63. 2008 Жылғы 6 ақпандағы қр президентінің қазақстан халқына «Қазқстан халқының әл-ауқатын арттыру- мемлекеттік саясаттың басты мақсаты» жолдауының негізгі идеяларын түсінліріңіз

Қазақстан Республикасының президенті Н.Ә.Назарбаевтың 2008 жылдың 6 ақпанындағы «Қазақстан халқының әл-ауқатын арттыру – мемлекеттік саясаттың басты мақсаты» деп аталатын Қазақстан халқына жолдауында, қазақстандықтардың хал-ахуалын жақсарту мәселесі бірнеше қырынан қарастырылып, осыған байланысты маңызды міндеттері айқындалып, оларды жүзеге асырудың жолдары көрсетілген.

Бұл жолдауда мемлекеттік холдингтердің, даму институттарының, әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациялардың ішкі инвестициялық ресурстарын белсендіру қажеттігі баса көрсетілді. Осы орайда, бірнеше дамыту бағыттары айқындалды. Ауыл шаруашылығы мәселесіне келгенде, Елбасы бұл салаға инвестициялар тартуды ұлғайту қажеттігін жеке атап көрсеткен. Сондай-ақ ауыл шаруашылығы өнімдерін экспортқа шығаратын секторларды күшейтудің маңыздылығы айтылған.

Жас отбасылар үшін тұрғын үй мәселесі секілді өмірлік маңызы бар мәселеге қатысты Мемлекеттік тұрғын үй бағдарламасы бойынша нақты бағыттар атап көрсетілді. Халықтың әлеуметтік әл-ауқатын көтеру – мемлекеттік саясаттың басты бағыты. Әрине, Жолдауда Астана қаласын одан әрі дамыту іс-шараларын жүзеге асыру жолдары да айқындалған.

Президент Қазақстанның 2010 жылы бүкіл посткеңестік және ислам дінін ұстанушы мемлекеттер ішінде бірінші болып Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымына төрағалық етуге қолжеткізуіне орай, Елбасы «Еуропаға жол» атты арнайы бағдарлама жасалатын мәлімдеді.

64. Назарбаевтың «Сындарлы он жыл» еңбегңндегі негізгі идеяларды ашыңыз

Сындарлы он жыл— Президент Нұрсұлтан Назарбаевтың 2003 жылы жазылған кітабы Қазақстан Республикасының ішкі және сыртқы саясаты, жаһандану, есірткі бизнесі, қауіпсіздік, Каспий аймағы, халықаралық құқық, жікшілдік саласында соңғы 10 жылда әлемде және Қазақстан Республикасында болған жағдайлары мен өзгерістері туралы айтады.

ҚР Президенті Н.Ә.Назарбаевтың «Сындарлы он жыл» жұмысында қарастырылатын негізгі мәселелер Мемлекет басшысы бұл жұмысында қазіргі жаһандануға еніп бара жатқан дүниенің тіршілік үшін маңызды мәселелерін оз көзқарасы тұрғысынан қарастырып, оның жаңа ғасырда Қазақстанның дамуындағы бейнеленуін көрсетеді. Кітап фактілік материалдарға аса бай, соның негізінде автор адамзат қауіпсіздігіне төнетін қауіптерге ашық түрде баға беріп, қазіргі таңдағы мәселелердің шешілу жолдарын ұсынады. Кітаптың бірінші бөлімі «Қорқыныш империясы және террор риторикасы» деп аталып, мұнда қазіргі замандағы ерекше зор қауіптер - бүкіл өркениет әлеміне соғыс жариялаған халықаралық терроризм жайлы баяндайды. Кітап осы бір өткір мәселе ең алдымен белгілі бір күштер арқылы өзінің нақты саяси мақсаттарына қол жеткізу ретінде қаралады. Соның негізінде автор әскери әсер ету рычагтарынан басқа терроризммен күресте оған түрлі елдер арасындағы экономикалық дамудың теңсіздігін жеңу жөніндегі белсенді қызметті, сондай-ақ қазіргі кедейшілік мәселелерін шешуді, этностар аралық және конфессия аралық диалогтарды шешуді қажет деп есептейді. Екінші бөлімнің атауы «Дінде экстремизм жоқ» деп аталып, мұнда кейбір адамдардың санасында орнығып қалған «Ислам және терроризм» ұғымдарына түсінік береді. Кітаптың бұл бөлімінде айтылған ойлар қазіргі әлем халықтарының ұлттық ұстанымдарын жоюға алып келетін жаһандану салдарлары сияқты мәселелерді қамтиды. Мұның өзі тіптен де түсінікті, өйткені кейбір жеке елдер үшін дін өзінің этникалық және мәдени ерекшеліктерін сақтап қалу факторы болып қалуда. Автор конфессионалдық қауіпсіздікті біржақты түсінбейді, бір жағынан алғанда, ол - халықтар мен ұлттардың рухани күш-қуатын қолдау мен мемлекеттік кепілдік беру жүйесі. Басқа жағынан алғанда, қоғамдағы дінаралық келісім мен дін бостандығына төнген қауіпке қарсы әрекет ретінде ұғынылады. Дүниені қысылтаяңға келтіріп отырған шынайы қауіптер Қазақстаннан алыс жатыр деген ой, шынын айтқанда, аңғал ой деп есептейді автор. Республиканың геосаяси орналасуының өзі құрлық көлемінде болса да, болып жатқан оқиғаларға қатысты екендігіне негіз береді. Сондай-ақ Қазақстан мұнай мен газдың мол қорына ие, ал мұнай қайда болса, саясат пен алдын-ала айтып болмайтын жағдайлардың ықтималдылығы да сонда. Каспий - әлемдік энергетика үшін ғана маңызды аймақ емес, ол экономикалық және саяси мүдделердің тоғысу аумағы. Нұрсұлтан Назарбаев аймақты тұрақтылық пен қауіпсіздікті сақтау жөнінде бірқатар бастамаларды ұсынады. Олардың қатарында «Каспийдегі тұрақтылық пакті» бар, соның негізінде Каспий жағалауы мемлекеттері арасындағы, Каспийдегі барлық геосаяси ойыншылар арасындағы қатынастардың әскери-саяси, экономикалық және экологиялық аспектілерін реттеуге болады. «Қауіпсіздік жолдары» деп аталатын қорытынды бөлімінде автор Орталық Азияда ұжымдық қауіпсіздік жүйесін құру мәселесіне деген көзқарасын білдіреді. Оны құрудан объективтілік қажеттілігіне қарамай, аймақтық әскери-саяси құрылымдар қызметінің он жылдық тәжірибесі осы міндетті іске асырудың төтенше күрделі екендігін көрсетеді. Автор түрлі тарихи кезеңдер мен қазіргі кезеңдегі аймақтық құрылымдар мен қауіпсіздік жүйелерінің кызметіндегі әлемдік тәжірибеге талдау жасайды. Қазіргі кезеңдегі қарама-қайшы әлеуметтік-экономикалық және саяси процестердің негізінде орын алатын модернизациялау мен жаһандандыру либералдық құндылықтардың бүкіл әлемде басты құндылыққа айналуына бағытталған. Оған «суық соғыс» аяқталған соң жасалған түбірлі геосаяси трансформация - екі полюсті әлемнен бір полюсті әлемге өту, АҚШ-тың әлемде сөзсіз басымдық танытуы да ықпал етуде. Әрине, жаһандану адамзат қоғамы эволюциясындағы қуатты әрі объективті процесс болып табылады. Соның туы астында жаңа әлем мен жаңа ғасыр көркейді. Одан ешбір қашып құтыла алмаймыз, бұрмалай да алмаймыз. Жаһандану жақсы болашақ тудырып қана қоймай, сондай-ақ адамзат үшін жаңа қауіптер де төндіреді. Мұның өзі көп жағынан өркениеттер мен халықтардың оның аяусыз унификациялау әсеріне қарсылық етуімен байланысты. Терроризм, сеператизм, экстремизм, нашақорлық осы жаһанданудың теріс, бірақ болмай қоймайтын

2003 жылы Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың «Сындарлы он жыл» кітабы жарық көрді. Бұл кітап кіріспе мен бес бөлімнен тұрады. Кіріспеде «Жалынның жады» деген тақырыпта Елбасының домна цехындағы жұмыс кезеңдері баяндалған. Кітаптың басты тақырыбы – терроризмнің қауіп-қатерінің таралуына дүние жүзі елдерінің бәрі дерлік бірігіп қарсы шығуының маңыздылығы