Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
+10. Практикалы сабатара дістемелік нсау-1.doc
Скачиваний:
0
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
12.57 Mб
Скачать

Есепті шығару үлгісі

Мысал-1. Қалыпты балқу температурасында (327 °С) тығыздығы сәйкесінше тең қатты және сұйық қорғасынның 11,187 және 10,685 г/см . Қорғасын балқу жылуы 1168 кал/моль. Қорғасын 330 °С-де, қандай қысымда балқиды. Қорғасынның молярлі массасы Мрь = 207,21 г/моль.

Шешуі. (6)Теңдеуден білетініміз.

P=

Біздің мысалда 2; =330+ 273 = 603 К,

Т°т =327 + 273 = 600 К,

АтЯ = 1168-4,184 = 4887 Дж/моль,

осылайша

Р = 1,013 • 105 + . = 2,808 • 107 Па = 277 атм.

Мысал 2. Кадмийдің орташа балқу температурасы 321 °С. 300 атм қысымда кадмий 322,8 °С. Кадмийдің балқу жылуы 1530 кал/моль. Қатты қадмийдің тығыздығы 8,35 г/см3. Сұйық кадмийдің тығыздығын анықтаңыз. Мса = 112,41 г/моль.

Шешуі . Кадмийдің1- мольінің балқытқандағы көленің өзгеруі.

(IV. 6) осы теңдеуден

Осыдан

=112,41

Мысал 3. 20 °С – де метил спиртінің буының СН3ОН қысымы 94 мм сн. бағ. ал 40 °С –де- 259,4 мм сн. бағ.Спирттің булану жылуы мен қалыпты температурасын анықтаңыз.

Шешімі . (1У.4) теңдеуінен:

ln

Екінші теңдеуден бірінші теңдеуді алу нәтижесінде

ln ( )

Ал булану жылуы

Дж/моль

Әрі қарай теңдеу const табамз (1У.4)

const= ln + = ln94+ 20,43

Осылайша метил спирті үшін, температурадан будың серпімділік тәуелділігі

(мм сн. бағ.) келесі теңдікпен анықталады.

ln p= +20,43

Спирт буының қысымы мына температурада (760 мм сн. бағ.)

Мысалы 4. Қатты хромның буының температурасы келесі теңдікпен беріледі.

lg p = - + 17,265

2130 К температурада хромның балқу жылуын анықта.

Шешімі . Клаузиус- Клапейрон возгонка үрдісі үшін

Кейін жүреді:

Туынды будың серпімділігінің температураға тәуелділігінен табамыз.

=

сондықтан,

Балқу температурасында

=8.314(2.303*20680–0.62*2130-0.58* *2.303* =334600 Дж/моль.

Мысал 5. Қатты және сұйық молибден окси- фторидінің бу қысымының тәуелділігі клесі теңдеумен көрсетіледі :

lg +11.335. lg

Молибденнің қалыпты балқу температурасын, қайнау температурасын, балқу жылуын, булануын немесе айналуын табу керек.

Шешімі. Қалыпты қанау температурасы, үшфазалы балқу температурасына жақын. р' = р и 1§^' = 1§_р. сондықтан,

Қалыпты қайнау температурасы, үш фазалы балқу температурасына жақын 1,013•105Па. Сондықтан

lg 1.013*

Клаузиус- Клапейронның дифференцияды теңдеуіне сәйкес

Туындыны сұйық оксифторидне тәуелді бу серпімділігінің температурасынан табамыз.

Сондықтан, АиН = 2,303-8,314-2671 = 51 142 Дж/моль.

Возгонка жылуы сол сияқты табылады:

= 2,303 =2,303 • 8,314 • 2854 = 54 646 Дж/моль,

Булану жылуы балқу жылуына қатынасынан көбірек, Сондықтан

= 54 646 - 51142 = 3504 Дж/моль.

Мысал 6. Бу қысымының қатты, сұйық және иттрийге тәуелділігі келесі теңдеумен көрсетіледі.

Lg p`= - -

Иттрийдің балқу температурасын, қалыпты қайнау температурасын, булану температурасын, балқу температурасында балқытып , возгонкасын тап.

Шешімі. Балқу температурасы үш фазалы тепе- теңдік температурасына жақын. Сондықтан р' = р и 1§ р' = 1§ р. Сондықтан,

- - +18.255.

lg T= . lg T= +3.28

Соңғы теңдеуді итерация әдісімен шешеміз. Бірінші жуықтауда ақылға қонымды оң жақтағы Т- ің мәнін аламыз, мысалы =1000 К, және теңдіктің сол жағындағы температураның мәнін табамыз.

Lg +3,28; К

Алынған мәнді екінші жуықтау ретіндеаламыз, яғни

=1745К, тогда 1812К.

Глп -дан айырмашылығы 1 К өзгермейінше қайталаймыз береміз. Үшінші және төртінші жуықтауда бар.

Lg +3.28;

Lg K

Осылайша, иттрийдің қалыпты балқу температурасы Г° = 1815 К.

Қалыпты қайнау температурасында сұйық иттрийдегі будың қысымы 1,013ТО5 Па. сондықтан,

Lg1.013*

Осы теңдеуді итерация әдісімен шешеміз. Оң жақ бөлігіндегі Т[ = 1000 К, сонда

Осы циклды 5-6 рет қайталаймыз және Т° - 3563 К анықтаймыз. Енді 1815 К – де буланудың жылуын анықтаймыз:

=2.303R 3R (- – 1.97 lgT+18.255)= 2.303*8.314*

Дәл осылай возгонка жылуын анықтаймыз:

V 22 230 0,66 = 415 680 Дж/моль •2 2,303-1815

Балұу температурасы

АтН = АД - АиН = 415 680 - 396 870 = 18 810 Дж/моль.