3. Дене тәрбиесі

1. Қарапайым физикалық қозғалыстарды дамыту

• Баладағы дұрыс демалуды қалыптастыру маңызды (мұрынмен демді ішке тарту – қолды жоғары, ауызбен демді шығарып – қолды төмен).

• Жұдырықты қысып, жазып үйрету.

• Саусақпен асты ұстауды үйрету.

• Кубиктерді сүйеп үйрету.

• Қолын көтеріп және түсіріп үйрету.

• Қолын затқа дейін созып үйрету.

• Қол бұлғауды «Сау бол», қол буындарын сілкіп үйрету.

• Қолын артқа – алдыға жылжытуды үйрету.

• Қолын жан-жақа айналдырып үйрету.

• Бір қолмен шеңбер жасауды үйрету.

2. Күш жұмсауды қажет ететін қозғалыстардың дамуы

• Заттарды көтеруді, ұсап тұруды, алуды үйрету.

• Дене бітімінің орналасуын өзгертіп, қолын затқа создырып үйрету.

• Дене бітімінің орналасуын өзгертіп, затты бір орыннан екінші орынға қойып үйрету.

• Отыру үшін тартылуды үйрету.

• Заттармен күшті қажет ететін қозғалыстарды үйрету: сырғанату, итеру, қысу, ашу, ұру, тарту, басу.

• Ермексазды езуді, қағазды мыжуды үйрету.

• Алмалы – салмалы ойыншықтарды талдауды және жинауды үйрету.

• Қарындашпен нүктелер салып тоқылдатуды үйрету.

• Қағазды шымшып жұлуды, бөлуді үйрету.

• Екі әрекетті бір уақытта орындауға үйрету: бір қолымен ұстап, екінші қолымен басқа затты алуды.

• Дымқыл алақанға ойыншықты ұстатып үйрету.

• Жұдырығын қысуды және үлкен немесе сұқ саусақпен оңға, солға сілкуді үйрету.

• Саусақтарын бүгуді, жазуды үйрету.

• Саусақтарын біріктіруді үйрету.

• Саусақпен телефонның дискісін айналдыруды үйрету.

• Саусақтармен шеңберлі қозғалыстарды орындауды үйрету.

• Алақанды дыбыс шығарып шапалақтауды үйрету.

• Шеңберлі қозғалыстарды пайдаланып шарды үстінен сырғантуды үйрету.

• Бір және екі қолмен сусымалы заттарды алғызып үйрету.

3) Қол координациясының дамуы

• Саңылауы бар тақтайшадан қазықты жұлуды және қағуды үйрету.

• Дене бөлімдерімен ойнатып үйрету «Сенің мұрының қайда?», «Сенің аузың қайда?».

• Ұсақ заттарды құмыраға салғызып үйрету.

  • Кәмпиттің қағазын ашқызып үйрету.

• Пирамиданың сақинасын алуды және кигізуді үйрету.

• Жұмулы көзімен заттарды сезіне отырып, тануды үйрету.

• Кубиктардан мұнара тұрғызып үйрету.

• Тар тесікке тиынды, жетонды және басқа да жайдақ заттарды салғызып үйрету.

• Қақпақты ашып, жапқызып үйрету.

• Сәйкес саңылауға фигураларды орналастыруды үйрету: «Пошталы жәшік».

4. Танымдық іс-әрекеттің, бейнелік қабылдаумен зейіннің дамуы

1. Қабылдаудың дамуы

• Жарық көзіне басын бұруды үйрету.

• Жарқын айқын заттарды көзбен көріп бекіте алуға үйрету.

• Үлкендермен көзбен байланысты ұстауға жағдай жасау (көзге және ауызға қарауға үйрету).

• Үлкендердің бетіне немесе зейіні ауған затқа ұзақ уақыт қарауға үйрету.

• Айналадағы заттарға зейінін біріншісінен екіншісіне ауыстрып қарауға үйрету.

• Суреттегі адам бейнесіне көзқарасын жинақтауды үйрету.

• Қозғалыстағы затпен көзін сүңгуші қозғалыспен тігінен, көлденеңнен және шеңбер бағытымен қадағалауды үйрету.

• Айнадағы өз бейнесін қабылдауды дамыту.

• Баланың көз алдында тығып қойған ойыншықты таба алу дағдысын дамыту.

• «Қайда ...?» деген сұраққа жауап таба алуға, суреттен өзін, таныс балаларды және үлкендерді табуға үйрету.

• Таныс заттарды, ойыншықтарды таныс еместердің арасынан таба алуға үйрету (Доп қайда?).

• Заттарды таңдауды үйрету (бөлменің әр бұрышынан, үстелден).

• Суреттерді таңдауды үйрету.

• Екі бөлікке бөлінген суреттен зат құрастыруды үйрету.

• Бөліктерден тұтасты жинауды үйрету.

2. Форманы қабылдаудың дамуы

• Көлемді формаларды ажырата алуды үйрету (шар, куб, кесек, үшбұрышты призма).

• Қорапшаның қиықтарына сәйкес келетін көлемді фигураларды ажырата алуға үйрету.

• Геометриялық формаларды ажырата алуды үйрету (дөңгелек, сопақ, төртбұрыш, үшбұрыш).

• Түсімен үлкендігіне қарамай заттың формасын ерекшелеп алуды үйрету.

3. Көлемді қабылдаудың дамуы

• Үлкен заттарды екі қолмен ұстауды үйрету (шарлар, кубтар, доптар), кішкентайын - бір қолмен.

• Үлкендіктің екі, үш, төрт көлемін ажырата алуды үйрету: ең үлкен, үлкен, кішкентай, ең кішкентай.

• Олардың түсімен формасына қарамай заттың көлемін ажырата алуды үйрету.

4. Түсті қабылдаудың дамуы

• Негізгі түстерді ажырата алуды үйрету: қызыл, сары, көк, ақ, қара, жасыл).

• Үлгі бойынша негізгі түстерді бөліп алуды үйрету.

• Жинастыру кезінде түстерді алмастырып үйрету.

• Айналадағы заттардың арасынан таныс түстерді таба алуға үйрету.

5. Кеңістікте бағдарлаудың дамуы

• Өз дене бітімін бағдарлай алуды үйрету.

• Қуыршақтың дене бітімімен бет бөліктерін бағдарлай алуды үйрету.

• Оң және сол қолын ажырата алуды үйрету.

• Кеңістіктің орналасуын анықтай алу дағдысын қалыптастыру: жанында, осында, анда және т.б.

• Бір бағыттағы заттарды орналастырып үйрету.

6. Дыбысты қабылдаудың және зейіннің дамуы

• Дыбысқа және дауысқа реакция туғызу.

• Үлкендердің дауысын, музыкалық құралдармен ойыншықтардың дыбысын тыңдауды үйрету.

• Дыбысты ойыншықты көзқарасымен таба алуға үйрету.

• Әртүрлі дыбыстарды қабылдауды үйрету.

• Жақын адамдардың дауысын тануды үйрету.

• Музыкалық ойыншықтардың дыбысын ажырата алуды үйрету.

7. Тактилді-қозғалыс қабылдауының дамуы

• Шар, куб, үшбұрышты шамалап ажырата алуды үйрету.

• Үлкендігі бойынша заттарды шамалап ажырата алуды үйрету.

• Формасы бойынша заттарды шамалап ажырата алуды үйрету.

• Үлгі бойынша таныс заттарды және ойыншықтарды шамалап таба алуды үйрету.

• Ауызша нұсқаумен таныс заттарды және ойыншықтарды шамалап таба алуды үйрету.

8. Дәмді қабылдаудың дамуы

• Ащы, жылы, суық тамақты ажырата алуды дамыту.

• Жеуге жарамды және жарамды еместі ажырата алуды дамыту.

• Затты иісі бойынша ажырата алды үйрету.

6. Көрнекі-әрекетті ойлаудың дамуы

• Практикалық және ойын сабақтарында құралдарды пайдалануды үйрету, мысалы, қолмен затты немесе ойыншықты алуға мүмкін болмаған жағдайда таяқша, күрек, торлы дорба пайдалану керек екендігін.

• Заттарды формасы, түсі, көлемі, салмағы бойынша салыстыруды үйрету.

• Оқиғалар арасындағы себеп-салдарлық байланыстарды анықтай алуды үйрету.

• Бір топ заттан біреуін ерекшелеп алуды үйрету.

• Заттардың «аз» және «көп» деген түсініктерін қалыптастыру.

• Топтан екі, үш затты бөліп алуды үйрету.

• Үшке дейінгі заттарды санай алуды үйрету.

• Заттарды дыбыстап санауға үйрету.