- •Ерекше білім алу қажеттіліктері бар балаларға көмек көрсету алгоритмі
- •Ерекше білім алу қажеттіліктері бар балаларға лекотека жағдайында коррекциялық көмек көрсету
- •Ерекше қажеттіліктері бар балалармен жұмысты ұйымдастыру. Лекотеканы құру және жабдықтау
- •Ерекше білім алу қажеттілігі бар балаларға коррекциялық жұмысты ұйымдастыру келесі жоспар бойынша жүзеге асырылды:
- •Балаларды лекотекаға іріктеуде диагностикалық зерттеуді ұйымдастыруға қойылатын талаптар
- •Психологиялық-педагогикалық зерттеу картасы
- •Ерекше білім алу қажеттіліктері бар балаларға арналған коррекциялық жұмыс жоспары
- •Лекотекада оқытуға іріктелген, дамуында ауытқулары бар балалардың клиникалық сипаттамасы Оларға көмек көрсету алгоритмі Даун синдромы (ауруы) бар балалардың сипаттамасы
- •Даун синдромы бар балалармен коррекциялық-педагогикалық жұмыстың жалпы принциптері және ережелері
- •Даун синдромы бар балаларды дамыту және оқытудың жекелей бағдарламасы
- •Денсаулығы және тәрбиелеу шарттары
- •Танымдық іс-әрекет алғышартының дамуы
- •Сөз және қарым-қатынас дағдыларын дамыту:
- •Есту қабілеті бұзылған балалардың сипаттамасы
- •Естуінде бұзылулары бар балалармен коррекциялық-педагогикалық жұмыстың жалпы принциптері және ережелері
- •Естуінде бұзылулары бар балаларды дамыту және оқытудың жекелей бағдарламасы
- •1.Денсаулығы және тәрбиелеу шарттары
- •2.Өзіне қызмет көрсету дағдылары және мәдени-гигиеналық дағдылар
- •3. Әлеуметтік даму
- •4. Дене шынықтыру тәрбиесі
- •5. Танымдық іс-әрекеттің дамуы
- •6. Тілдің дамуы.
- •8. Нәтижелі іс-әрекет түрлерін қалыптастыру
- •Көзінің көруінде бұзылулары бар балалардың сипаттамасы
- •Көздің көруінде бұзылулары бар балалармен коррекциялық-педагогикалық жұмыстың жалпы принциптері және ережелері
- •Көздің көруінде бұзылулары бар балаларды дамыту және оқытудың жекелей бағдарламасы
- •2. Дене шынықтыру тәрбиесі.
- •3. Өзіне қызмет көрсету дағдылары және мәдени-гигиеналық дағдылар
- •5. Танымдық іс-әрекеттің дамуы
- •6. Тілдің дамуы
- •7. Ойын іс-әрекетінің қалыптасуы.
- •8. Нәтижелі іс-әрекет түрлерін қалыптастыру
- •Психикалық дамуында кешеуілдеуі бар балалардың сипаттамасы
- •Психикалық дамуында кешеуілдеуі бар балалармен коррекциялық-педагогикалық жұмыстың жалпы принциптері және ережелері
- •Психикалық дамуында кешеуілдеуі бар балаларды дамыту және оқытудың жекелей бағдарламасы
- •1. Денсаулығы және тәрбиелеу шарттары
- •2. Дене шынықтыру тәрбиесі
- •3. Өзіне қызмет көрсету дағдылары және мәдени-гигиеналық дағдылар
- •4. Әлеуметтік даму
- •5. Танымдық іс-әрекеттің дамуы
- •6. Тілдің дамуы.
- •7. Ойын іс-әрекетінің қалыптасуы
- •8. Нәтижелі іс-әрекет түрлерін қалыптастыру
- •Балалардың церебральды параличі диагнозы бар балалардың сипаттамасы
- •Балалардың церебральды параличі бар балалармен коррекциялық-педагогикалық жұмыстың жалпы принциптері және ережелері
- •Балалардың церебральды параличі диагнозды балаларды дамыту мен тәрбиелеудің жекелей бағдарламасы
- •1.Денсаулығы және тәрбиелеу шарттары
- •1. Өзіне қызмет көрсету дағдылары және мәдени-гигиеналық дағдылар
- •Әлеуметтік даму
- •Физикалық даму
- •Танымдық іс-әрекеттің дамуы
- •6.Тілдің дамуы
- •Ойын іс-әрекетінің дамуы
- •5. Нәтижелі іс-әрекет түрлерін қалыптастыру
- •Ақыл-ой кемістігі бар балаларға сипаттама
- •Ақыл-ой кемістігі бар балаларды дамыту мен оқытудың жекелей бағдарламасы
- •Денсаулық және тәрбие шарттары
- •2. Өзіне қызмет көрсету дағдылары және мәдени-гигиеналық дағдылар
- •Әлеуметтік даму
- •Дене тәрбиесі
- •Танымдық іс-әрекеттің, бейнелік қабылдаумен зейіннің дамуы
- •7. Қоршаған ортамен таныстыру
- •Тілдің дамуы
- •Заттық және ойын іс-әрекетінің дамуы
- •Нәтижелі іс-әрекет түрлерінің қалыптасуы
- •Сөйлеуі бұзылған балаларға сипаттама
- •Сөйлеуі бұзылған балаларды дамыту мен оқытудың жекелей бағдарламасы
- •1. Денсаулық және тәрбие шарттары.
- •Тыныс алудың дамуы Ойын және ойын ережелері
- •2. Өзіне қызмет көрсету дағдылары және мәдени-гигиеналық дағдылар
- •3. Әлеуметтік даму.
- •4. Дене тәрбиесі.
- •Танымдық іс-әрекеттің дамуы
- •6. Тілдің дамуы
- •7. Ойын іс-әрекетін қалыптастыру.
- •Ерекше білім алу қажеттіліктері бар балалардың ата-аналарына арналған тренингтер жүргізу
- •3 Жастағы балаларға сабақта 5 түрлі ойыншықтар ұсынуға болады.
- •Балалармен сабақ өткізуге арналған практикалық материалдар
- •Моторлы іс-әрекеттің дамуына арналған тапсырмалар (психикалық дамуы жалпы артта қалған және Дауна синдромы бар балалармен)
- •Сенсорлы тәрбиелеуге арналған тапсырмалар
- •Артикуляциялық гимнастика кешені
- •«Менің қолдарымда»
- •Орамжапырақ дайындаймыз
- •Түбірлер
- •Балаларға жүргізілетін сабақ конспектілер үлгісі Сөйлеуінде бұзылуы бар балалармен жекелей сабақтың конспектісі
- •Церебральды паралич науқас балаларға арналған қолдардың ұсақ моторикасын дамуына арналған жекелей сабақтардың конспектілері
- •Психикалық дамуы артта қалған балаларға арналған кіші топтардағы сабақ конспектілері
- •Естуінде бұзылуы бар балаларға арналған жеке сабақ конспектілері
- •Әдебиеттер
- •Мазмұны
3 Жастағы балаларға сабақта 5 түрлі ойыншықтар ұсынуға болады.
1. Оқтамаға кигізілетін ойыншықтар: сақина, төлке, шарлар, кубтар, жартылай сфералар.
Осы секілді жаттығулар саусақтың моторикалары, қолдардың координациясын дамуына, әсіресе қарама-қарсы әрекетті – затты кигізу және алуда жүзеге асыруда көмектеседі. Тапсырманы орындауда екі жазықтықта жүзеге асырылады: көлденеңінен (кигізу және жұмсақ баумен алу) және тігінен (оқтаманы алу және тағу).
2. Көлемді геометриялық фигуралар: тесіп өтетін тесіктері бар шарлар, кубтар, призмалар және басқалар.
Осы заттар толық бағытты басқаруға түсі, көлемі және формасы бойынша топтастыру және ұқсастыру үшін арналған. Тапсырманы орындау – заттарды кигізу және қалау әртүрлі нұсқа беріледі. Мысалы, қорапқа түрлі формада және көлемдегі заттарды алып және салуда белгілі бір формалы және өлшемдегі тесік ұштарына итермелеп кіргізу, біріктіру және ажырату, қою және жұлып алу және басқалар.
3. Геометриялық қосымша-ойыншықтар, (түрлі түсті кубтар кішкентайларынан үлкендеріне қарай қойылады, конустар, жартылай конустар).
Осы ойыншық түрімен әрекетте балада кеңістікке бейімделуді дамытады, оны еден ойыншықтарының қасиеттерімен таныстырады. Еден ойыншықтарымен әрекет барысында балалар саусақ ұштарын жаттықтырады, үлкен, бас және ортаңғы саусақтарының рөлін дифференциациялайды.
4. Халықтық жиналатын-бұзылатын дидактикалық ойыншықтар (матрешкалар, кішкене бөшкелер, пирамидалар).
Екі жасар арналған барлық ойыншықтар – бір түсті, жазылмаған.
Олармен ойнау кезінде кеңістікке бейімделу, екі бірдей немесе біртипті бөлікті заттарды жинауға іскерлігінің дамуына көмектеседі.
Жалпы ережелер бойынша балаға осы типті тапсырманы көрсету келесілер болып табылады: 1 жас 8 айға дейінгі балаларға – екі орынды. Әдетте тапсырманы оңай орындалу кезінде балаларға біртіндеп күрделендіруге болады.
5. Сюжеттік ойыншықтар: қуыршақтар, машиналар, шыршалар, саңырауқұлақтар, жемістер, жидектер, сондай-ақ белгілі бір белгілері бойынша таңдалған заттар: қораптар, катушкалар, емен жаңғақтары және басқалары.
Тақырыбы: «Ерекше балаға – ерекше қарым-қатынас»
Отбасы мүшелері ересектеріне баламен тегіс мейрімді қатынас орнатуға, қысымды, отбасында жиі туындайтын невроз және түсініспеушілікті төмендетуге көмектесетін кеңестер ұсынамыз.
Эмоционалды-мінез-құлықтық бұзылулардан құтылуға, баланың конфликті мінез-құлқын өзгертуге мүмкіндік беретін бала мен ата-аналардың өзара әрекетінің негізгі принциптерін қолданыңыз.
Балалармен қарым-қатынастың негізгі принциптері:
Бет-жүзі - өте мейрімді, жылы жүзді, тартымды.
Баламен сөйлесуде дауыс ырғағы – шамамен мейрімді, тартымды, жылы жүзді кез келген жағдайда.
Лексикада мүмкіндігінше мыналарды қолданбауға тырысыңыз:
«Емес» есімшесін;
Бұйрықты сөздер;
«Бұйрықты»;
«Сен тиіссің», «сен міндеттісің» сөз тіркестерін.
Үнемі «біз» есімдік және шартты рай формада етістікті қолданған жөн.
Қажет емес:
Балаңызды кінәлап жария қылған адамды жақтауға (кейін сабырмен туындаған мәселені бөтен адамдарсыз талқылау);
Басқа балалардың көзінше баланы мақтау және оларды үлгіге қылу.
Есіңізде болсын:
Теледидар, бейне – бұл бала бағушы емес. Баламен бірге теледидар көру керек – бұл фильмді немесе бағдарламаны қабылдау процесінде пайда болған қобалжу мен қысымды босаңсытуға көмектеседі;
Егер сіз бір нәрсеге ашулы болсаңыз, оны балаға міндетті түрде түсіндіруге тырысыңыз, оған байлданысты емес екенін, енді сіз баламен бірге болатыныңызды, көңіл-күйіңіз көтерілетінін, себебі сіздің ұлыңыз немесе қызыңыз – бұл қуаныш;
Сізден балаға тактилді контакт қажет: құшақтаңыз, сипаңыз, еркелетіңіз, оны мәпелеңіз.
Тырысыңыз:
Келекелеп және күліп сөйлеспеу;
Үнемі ескерту айтпау, әсіресе ұсақ-түйекке бола;
Балаға ұрыспау және айқайламау;
Әрдайым баламен мейрімді, сыпайы болу;
Баланы асықтырмау және айдамау;
Барлық мәселелерге қарамастан үнемі мақұлдау, мадақтау сөздер айту, тек бір нәрсе үшін емес, себебі ол сіздің балаңыз;
Балаға өзін «жаман» сезіндірмеу: «жаман – қылық, ал баланың өзі мейірімді, жақсы, ең сүйіктісі».
Баланың дұрыс емес қылық көрсеткен кезде оны басқа іс-әрекет түріне ауыстыру керек. Сіздің баламен сөйлесу кезінде мына ұран бойынша өту керек:
«Шыдамдылық, шыдамдылық
Әрқашанда - сүйіспеншілік».
