24. Нысаналы нарықты таңдау жолдарын құрастырыңыз.

Нарықпен маркетинг маркетинг мүмкiндiктерiн талдау негiзiнде фирма ең болашағы мол нысаналы нарықты таңдап алады. Осының нәтижесiнде маркетинг күштерi шашырамай, белгiлi мақсатқа жұмылдырып, таңдап алынған тұтынушылар тобының қажеттерiн қанағаттандыруға жұмсалады.

Нарықтың нысаналы сегментiн таңдау дегенiмiз- ол нарықтың бiр немесе бiрнеше сегментiне фирма өзiнiң тауарымен шығу үшiн сол сегменттердi бағалап, таңдап алу.

Нысаналы нарықты таңдап алу үшiн келесi сұрақтарға жауап iздеу керек: тұтынушылардың қажеттiлiк түрлерi қандай? Ол қажеттердi фирма қанағаттандыра ала ма? Фирма бәсекелес фирмаларға қарағанда тауарды сапалы жасай ала ма ? Фирма өз алдына қойған мақсатына жете ала ма? Осы сұрақтардың жауабы мынаған байланысты:

• кәсiпорынның маркетинг құрылымын диффренциациялауға қабiлеттiлiгi;

• таңдаған сегменттiң тұрақты болуы және келешекте даму мүмкiндiгi;

• таңдаған сегмент жөнiнде мәлiметтердiң толық болуы және нысаналы сегменттiң сипатын, алға қойылған мақсат көрсеткiштерiн өлшеу мүмкiндiктерi;

• сегменттiң фирмаға қолайлы болуы;

• сегментпен жеке және жалпы арналары арқылы байланысу мүмкiндiгi;

• сегменттi бәсекелес фирмалардан қорғау мүмкiндiктерi және бәсекелес фирмалардың күштерiн анықтау мүмкiндiгi.

Нарықты игеруде үш стратегия қолданылады:

2. Дифференциалданбаған маркетинг. Мұнда тұтынушылардың ортақ мұқтажы белгiленедi. Бұл стратегияда тұтынушыларды қызықтыратын тауар өндiрiлiп, соған сәйкес маркетинг бағдарламасы ұсынылады.

3. Дифференциалданған маркетинг. Мұнда фирма нарықтың бiрнеше сегментiне шығып, әрқайсысына жеке ұсыныс дайындайды. Әр түрлi тауар ұсынып, соның негiзiнде тауарды өткiзу көлемiн ұлғайтады.

4. Шоғырланған маркетинг. Бұл стратегия ресурстары шектеулi кәсiпорындарда қолданылады. үлкен нарықтың кiшiгiрiм үлесiнде жұмыс iстеудiң орнына кәсiпорын өз күшiн бiр нарықтың үлкен үлесiне бағыттайды.

25. Тауар нарығының топтасуын талдаңыз.

Iс-тәжiрибелiк маркетингте нарық ұғымы мүлдем пайдаланылмайды. Нарық белгiлi бiр тауар түрiнде айтылады. Тауар нарығының сипаты әр түрлi болады. Нарықтың әрқайсысы өндiрушi мен тұтынушы арасындағы экономикалық байланысты анықтайтын факторлармен сипатталады. Ал ол факторлар әр аймақта әр түрлi болады. Сондықтан белгiлердi пайдалану арқылы тауар нарығы топтастырылады:

Тауар нарығының топтары

Топқа бөлу белгiлерi			Нарықтың түрлерi
1. Халық		1)	белгiлi бiр тауармен өзiн-өзi қамтамасыз етушi
шаруашылығындағы			елдердiк нарығы
алатыфн орнына қарай		2)	шетке шикiзат шығарушы мемлекеттер
			Нарығы
		3)	өндiрiсi дамуға бет алған елдердiк нарығы
		4)	өндiрiсi дамыған елдердiң нарығы
2.	Мемлекетiң кiрiс	1)	кiрiсi төмендеу елдерi нарығы
деңгейiне және оны бөлу		2)	кiрiсi өте төмен немесе өте жоғары
тәсiлдерiне қарай			дәрежедегiелдер нарығы
		3)	отбасы мүшелерiнiң басым көпшiлiгiнiң
			орташа табысы қамтамасыз етiлген немесе
			қамтамасыз етiлмеген елдер нарығы
3.	Территориялық	1)	iшкi нарық
деңгейiне қарай		2)	ұлттық нарық
		3)	аймақтық нарық
		4)	дүниежүзiлiк нарық
4.	Тауардың салалық	1)	машиналар мен өндiрiс құрал жабдықтар
түрiне қарай			Нарығы
		2)	минералдық тыңайтқыштар мен отын нарығы
		3)	ауыл шаруашылығы шикiзаттары, азық-түлiк
			және орман шаруашылығы тауарлары нарығы
5.	Қоғам өндiрiсiндегi	1)	материалдық өндiрiс тауарларының нарығы
орнына қарай		2) рухани өндiрiс тауарларының нарығы
6.	Түпкi пайдалану	1)	өндiрiсте қолданылатын тауар нарығы
бағыттарына қарай		2)	халық тұтынатын тауар нарығы
7.	Тауардың тұтыну	1)	ұзақ мерзiм тұтынатын тауарлар нарығы
мерзiмiне қарай		2)	қысқа мерзiм тұтынатын тауарлар нарығы
		3)	бiр ақ рет тұтынатын тауарлар нарығы
8.	Нарықтың даму	1)	дүниежүзiлiк нарық
деңгейiне немесе		2)	iшкi нарық
құрамдық орнына қарай