- •0Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі қ. Жұбанов атындағы ақтөбе өңірлік мемлекеттік университеті
- •Практикалық сабақтарға әдістемелік ұсынымдар мен нұсқаулар
- •Гомогенді үдерістердің кинетикасы бойынша есептер
- •Негізгі заңдылықтар
- •Есепті шығару үлгісі
- •Өздігінен шығаруға арналған есептер
- •Әдебиеттер тізімі
- •Күрделі үдерістердің кинетикасы бойынша есептер
- •Негізгі заңдылықтар
- •Есепті шығару үлгісі
- •Өздігінен шығаруға арналған есептер
- •Әдебиеттер тізімі
- •Үдерістердің жылдамдығына әртүрлі факторлардың әсер етуіне байланысты есептер
- •Негізгі заңдылықтар
- •Есепті шығару үлгісі
- •Әдебиеттер тізімі
- •Кинетиканың теориялары бойынша есептер
- •Негізгі заңдылықтар
- •Есепті шығару үлгісі
- •Өздігінен шығаруға арналған есептер
- •Әдебиеттер тізімі
- •Гетерогенді үдерістердің кинетикасы бойынша есептер
- •Есепті шығару үлгісі
- •Өздігінен шығаруға арналған есептер
- •Әдебиеттер тізімі
- •Масса берілу және ұқсастық критериясы бойынша есептер
- •Негізгі заңдылықтар
- •Есепті шығару үлгісі
- •Өздігінен шығаруға арналған есептер
- •Әдебиеттер тізімі
- •Адсорбциялық үдерістердің термодинамикасы мен кинетикасы бойынша есептер
- •Негізгі заңдылықтар
- •Есепті шығару үлгісі
- •Өздігінен шығаруға арналған есептер
- •Әдебиеттер тізімі
- •Беттік керілістің кинетикасы бойынша есептер
- •Негізгі заңдылықтар
- •Есепті шығару үлгісі
- •Өздігінен шығаруға арналған есептер
- •Әдібиеттер тізімі
- •Катализ термодинамикасы және механизмі бойынша есептер
- •Негізгі заңдылықтар
- •Есепті шығару үлгісі
- •Өздігінен шығаруға арналған есептер
- •Әдебиеттер тізімі
- •Бір компонентті жүйелердің фазалық тепе-теңдік есептері
- •Қысқаша теория Клаузиус-Клапейрон теңдігінің анализі
- •Есепті шығару үлгісі
- •Өзіндік шығаруға арналған есептер
- •Әдебиеттер тізімі
- •Бір компонентті жүйелердің диаграммаларын тұрғызу және талдау
- •Қысқаша теория
- •Біркомпонентті жүйелердің диаграммасын талдау жоспары
- •Бір компонентті жүйелердің диаграммасын талдау үлгісі Су диаграммасын талдау
- •Өздігінен талдауға арналған диаграмма
- •Әдебиеттер тізімі
- •Екі компонентті жүйелердің типті диаграммаларын тұрғызу және талдау
- •Қысқаша теория
- •Екі компонентті жүйенің типтік диаграммасын тұрғызудың және талдаудың үлгісі ι типті екі компонентті жүйенің диаграммасын тұрғызу
- •Екі компонентті жүйелердің диаграммасын тұрғызу әдістемесі
- •Гиббстің фазалар ережесі бойынша диаграмманы талдау
- •Канода бойынша диаграмманы талдау
- •Кристалдану реттілігі диаграмманы талдау
- •Екі компонентті жүйелердің диаграммаларын талдау жоспары
- •Өзіндік тұрғызуға және талдауға арналған диаграммалар
- •Әдебиеттер тізімі
- •Екі компонентті жүйелердің күрделі диаграммаларын тұрғызу және талдау
- •Екі компонентті жүйелердің күрделі диаграммаларын талдау. Тапсырма шарты
- •Күрделі күй диаграммасын типтік талдау
- •Өздігінен шығаруға арналған диаграммалар
- •Әдебиеттер тізімі
- •Үш компонентті жүйелердің кеңістік диаграммаларын тұрғызу және талдау
- •Қысқаша теория Кеңістік диаграмманы тұрғызу және талдау әдістемесі
- •Әдебиеттер тізімі
- •Үш компонентті жүйелердің жазықтық диаграммаларын тұрғызу және талдау
- •Қысқаша теория Жазықтық диаграмманы тұрғызу және талдау әдістемесі
- •Диаграммалардағы сипаттамалық нүктелердің толық талдау:
- •Өзіндік шығаруға арналған есептер
- •Әдебиеттер тізімі
Өздігінен шығаруға арналған есептер
1-есеп. Берілген температурада қорытпаның беткі керілісі мен металл концентрациясы белгілі болса, онда цирконий қорытпасындағы металдың адсорбциясын анықтау
Нұсқа |
Ме |
С1, % |
С2, % |
Ϭ1, н/м |
Ϭ2, н/м |
Т10 К |
1 |
Ni |
8,5 |
18,4 |
1,422 |
1,418 |
205,0 |
2 |
Ni |
46,9 |
61,0 |
1,413 |
1,408 |
195,0 |
3 |
Hf |
9,3 |
18,0 |
1,438 |
1,442 |
215,0 |
4 |
Nb |
15,2 |
30,4 |
1,500 |
1,520 |
217,0 |
5 |
Mo |
32,0 |
41,1 |
1,500 |
1,535 |
207,0 |
2-есеп. Егер берілген жағдайдағы адсорбция шамасы мен темір оксидінің тығыздығы белгілі болғандағы, бір моль үшін адсорбцияланған Fe2O3 тің темір оксиді (FeO, Fe2O3) балқымасындағы ауданын және адсорбция қабатының қалыңдығын табу.
Нұсқа |
a[x10-8 кмоль/м2] |
ρ, кг/м3[х10-3] |
1 |
0,80 |
3,8 |
2 |
0,72 |
3,6 |
3 |
0,68 |
2,8 |
4 |
0,87 |
4,2 |
5 |
0,98 |
4,5 |
Глоссарий:
Беттік керіліс – адсорбенттің бірлік бетінің артық еркін энергиясы.
Беттік белсенді заттар (ББЗ) – бетте адсорбциялану арқылы беттің еркін энергиясын азайтатын, сәйкесінше беттік керілісті де азайтатын заттар.
Беттік инбелсенді заттар (БинБЗ) – басқа заттың көлемінде жинақтала отырып, адсорбент бетін ұлғайтатын заттар.
Беттік керілістің градиенті – концентрацияның өзгеуіне сәйкес беттік керілістің өзгеруі.
Мәнжазба тақырыптары:
Ылғалдандыру.
Қож жүйелерінің беттік керілісінің ерекшеліктері және оларды реттеу мүмкіндіктері.
Металл жүйелерінің беттік керілісінің ерекшеліктері және оларды реттеу мүмкіндіктері.
Блиц - тест:
1. Беттік керіліс дегеніміз не?
a) Бет ауданын аудан бірлігіне өзгеру үшін жұмсалатын бос энергия
b) Бет ауданын өзгеру үшін жұмсалатын беттің бос энергиясы
c) Беттің артық бос энергиясы
d) Бет бірлігінің бос энергиясы
e) Бет бірлігінің байланысқан энергиясы
2. Қандай заттар беттік – инактивті деп аталады?
a) Беттік керілісті жоғарлататын
b) Беттік керілісті реттейтін
c) Беттік керілісті өзгертетін
d) Беттік керілісті төмендететін
e) Беттік керілісті төмендетіп, содан соң жоғарлататын
3. 20000К температурада 0%, 5%, 10%, 20% никель-алюминий балқымасының беттік керілуі сәйкес: 1720, 1615, 1555, 1500 Дж/м2 құрайды. 20% балқыманың бетіндегі адсорбцияны анықтаңдар.
a) 1,32.10-2
b) 2,74.10-2
c) 4,11.10-2
d) 5,48.10-2
e) 6,35.10-2
4. Концентрленген ерітінділерде беттік керілудің концентрацияға тәуелділігін қандай теңдеу сипаттайды?
a)
b)
c)
d)
e)
5. Таза сұйық темірдің беттік керілуі 1840 Дж/м2 тең. 5% алюминийдің темірдегі балқымасының беттік активтігі неге тең, егер 18230К температурада балқыманың беттік керілуі 1780 Дж/м2 құрайтын болса?
a) 12,0
b) 6,0
c) 18,0
d) 24,0
e) 36,0
