7. Қоршаған ортамен таныстыру

Жақын адамдар туралы түсінікті қалыптастыру: мама, папа, апа, ата, аға, әпке.

• Өзі туралы түсінікті қалыптастыру: аты, тегі, жасы, мекен-жайы.

• Баланың сырт бейнесі туралы түсінікті қалыптастыру (дене бөлігі, бет-әлпеті, шашының түсі, бойы және т.б.)

• Айналадағыларды жынысы бойынша ажырата алуды үйрету.

• Адамдардың мамандықтарымен таныстыру: аспазшы, сатушы, дәрігер, шаштараз ...

• Ойыншықтар туралы түсінікті қалыптастыру.

• Үй туралы түсінікті қалыптастыру (ас үй, жатын бөлме, дәретхана, қонақ бөлме).

• Өзінің және өзгенің заттарын ажырата алуды үйрету.

• Үй және жабайы жануарлар туралы түсінікті қалыптастыру. Үй жануарлары: сиыр, мысық, ит, жылқы, (дене бөліктері – бас, кеудесі, құйрығы, көзі, құлағы, мұрыны, мүйізі). Олардың балаларымен таныстыру (мысықтікі – мәулен, иттікі – күшік).

• Жеміс және көкөністермен таныстыру: сәбіз, пияз, қияр, қызанақ, қырыққабат; алма, алмұрт, апельсин, мандарин, лимон, банан.

• Тәулікті ажырата алу: таңертең, күндіз, кеш, түн; жыл мезгілдері: қыс, көктем, жаз, күз.

5. Тілдің дамуы

1. Артикуляциялық гимнастика өткізу:

Тілге арналған жаттығулар: «Балапандар»: ауыз кең етіп ашылады, тіл ауыз қуысында жатады. «Күрекше»: ауыз ашылады, кең босаңсыған тіл еріннің төменгі жағында жатады. «Түтікше»: ауыз ашылады, тілдің жақ бөлігі жоғарыға қайқиған. «Саңырауқұлақ»: аузы ашылған, тілді аспанға созу. Әуе ағысын дамыту: жеңіл заттарды үрлеу – шариктерді, ұлпабасты.

Күлу және жымию дағдысын ынталандыру. Үлкендердің балаға эмоционалды тілдік қатынасына, әлеуметтік әсерлерге (түрге, дауыс, үлкендердің күлкісіне) жауап ретінде күлімсіреуді ояту, бекіту. Үлкендермен оның мимикасы, көзқарастары арқылы қарым-қатынастағы белсенділікті дамыту. Үлкендердің күлкісімен баланың эмоционалды-жағымды реакциясын қолдау. Көру арқылы байланысты ұстау дағдысын қалыптастыру. Күлкіні дамытатын және баланың қозғалысының жандануына (әуе шарларымен, сабын көпіршелерімен ойындар, екпінді ойындар «Қуам – қуам») арналған ойын, сабақтар өткізу.

2. Сөйлемді түсінудің дамуы

• Қарым-қатынаста ишараттарды қолдануды үйрету.

• Жақын балалармен үлкендердің аттарымен таныстыру.

• Ойыншықтардың атауларымен таныстыру.

• Күнделікті тұрмыстық заттардың атауларымен таныстыру (киім, аяқ киім, жиһаз, ыдыс аяқ).

• Қозғалыс құралдарының атауларымен таныстыру (жеңіл арба, машина, ұшақ және т.б).

• Өсімдіктер мен жануарлардың атауларымен таныстыру.

• Жануарлардың дене бөліктерімен таныстыру.

• Қарапайым әрекеттерді білдіретін сөздерді түсінуге үйрету: бер, ал, бар және т.б.

• Тұрмыстық процестерді білдіретін сөздерді түсінуге үйрету: ішу, ұйықтау, тамақ ішу, қыдыру, киіну, жуыну.

• Ойындық және заттық ұғымдарды білдіретін сөздерді түсінуге үйрету: лақтыр, тастау, серуендет, жап.

• Заттардың белгілерін білдіретін сөздерді түсінуді үйрету: үлкен, қызыл, кішкентай, биік, кең, ұзын.

• Есімдіктермен таныстыру: мен, сен, біз, сіз, ол, олар, менікі.

• Тапсырманы түсінуді және оны орындауды үйрету.

3. Белсенді сөздік қордың қалыптасуы

• Бетке артикуляциялы массаж жасау (саусақпен, щеткамен).

• Еріннің қозғалысына еліктеуді үйрету «по – пу – пы», «мо – мы», «то – ту – ты». Бірнеше рет айтылған сөздерді бекіту: Иә – иә – иә!, мы – ма – ма – ма!, дыбыстық еліктеумен айтылатындарды бекіту: «Гав – гав, му – му, мяу - мяу».

• Дауыссыз дыбыстармен (б, м, д, м, б, т, д, г) былдырлы буындарды айтқызу. Балаға таныс адамды айтып, алғашқы былдыр сөздермен оқыту: мама, папа, апа, аға, апай.

• Өтініштер: «бер», «ал». Сұрақтар: Қайда? Кім? Көліктің дыбысына еліктеу: «би – би, ту –ту, кап – кап».

• Екі сөзді фразаларды құрастыруды үйрету: мама берші.

• Сұрақтармен фразаларды құрауды үйрету. «Кім? Не істеп жатыр?», «Бала сурет салып жатыр. Апа газет оқып отыр».

• Заттық сөздігін молайту (доп, қуыршақ, кубик және т.б).

• Қарапайым фразаларды айтқызып үйрету.

• Айналадағылардың айтқан сөзін мұқият тыңдау, әңгімелесушінің көзіне тура қарау, оның сөзін бөлмеу, сұрақ қою және жауап беру.