52. I текті суық фронттың бұлттылық жүйесі

Суық фронттардың екі түрі ажыратылады. І текті суық фронт және ІІ текті суық фронт. І текті суық фронт фронтальды беткей бойымен жылы ауаның жайбарақат бір қалыпты жоғары қарай жылжуымен сипатталады. Мұндай фронттың бұлт жүйесі жылы фронттың бұлт жүйесіне ұқсас. Бірақ кері бағытта байқалады. Фронтальді беткейдің алднда оның құламалылығы нәтижесінде ауаның қарқынды жоғары қарай бағытталған қозғалысы п.б. Оның әсерінен І текті суық фронттың бұлт жүйесінің алдыңғы бөлігі бұдақ жаңбырлы бұлттан тұрады. Фронт сызығынан кейінгі бұлт жүйесі қатпарлы жаңбырлыға, сосын фронттан алыстаған сайын жоғарғы қатпарлы және шарбы қатпарлыға ауысады.

53. II текті суық фронттың бұлттылық жүйесі.

Суық фронттардың екі түрі ажыратылады. І текті суық фронт және ІІ текті суық фронт. І текті суық фронт. ІІ текті суық фронттың ерекшелігі фронтальді беткей бойымен жылы ауаның жоғары қарай жылжуы тек 2-3км биіктікке дейін таралады. Бұл деңгейден жоғары оның төмен қарай қозғалуы байқалады. Бұл жерде ауаның жоғары қарай көтерілуі фронт сызығының жанында жіңішке жолақта байқалады. Сондықтан ІІ текті суық фронттың бұлт жүйесі де жіңішке жолақты береді. Фронт сызығында қалың күшті толқын түрінде 100-деген км созылып жатқан бұдақ жаңбырлы бұлт п.б. Олар найзағай және дауылмен қосарланады. Бұл бұлттардың жоғарғы бөлігі жылы ауаның жалпы ағынымен еліктіріледі де, фронт алдында шарбы қатпарлы және шарбы бұдақ бұлттары түрінде үлкен қашықтыққа созылып жатады. Ортаңғы қабатта жоғарғы бұдақ бұлттарының жамылғысы п.б.да олар кейіннен төмен қарай бағытталған ағындардың әсерінен бұлт жүйесінің алдында жекелеген жасымық тәрізді бұлттарға бөлініп кетеді. Бұл бұлттар ІІ текті суық фронттың жақындап келе жатқанының хабаршысы б.т. Фронт сызығының алдында бұлардың күші толқынды фронт сығынан аздаған қашықтықта өткір жиегімен аяқталатын тығыз қатпарлы бұдақ және жоғ қатпарлы бұлттарына ауысады. Суық массасының аз вертикальді ұзындығында және жылы ауаның төменгі салыстырмалы ылғыалдылығында ІІ текті суық фронт ойылып кеткен бұлт жүйесімен, кейде бұлттың мүлдем болмауымен сипатталады.

54. Окклюзия фронттың бұлттылық жүйесі

Окклюзия фронты жылы және суық фронттардың жабысуы және жылы ауаның жоғ қарай ығысуы нәтижесінде п.б. Қабысу процесі циклонда байқалады, яғни суық фронт үлкен жылдамдықпен жылжи отырып, жылы фронтты басады. Окклюзия фронттарымен қарқынды жауын шашындар жылы мезгілде нөсерлі жаңбыр және найзағай байқалатын окклюзия фронттарының қалыптасуында 2 суық және 1 жылы ауа массалары қатысады. Егер суық ауа массалары жылы фронттың алдындағыға қарағанда суық фронттың артында жылырақ болса, онда ол жылы ауаны жоғыры қарай ысырады және ол өзі бір уақытта суығырақ массаның алдында ағады. Бұл окклюзия фронты д.а. Егер ауа массасы суық фронттың артында жылы фронттың алдындағыға қарағанда суығырақ болатын болса, онда бұл тылды масса жылының астынан, сондайақ суық ауа массаларның алдынан ағады. Мұндай фронт суық окклюзия фронты д.а. Окклюзия фронттары өздерінің даму жолында бірнеше кезеңдерден өтеді. Окклюзия фронттарындағы ең күрделі ауа райы жағдайлары жылы және суық қабысуының бастапқы кезеңдерінде байқалады. Окклюзия фронтының алды Сі, шарбы қатпарлы, жоғары қатпарлы, ал белсенді окклюзия бұлт кезінде қатпарлы жаңбыр байқалады. Егер қағысу кезінде І текті суық фронт қатысса онда жоғарғы жылы фронтта жоғарғы суық фронтының бұлттар жүйесінің бір бөлігі қалуы мүмкін. Егер де ІІ текті суық ффронт қатысатын болса, онда оғарғы жылы фронттан соң ашылу байқалады. Бірақ төменгі суық фронтта суығырақ тылды сүйірімен ығыстырылатын суық ауаның алдында бұдақ жаңбыдың кушті толқыны дамуы мүмкін. Сондықтан ақ жауын сипатты жауын шашындар қатпарлы жаңбыр және будақ жаңбыр бұлттардан жауады. Олар фрронт аймағында нөсерліге айналады. Жылы ауаны жоғарғы қабаттарға ығыстырған соң окклюзия фронты ақырындап шайылылп бұлт жүйесінің верт қалыңдығы азаяды және бұлтсыз кеңістік п.б. Қатпарлы жаңбыр ақырындап қатпарлыға, жоғарғы қатпарлы жоғарғы бұдаққа және шарбы қатпарлы шарбы бұдаққа айналады да жауын шашын тоқтайды.