Лекотекада оқытуға іріктелген, дамуында ауытқулары бар балалардың клиникалық сипаттамасы Оларға көмек көрсету алгоритмі Даун синдромы (ауруы) бар балалардың сипаттамасы

Бұл ауру хромосомды сырқаттар қатарына жатады, оның негізінде хромосома сандарының немесе құрлымының өзгеруі жатыр. Даун ауруында адамда норма бойынша 46 емес, ал 47 хромосом (2 хромосомның орнына 3).

Кариотип аномалиясының 3 варианты бар:

1. Регулярная трисомия

2. Мозаицизм

3. Несбалансированная транслокализация

Әдетте регулярная трисомия (барлық жағдайдың 95 %) жиі кездеседі.

Сырқат бала дүниеге келген соң оның түрінен бірден анықталады. Баланың беті жалпақ, көз қиығы монголоид тәріздес, бас сүйегінің көлемі кішірейтілген, желкесі орып тасталған, деформацияланған, көлемі үлкен емес және төмен орналасқан бақалшақ. Мұрыны қысқа, кеңсірігі майысқан, әдетте жоғары жақтың толық дамымауы байқалады, тілі үлкен қыртысты, «географиялық». Даун ауруына шалдыққан балалардың дүниеге келген кезде дене салмағы аз, бойы аласа, қолдары денесіне пропорционалды сәйкес келмейді. Олардың көпшілігінде ішкі мүшелердің, әсіресе жүрек-қан тамыр жүйесінің ақаулары болады. Дүниеге келген алғашқы айлардан бастап психомоторлық дамуы артта қалады. Олардың көбінде тілі кеш шығады және дыбыстарды айтуда дефектілері болады. Балалар өзіне айтылған сөзді жақсы түсіне алмайды, олардың сөздік қоры таяз. Балалардың эмоционалды саласында салыстырмалы тұрақтылық, еліктеушілік байқалады. Даун ауруы кезінде ақыл-ойдың артта қалуы әртүрлі деңгейде көрініс береді. Мұндай балалар ойлауы нақты, баяу, олардың зейіні және мазмұнды есте сақтауы бұзылған. Механикалық есте сақтауы сақталып қалады. Балалар қарым-қатынаста ашық, тез сенеді. Дегенмен олардың кейбіреулері өте қозғыш, қырсық, тежелгіш болуы мүмкін. Мұндай балалар әр уақытта толық әлеуметтік бейімделе алмайды және жақын адамдарының қамқорлығы және көмегіне зәру.

Мұндай балалар үшін мамандардың ерте диагностикасы және коррекциялық көмегі өте маңызды. Ерте диагностика және емдік гимнастика көмегімен бала қажетті моторлық қабілеттерге ерте ие болады. Баланың ересектермен бірге бірлесіп ойнауы Даун синдромы бар балалардың дамуы үшін маңызды болып келеді. Балалар көп ойыншықтарды қажет етеді, себебі олар баланы белсенді әрекет жасауға ынталандырып және таным үрдісін жеңілдетуі керек. Ойынға басқа балаларды қатыстыруда маңызды, бұл балаға көп қуаныш әкеледі. Осы нұсқауларды лекотека жағдайында сәттілікпен жүзеге асыруға мүмкіндік бар.

Даун синдромы бар балалармен коррекциялық-педагогикалық жұмыстың жалпы принциптері және ережелері

1. Ерте коррекция принципі.

2. Даун синдромы бар балаларды тәрбиелеу және оқытуда іс-әрекет бағытын жүзеге асыру принципі.

3. Коммуникативті бағыттылық принципі.

4. Тәрбие және оқыту жекелей – дифференциацияланған бағыт тұрғысынан жүзеге асырылады.

5. Әртүрлі әдістерді қолдана отырып (көрсету, түсіндіру) өзіне қызмет көрсету дағдыларын дамыту қажеттілігі.

6. Балардың танымдық іс-әрекетін, тілінің дамуын, оқу іс-әрекеті дағдыларының қалыптасуын белсендендіретін әдістерді қолдану.

7. Емдік-сауықтыру іс-шараларын қолдану, балаларды қоршаған дүние туралы білімдермен қамтамасыз ету.

8. Осы категория балаларына деген қатынаста педагогикалық такт көрсету.