- •Ерекше білім алу қажеттіліктері бар балаларға көмек көрсету алгоритмі
- •Ерекше білім алу қажеттіліктері бар балаларға лекотека жағдайында коррекциялық көмек көрсету
- •Ерекше қажеттіліктері бар балалармен жұмысты ұйымдастыру. Лекотеканы құру және жабдықтау
- •Ерекше білім алу қажеттілігі бар балаларға коррекциялық жұмысты ұйымдастыру келесі жоспар бойынша жүзеге асырылды:
- •Балаларды лекотекаға іріктеуде диагностикалық зерттеуді ұйымдастыруға қойылатын талаптар
- •Психологиялық-педагогикалық зерттеу картасы
- •Ерекше білім алу қажеттіліктері бар балаларға арналған коррекциялық жұмыс жоспары
- •Лекотекада оқытуға іріктелген, дамуында ауытқулары бар балалардың клиникалық сипаттамасы Оларға көмек көрсету алгоритмі Даун синдромы (ауруы) бар балалардың сипаттамасы
- •Даун синдромы бар балалармен коррекциялық-педагогикалық жұмыстың жалпы принциптері және ережелері
- •Даун синдромы бар балаларды дамыту және оқытудың жекелей бағдарламасы
- •Денсаулығы және тәрбиелеу шарттары
- •Танымдық іс-әрекет алғышартының дамуы
- •Сөз және қарым-қатынас дағдыларын дамыту:
- •Есту қабілеті бұзылған балалардың сипаттамасы
- •Естуінде бұзылулары бар балалармен коррекциялық-педагогикалық жұмыстың жалпы принциптері және ережелері
- •Естуінде бұзылулары бар балаларды дамыту және оқытудың жекелей бағдарламасы
- •1.Денсаулығы және тәрбиелеу шарттары
- •2.Өзіне қызмет көрсету дағдылары және мәдени-гигиеналық дағдылар
- •3. Әлеуметтік даму
- •4. Дене шынықтыру тәрбиесі
- •5. Танымдық іс-әрекеттің дамуы
- •6. Тілдің дамуы.
- •8. Нәтижелі іс-әрекет түрлерін қалыптастыру
- •Көзінің көруінде бұзылулары бар балалардың сипаттамасы
- •Көздің көруінде бұзылулары бар балалармен коррекциялық-педагогикалық жұмыстың жалпы принциптері және ережелері
- •Көздің көруінде бұзылулары бар балаларды дамыту және оқытудың жекелей бағдарламасы
- •2. Дене шынықтыру тәрбиесі.
- •3. Өзіне қызмет көрсету дағдылары және мәдени-гигиеналық дағдылар
- •5. Танымдық іс-әрекеттің дамуы
- •6. Тілдің дамуы
- •7. Ойын іс-әрекетінің қалыптасуы.
- •8. Нәтижелі іс-әрекет түрлерін қалыптастыру
- •Психикалық дамуында кешеуілдеуі бар балалардың сипаттамасы
- •Психикалық дамуында кешеуілдеуі бар балалармен коррекциялық-педагогикалық жұмыстың жалпы принциптері және ережелері
- •Психикалық дамуында кешеуілдеуі бар балаларды дамыту және оқытудың жекелей бағдарламасы
- •1. Денсаулығы және тәрбиелеу шарттары
- •2. Дене шынықтыру тәрбиесі
- •3. Өзіне қызмет көрсету дағдылары және мәдени-гигиеналық дағдылар
- •4. Әлеуметтік даму
- •5. Танымдық іс-әрекеттің дамуы
- •6. Тілдің дамуы.
- •7. Ойын іс-әрекетінің қалыптасуы
- •8. Нәтижелі іс-әрекет түрлерін қалыптастыру
- •Балалардың церебральды параличі диагнозы бар балалардың сипаттамасы
- •Балалардың церебральды параличі бар балалармен коррекциялық-педагогикалық жұмыстың жалпы принциптері және ережелері
- •Балалардың церебральды параличі диагнозды балаларды дамыту мен тәрбиелеудің жекелей бағдарламасы
- •1.Денсаулығы және тәрбиелеу шарттары
- •1. Өзіне қызмет көрсету дағдылары және мәдени-гигиеналық дағдылар
- •Әлеуметтік даму
- •Физикалық даму
- •Танымдық іс-әрекеттің дамуы
- •6.Тілдің дамуы
- •Ойын іс-әрекетінің дамуы
- •5. Нәтижелі іс-әрекет түрлерін қалыптастыру
- •Ақыл-ой кемістігі бар балаларға сипаттама
- •Ақыл-ой кемістігі бар балаларды дамыту мен оқытудың жекелей бағдарламасы
- •Денсаулық және тәрбие шарттары
- •2. Өзіне қызмет көрсету дағдылары және мәдени-гигиеналық дағдылар
- •Әлеуметтік даму
- •Дене тәрбиесі
- •Танымдық іс-әрекеттің, бейнелік қабылдаумен зейіннің дамуы
- •7. Қоршаған ортамен таныстыру
- •Тілдің дамуы
- •Заттық және ойын іс-әрекетінің дамуы
- •Нәтижелі іс-әрекет түрлерінің қалыптасуы
- •Сөйлеуі бұзылған балаларға сипаттама
- •Сөйлеуі бұзылған балаларды дамыту мен оқытудың жекелей бағдарламасы
- •1. Денсаулық және тәрбие шарттары.
- •Тыныс алудың дамуы Ойын және ойын ережелері
- •2. Өзіне қызмет көрсету дағдылары және мәдени-гигиеналық дағдылар
- •3. Әлеуметтік даму.
- •4. Дене тәрбиесі.
- •Танымдық іс-әрекеттің дамуы
- •6. Тілдің дамуы
- •7. Ойын іс-әрекетін қалыптастыру.
- •Ерекше білім алу қажеттіліктері бар балалардың ата-аналарына арналған тренингтер жүргізу
- •3 Жастағы балаларға сабақта 5 түрлі ойыншықтар ұсынуға болады.
- •Балалармен сабақ өткізуге арналған практикалық материалдар
- •Моторлы іс-әрекеттің дамуына арналған тапсырмалар (психикалық дамуы жалпы артта қалған және Дауна синдромы бар балалармен)
- •Сенсорлы тәрбиелеуге арналған тапсырмалар
- •Артикуляциялық гимнастика кешені
- •«Менің қолдарымда»
- •Орамжапырақ дайындаймыз
- •Түбірлер
- •Балаларға жүргізілетін сабақ конспектілер үлгісі Сөйлеуінде бұзылуы бар балалармен жекелей сабақтың конспектісі
- •Церебральды паралич науқас балаларға арналған қолдардың ұсақ моторикасын дамуына арналған жекелей сабақтардың конспектілері
- •Психикалық дамуы артта қалған балаларға арналған кіші топтардағы сабақ конспектілері
- •Естуінде бұзылуы бар балаларға арналған жеке сабақ конспектілері
- •Әдебиеттер
- •Мазмұны
1. Өзіне қызмет көрсету дағдылары және мәдени-гигиеналық дағдылар
Балаға төкпей сапты аяқтан іштіріп үйрету, шыны аяқты тұтқасынан ұстап және қасықпен жеуді үйрету.
Қасықты қысып ұстауды және қою тамақты өз бетімен қасықпен жеуді үйрету.
Тамақты қасыққа аздап жинауды үйрету.
Тамақты жақсылап шайнауды үйрету.
Ас қабылдау кезінде үлкендердің көмегінен бас тартуға итермелеу.
Дыбыссыз және тиянақты жеуді үйрету.
Ас ішкеннен кейін өз үстелін жинауды үйрету.
Үстелде өз орнын таба алуды үйрету.
Ас ішкен уақытта және одан кейін де майлықты пайдалануды үйрету.
Өз бетімен басынан бас киімін шешуді және шұлығын түюді үйрету.
Аяқ киімін шешуді үйрету. Көйлегін, шұлық дамбалын, шолақ дамбалын шеше алуды үйрету.
Серуендеп келгеннен кейін үлкендердің көмегімен және өз бетімен киімін шешуді оны ілуді, аяқ киімін өз орнына қоюды үйрету.
Киіндірген кезде аяғын және қолын созуды үйрету.
Өз киімдерін тани алуды үйрету.
Тазалық дағдыларының қалыптасуы
Шүмекке отырғызу процесін жайлап қабылдауға үйрету.
Дәретханаға сұрану, өз тілегін сөзбен жеткізу, дәретхана суын өз бетімен ағызу, үлкендердің басшылығымен дәретханаға бару, дымқыл шалбарға жаман қатынас туғызу ишараттарын үйрету.
Өз бетімен жуыну дағдысын қалыптастыру: үлкендерге еліктету арқылы қолына сабын жағу, оны ысу және су ағысына тосуды, сабынды пайдалануды, бетін жууды үйрету.
Сумен ойнаудан жағымды эмоция туғызу. Су ағысына қолын тосуға түрткі болу, «суды ұстау».
Сүлгіні қолдануды үйрету, қолын және бетін сүрту.
Үлкендердің көмегімен одан кейін өз бетімен тісін тазалауды үйрету.
Қол тазалығын сақтауға, қажет кезінде және дәретханадан кейін қолды жууға үйрету.
Үлкендердің көмегімен аяғын жууға үйрету.
Аяғын өз бетімен жууға үйрету.
Киімінің таза емес екенін байқай алуға үйрету.
Заттарға ұқыпты қарауға үйрету.
Әлеуметтік даму
Қай жынысқа жататын, өз есімін атай алуға үйрету: «Мен қызбын».
Айнаға қарауға және өзін қолмен көрсетіп «Мен» деп өз есімін атауға үйрету.
Өз дене бітімі мен бет пішінінің бөліктері және олардың маңыздылығы жөнінде түсінік беру.
Үлкендермен қарым-қатынаста эмоционалды тәсілдерді қалыптастыру (көзге тура қарау, үлкендерге «Мама, берші» деп қатынасу).
Айналадағыларды жынысы, жасы бойынша ажырата алуға үйрету.
Адамның кейбір эмоционалды және физикалық жағдайын ажырата алуға үйрету: шаршады, ауырып қалды, жылады, күлді және т.б.
Физикалық даму
Мұрынмен дем алу, ауызбен дұрыс дем шығаруды үйрету.
Қол қозғалысын дамыту, қол және ұсақ моторикаларды жетілдіру.
Көлемі және салмағы әртүрлі доптарды ұстай алуға үйрету.
Үлкен үрлемелі допты екі қолмен лақтыруға үйрету.
Танымдық іс-әрекеттің дамуы
Көріп қабылдаумен зейіннің дамуы
Жарқын айқын заттарды көзбен көріп бекіте алуға үйрету.
Үлкендермен көзбен байланысты ұстауға жағдай жасау (көзге және ауызға қарауға үйрету).
Үлкендердің бетіне ұзақ уақыт қарауға үйрету.
Қозғалыстағы заттарды немесе адамдарды бақылауды үйрету.
Айналадағы заттарға зейінін біріншісінен екіншісіне ауыстырып қарауға үйрету.
«Қайда ...?» деген сұраққа жауап таба алуға, суреттен өзін, таныс балаларды және үлкендерді табуға үйрету.
Таныс заттарды, ойыншықтарды таныс еместердің арасынан таба алуға үйрету (Доп қайда? Кубик қайда?).
Көлемді формаларды ажырата алуға үйрету (шар, куб, кесек); қораптың сәйкес ойықтарын жасау.
Бөлменің әр бұрышынан үстелде заттардың жұбын таңдауға үйрету.
Жазық геометриялық фигураларды ажырата алуға үйрету (дөңгелек, төртбұрыш).
Түстерді ажырата алуға, заттарды берілген түстері (қызыл, жасыл) бойынша біріктіруге үйрету.
Естіп қабылдаудың дамуы
Үлкендердің дауысын, музыкалық құралдармен ойыншықтардың дыбысын тыңдауды үйрету.
Дыбыстары бойынша олардың орналасауын таба алуға үйрету.
Музыкалық сигналдың басқы және соңғы дыбыстарын қабылдауды үйрету.
Үлкендердің дауыс интонациясын ажырата алуды үйрету (жылы, қатал, сұраулы).
Ақырын айтылған сөздерді тыңдатып үйрету.
Түсті қабылдаудың дамуы
Негізгі түстерді ажырата алуды үйрету (қызыл, сары, көк, ақ, жасыл).
Жинастыру кезінде түстерді алмастыруды үйрету.
Айналадағы заттардың арасынан таныс түстерді таба алуға үйрету.
Өнімдік және ойындық іс-әрекеттерде түстерді қолдануға үйрету.
Өзінің эмоционалдық күйін түстермен жеткізе алу.
Кеңістікте бағдарлаудың дамуы
Өз дене бітімін бағдарлай алуды үйрету.
Қуыршақтың дене бітімімен бет бөліктерін бағдарлай алуды үйрету.
Оң және сол қолын ажырата алуды үйрету.
Бір бағыттағы заттарды орналастырып үйрету.
Қағаз бетін бағдарлай алуды үйрету (оң, сол, жоғары, төмен).
Көлемді қабылдаудың дамуы
Үлкен заттарды екі қолмен ұстауды үйрету (шарлар, кубтар, доптар), кішкентайларын - бір қолмен.
Үлкендіктің екі, үш, төрт градациясын ажырата алуды үйрету: ең үлкен, үлкен, кішкентай, ең кішкентай.
Үлкендігі бойынша заттарды бір топқа біріктіруді үйрету.
Тактилді –қозғалысты қабылдаудың дамуы
Шар, кубты шамалап ажырата алуды үйрету.
Үлкендігі бойынша заттарды шамалап ажырата алуды үйрету.
Формасы бойынша заттарды шамалап ажырата алуды үйрету.
Таныс заттарды және ойыншықтарды шамалап таба алуды үйрету («Таңғажайып қап» ойыны).
Көрнекі-әрекетті ойлаудың дамуы
Практикалық және ойын сабақтарында құралдарды пайдалануды үйрету.
Көмекші заттарды пайдалануды үйрету.
Заттарды түсі, формасы, үлкендігі, салмағы бойынша салыстыра алуды үйрету.
Белгіленген белгілерін негізге алып заттарды жинақтауды үйрету.
Тапсырылған критерилер бойынша (қасиеті, сапасы, қызметі) заттық классификацияны орындауды үйрету.
Оқиғалар арасындағы себеп-салдарлық байланыстарды анықтай алуды үйрету.
Оқиғаның жүйелілігін анықтай алуды үйрету.
Бір топ заттан біреуін ерекшелеп алуды үйрету.
Жеке заттардан топ құруды үйрету.
Заттардың «аз» және «көп» деген түсініктерін қалыптастыру.
«Толық», «бос» ұғымдарын қалыптастыру. Топтан екі, үш затты бөліп алуды үйрету.
Заттардың санын саусақтар санымен салыстыруды үйрету.
Заттардан тапсырған заттар санын таба алуды үйрету.
«Сонша ... неше» ұғымдарын түсінуді үйрету.
Бір топтағы заттарды екіншісімен салыстыра алуды үйрету.
Қандай заттар көп, аз немесе бірдей екенін белгілей алуды үйрету.
Үшке дейінгі заттарды санай алуға, бір заттан жылжытып, әр затқа саусағының ұшын тигізіп, көз мөлшерімен заттар санын анықтай алуға және қортынды санын атауға үйрету.
Заттарды шамалап және дауыстап санай алуға үйрету.
7) Қоршаған ортамен таныстыру
Жақын адамдар туралы түсінікті қалыптастыру: мама, папа, апа, ата, аға, әпке. Олардың бала өмірінде алатын орыны.
Ойыншықтар туралы түсінікті қалыптастыру.
Үй туралы түсінікті қалыптастыру (ас үй, жатын бөлме, дәретхана).
Өзінің және өзгенің заттарын ажырата алуды үйрету.
Құстар, жануарлар және олардың төлдері туралы түсінікті қалыптастыру: қоян, аю, қасқыр, тиін, кірпі. Үй жануарлары – сиыр, мысық, ит, жылқы, қой.
Жеміс және көкөністермен таныстыру: сәбіз, пияз, қызанақ, картоп, алма, алмұрт, апельсин, лимон, банан.
Өз есімін атағанда жауап қайтаруды үйрету.
Айналады заттармен таныстыру: ойыншықтар, тұрмыстық заттар (киім, аяқ киім, жиһаз және т.б).
