- •1.Топырақ зерттеудің қысқаша тарихы. Топырақты зерттеу әдістеріне және ғалымдардың еңбектеріне шолу жасаңыз
- •2.Топырақтың физикалық, химиялық және биологиялық қасиеттерін сипаттаңыз.
- •3.Топырақ гигиенасы. Топырақтың механикалық және физикалық қасиеттерін сипаттаңыз.
- •4.Жер қыртысының гиохимиялық құрмы және токсикологиялық маңыздылығын тусіндірініз
- •5.Топырақ түрлері,физика-химиялық қасиеттері және биологиялық маңызы.Топырақтың эпидемиологиялық маңызын түсіндіріңіз.
- •6.Топырақтың өзін өзі тазалауы және жер қыртысын санитарлы қорғау мәселелерін сипаттаңыз
- •8. Топырақтың жалпы микрофлорасының қалыптасуы және түрлерін сипаттап беріңіз.
- •9. Топырақ микрофлорасы. Топырақта кездесетін патогенді микрооргнаизмдердің түрлеріне тоқталыңыз.
- •10. Топырақта кездесетін патогенді микрооргнаизмдерді биологиялық бақылау әдістеріне шолу жасаңыз.
- •12.Санитарлы көрсеткіш микроорганизмдер және олардың топырақты ластау сипаттамасын беріңіз.
- •16. Химиялық заттармен ластанған ауылшаруашылығына арналған топырақты бағалаудың әдістерін атаңыз.
- •21.Топырақтың түзілуі процесстерінің және оларға әсер ететін факторларға сипаттама берініз.
- •23. Топырақтың санитарлы бактералогиялық көрсеткіштерін анықтап берініз.
- •24. Топырақтың санитарлы-гигиеналық бағалаудың сапалық көрсеткіштерін анықтаңыз.
- •25.Топырақта кездесетін патогенді микроорганизмдердің негізгі түрлері және эпидемиологиялық рөлін түсіндірініз.
- •26.Топырақтағы табиғи тазарту процестері.Топырақтағы кездесетін қоздырғыштардың биологиясына тоқталыңыз.
- •27.Санитарлы көрсеткішті микроорганиздердің негізгі топтарына сипаттама берініз
- •1.Кесте Патогенді микробтар және топырақта анықталуы
- •29. Топырақтың химиялық құрамының гигиеналық сипаттама берініз
- •30. Топырақтың ластану жолдарының ластағыштарын тусіндіріп берініз
- •31. Топырақтың физикалық химиялық ластағыштарына сипаттама берініз
- •32.Топырақта кездесетін патогенді микро дің негізгі топторы эпидемиологиялық манызы
- •34. Санитарлы зпидемиологиялық бақылауды ұйымдастыруда қолданатын ұғымдарға анықтама берініз
- •35. Қр халқының санитарлы эпидемиологиялық салауаттығын қамтамасыз етудің құқықтық економикалық әлеметтік жағдайға шолу жасаныз
- •37.Санитарлық – эпидемиологиялық қызмет ұйымдарының құзыреті. Республикалық санитарлық эпидемиологиялық станция. Сэс- тің жұмысын жоспарлау әдістер мен формаларын түсіндіріңіз.
- •39.Санитарлық індетке қарсы іс – шараларды ұйымдастыру және жүргізу әдістерін түсіндіріп беріңіз
- •40. Жұқпалы, паразиттік аурулар таралуының және халықтың улануының алдын алу мәселелерін қарастыру
- •46.Топырақ гигиенасы . Топырақтың механикалық және физикалық қасиеттеріне сипаттама беріңіз
- •48. Санитарлы микробиологиялық зерттеулердің негізгі обьектілеріне сипаттама беріңіз
- •49. Санитарлы микробиологиялық зерттеулердің негізгі обьектілерінің микрофлорасын сипаттаңыз
- •50.Санитарлы көрсеткіш микроорганизмдер . Сипаттамасы .Смп ға талаптарын түсіндіріңіз
- •51.Санитарлы – көрсеткіш микроорганизмдердің анықтау әдістері.Скм-индексі скм – титріне түсінік беру.
- •52.Санитарлы – көрсеткіш микроорганизмдердің топтарына сипаттама.
- •53.Санитарлы-көрсеткіш микроорганизмдер – фекальды ластану индикаторларын сипаттау.
- •54.Санитарлы – көрсеркіш микро-дің – оральді ластану индикаторларын сипаттау.
- •55.Санитарлы- көрсеткіш микроорганизмдердің өзін –өзі тазарту процестерін индикаторларын сипаттау.
- •58.Топырақтың сапасын санитарлы эпидемиологиялық бағалауда қолданылатын көрсеткіштерді атаңыз.
- •60.Топырақты санитарлық микробиологиялық зерттеуде қолданылатын көрсеткіштерді сипаттаңыз.
- •1.Кесте Патогенді микробтар және топырақта анықталуы
60.Топырақты санитарлық микробиологиялық зерттеуде қолданылатын көрсеткіштерді сипаттаңыз.
Бактериялардың жалпы мөлшері ЕПА-да 37С температурада 24сағ микроорганизмдер мөлшері калония түзеді.Топырақтың,микрофлоралардың бүлінуі фикольді шығарылғандармен болады.Термофильді микроорганизмдер олар ЕПА-да 60С температурада 24сағ ішінде калония түзеді.Топырақтың ішек таяқшасымен жоғары және төмен бүлінулері фекальді бүліну болып табылады.ІТТБ-грамм теріс,қысқа таяақшалы,спора түзбейді.Лактозаны және глюкозаны қышқыл және газға дейін 7С температурада 24-48 сағат ішінде ыдыратады.Лактозаны қышылға дейін 37Стемпературада 24сағыдыратады.
Перфрингенс титр әдісі.Бұл грамм оң облегатты анаэробты,спора түзуші таяақшаларды анықтауда және сульфиттердің қалпына келуін анықтауда қолданылады.
Аммонийфикаторлар- азотты аммоний катионына дейін айналдыратын микроорганизмдер қалу мүмкін.
Нитрифкаторлар - Нитраттағы нитриттегі азотты және аммони тұздарын қышқылданлыратын микроорганизмдер . Бұл топқа Nitrosococcus, Nitrosolobus, Nitrosobacter туыстығының өкілдері жатады .Олардың болуы органикалық ластанудың және өзіндік активті тазару процесі бар екенін көрсетеді.
Аэробты целлюлозажұктырушы микроорганизмдер - целлюлозаны көмірсудың көзі ретінде қолданатын топырақ микробиототы. Бұл топта спорасыз бактериялардың , базидиалинді, ашытқы саңырауқұлақтардың рөлі зор. Сапрофиттердің жалпы саны - микроорганизмдердің мөлшері 72 сағатта 20-300с –да МПА –да колония түзетін. Микробиотттың жоғарғы санағы топырақтың органикалық ластануын көрсетеді. Патогенді микроорганизмдер – сальмонелалар, поттогенді клостридиялар(C.tetani, C.botulinum), сібір түймесін қоздырушылар ,вирустар
1.Кесте Патогенді микробтар және топырақта анықталуы
Топырақ табиғи биотопқа байланысты табылатын микробтар |
Адам және жануарлар арқылы топыраққа түсетін микробтар |
||
Көп уақыт сақталатын |
Көп уақыт сақталмайтын |
||
Ботулизм клостридиялары |
Сібір түймегі бациласы |
Сальмонелалар, шигелдер, вибриондар |
|
Терең микоз қоздырғыштары |
Сіріспе клостридциясы |
Туберклез миробактериясының қоздырғышы |
|
Актиномиоциттер |
Анаэробты инфекция клостридсиясы |
Лептоспиралар, сап қоздырғышы, энтеровирустар, аусыл вирусы |
|
Микотоксикоздық кейбір қоздырғыштар |
|
|
|
2.Кесте Санитарлы микробиологиялық көрсеткіштер
Топырақты пайдалану сипаттамасы |
(колиформдар), индекс (немесе ФКП) |
Энтерококтар индекстері |
Патогенді микроорганизмдер (эпидемиогиялық көрсеткіштер бойынша), индекс |
||
Жергілікті орындар |
+ |
+ |
+ |
||
Курорттар және демалыс орындары |
+ |
+ |
+ |
||
Сумен қамтамасыз ету көздерін санитарлық қорғау аймақтары |
+ |
+ |
|
||
Кәсіпорындарды салыстырмалы қорғау аймақтары |
+ |
-+- |
|
||
Транспортты жерлер |
Ч- |
-t- |
1 |
||
Ауылшаруашылық көрсеткіштер |
+ |
+ |
+ |
||
Ормандық көрсеткіштер |
Ч- |
Ч- |
+ |
||
3.Кесте санитарлы топырақ бактерияларын анықтау схемасы
Топырақ |
Титр |
Термофилдер мөлшері (1г) |
||
Ішек таяқшасымен |
Перферингенс |
Нитрифицирлеуші бактериямен |
||
Таза |
10 және одан жоғары |
0,1 және одан жоғары |
0,01 және одан жоғары |
100-1000 |
Ластанған |
0,9-0,01 |
0,009-0,0001 |
0,09-0,001 |
1001-100000 |
Қатты ластанған |
0,009 және одан төмен |
0,00009 және одан төмен |
0,00009 және одан төмен |
4000000 |
4.Кесте Топырақты санитарлық – микробиологиялық зерттеу
Қысқа санитарлы микробиологиялық талдау |
Толық санитарлы микробиологиялық талдау |
Микроорганизмге әсер ететін химиялық заттарды анықтау әдісі |
Патогенді микоорганизмдер бөлінуі және индикациясы |
ІТТБ |
Қысқа санитарлы микробиологиялық анализ |
Микроорганизмдерге әсер еетін химиялық заттың тәжірибиелік қойылуы |
Сальмонеллалар
|
ЖМС |
Сапрофиттің жалпы саналуы |
Эксприментальды және табиғи тәжірибиелерді бақылау |
Патогенді клостридиялар |
Перфригенс титр |
Споралардың жалпы саны және проценті |
Микроорганизмдердің химиялық заттар метоболизміне тәуелділікті анықтау |
B.anthracis |
Термофильді бактериялар |
Актиномиоциттермен саңырауқұлақтардың мөлшері |
Топырақтың санитарлы вирусологиялық зерттелуі |
|
Нитрифицерлейтін бактериялар |
Аэробты целлюлозолинтикалық микроорганизмдер |
|
|
Аммонификаторлар |
|||
Микроорганизмге топытарқтың токсикалылығы |