермекбаева, А.С.Бекболсынова, М.Ж.Арзаева Салықтар және салық салу.: Оқулық. Алматы. Қазақ университеті, 2014 жыл. 578-бет.
С.А. Шырынбекова. Салық бақылауын ұйымдастырудың қажеттілігі мен негізгі принциптері // ҚазЭУ хабаршысы. №4. 144-147 беттер.
Н.С.Найманбаев. Салықтық құқық.: Оқулық.-Алматы.Жеті жарғы, 2012ж. 184-185 беттер.
А.А. Нұрымов, С.А. Шоимбаева. Салық және салық салу: Оқу құралы.- Астана. – ҚазЭҚХСУ: БПО, 2009. -546 б.
Ш.А. Омарова, Д.М. Нурхалиева, С.М. Омирбаев. Налоги и налогообла-жение в Республике Казахстан: Учебник для вузов. – Астана: Сарыарка, 2007. – 400 б.
І.Ж. Нарғозиев. Салықтық бақылау: Оқу құралы. – Алматы: Экономика, 2010. – 336 б.
Үмбеталиев А.Д., Керімбек Ғ.Е. Салық және салық салу: Оқу құралы. - Алматы: Экономика, 2011.- 582 б.
А.Абдуллин. История налогов//Вестник налоговой службы РК.№9 (49) сентябрь 2015г. С 26-27.
К.Сурков. Ю.Кваша. Налоговое администрирование в России.// Аналитический журнал -Налоги.2011 №1. С.4.
Нурумов А.А. Бекболсынова А.С. Налоги и налогообложение. Учебное пособие. –Астана, 2009 г.
Черник Д.Г., Починок А.П. Морозов В.П. Основы налоговой системы.-М.:Финансы. 2012г.С. 89.
Ұ.М.Искаков. Нарықтық экономикадағы салық рефомалары және салықтық қатынастыр үйлесімі.// ҚазЭУ хабаршысы. №4.2011ж.105-бет.
Сагадиев К.Налоговая политика: из тени – к свету//Экспресс К.2011. 19 мая.
Нурумов А.А.Бекболсынова А.С. Налоговый контроль.уч.пособие. 2013ж.
С.А. Шырынбекова. Салық бақылауын ұйымдастырудың қажеттілігі мен негізгі принциптері. // ҚазЭУ хабаршысы. 2012. №4. 144-147 беттер.
Салықтар және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы ҚР Кодексі, -2016 жыл, 1-ақпан, (2015 жылға дейінгі өзгерістер мен толықтыруларды қоса алғанда) 517 бап.1б.
Искаков М. ИТ становятся основным элементом инфраструктуры налогового администрирования РК. / Вестник НС РК. 2011. №12.
А.Герун. Планирование налоговых проверок. Вестник НС РК.2015ж. №1. 15-18 бет.
С.Т.Жакипбеков. Налоговый контроль и пути его совершенствования.-Алматы.: Қаржы – қаражат, 2015. -152 бет.
И.Г.Русакова, В.А.Кашин. и др. Налоги и налогообложение: Учебн. Пособие для вузов.-М.: Финансы.2010г.С.291.
Герасимова В.В. Проблемы в работе налоговых органов //Вестник НС РК. 2011. № 1.С.79.
М.В. Мишустин. Совершенствование налогового администрирования - фактор повышения эффективности работы налоговых органов. Финансы №6 2013г.
Ж.Инкербаев. Основные направления совершенствования современной налоговой политики в услловиях инструментально-инновационной стратегиий РК// Қаржы-қаражат. -2011. №3-4.
О.Ольга. 2015 год: что изменилось в налоговым кодексе// Бухучет в практике .-2016.-№1.
С.Аукуцонек.А.Батяева. Какие налоговые реформы выгодны государству// Вопросы экономики-2013.№9.
Қазақстан Республикасының әлеуметтік-экономикалық дамуы мен бюджеттік параметрлерінің 2015 – 2018 жылдарға арналған болжамы
Н.Рахметов. Стратегия развития налоговой службы РК и приоритеты на ближайшие 5 лет.// Вестник НС РК.№2.февраль 2014г.
С.Мустафаев. Салық саласындағы жаңа жүйе// Егемен қазақстан.-2015.№517-518.
А.Кипшаков. Новый Налоговый Кодекс и упрощение административных барьеров.// Вестник НС РК.№5. май.2014г.
Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі қызметінің 2014 – 2016 жылдарға арналған стратегиялық бағыттары.
Д.Ергожин. Проект по реформированию налогового администрирования в Казахстане вступил в стадию реализации // Вестник налоговой службы.-2014г.-№3.
Г.К. Аскарова. О налоговой системе Республики Казахстан на совре-менном этапе // мақала // Қазақстанның қазіргі экономикасы: жағдайы және даму болашағы IV ғылыми-тәжірибелік конференция материалдары // ҚазЭҚХСУ баспасы, Астана: 2013. – 642 б.
А.Б. Зейнелғабдин. О проблемах налоговой системы в РК // мақала // «Салық, бюджет және экономика саласында кадрларды дайындау жүйесінің өзекті мәселелері» халықаралық ғылыми-әдістемелік конференция материал-дары // ҚазЭҚХСУ баспасы, Астана: 2011. – 532 б.
И.В. Бордияну. Перспективы и направления совершенствования нало-говой системы РК // Вестник КАСУ. - 2012 . - №4
Т.М. Үсенбаев. Қазақстандағы салық жүйесін ұйымдастыру мәселелері және оларды шешудің жолдары // мақала // «Салық, бюджет және экономика саласында кадрларды дайындау жүйесінің өзекті мәселелері» халықаралық ғылыми-әдістемелік конференция материалдары // КазЭҚХСУ баспасы, Астана: 2011. – 532 б.
Е.У. Жанайдаров. ҚР салық жүйесі, проблемалары, жетілдіру перспек-тивалары // мақала // Қазақстанның қазіргі экономикасы: жағдайы және даму болашағы IV ғылыми-тәжірибелік конференция материалдары //ҚазЭҚХСУ баспасы, Астана: 2013. – 642 б.
А.А. Нурумов. Налоговая система и проблема развития экономики РК// мақала // «Салық, бюджет және экономика саласында кадрларды дайындау жүйесінің өзекті мәселелері» халықаралық ғылыми-әдістемелік конференция материалдары // КазЭҚХСУ баспасы, Астана: 2011. – 532 б.
Д.Т. Жуманова. Экологические налоги: сущность, необходимость, перс-пективы // мақала // «Салық, бюджет және экономика саласында кадрларды дайындау жүйесінің өзекті мәселелері» халықаралық ғылыми-әдістемелік конференция материалдары // КазЭҚХСУ баспасы, Астана: 2011. – 532 б.
ҚР ҚМ «Салық қызметінің стратегиялық дамуы және жоспары» бағдар-ламасы.
Н. Рахметов. ҚР салық қызметінің даму стратегиясы // Вестник налого-вой службы.-2008 ж.- №2
Ж.Нусипов. По итогам работы за 2015 год и о задачах, поставленных на 2016год. // Вестник налоговой службы.-2016г.-№3.С.6.
Нурумов А.А. Актуальные проблемы налогово-бюджетной системы Республики Казахстан. Избранные труды последних лет – Астана: ИПЦ КазУЭФМТ, 2016. – 466с.
А.А. Нурумов, Р.К.Берстембаева. Проблемы совершенствования налогового администрирования в Казахстане// мақала // «Қазіргі таңдағы Қазақстан Республикасының экономикалық, салықтық және қаржылық-бюджеттік стратегиясы» атты халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция материалдары // КазЭҚХСУ, Астана: 2016. – 176 б.
ҚОСЫМША А
Сурет 6 - Салықтық әкімшіліктендіруді жетілдіру бағыттары