- •1 Тақырып. Әлеуметтік – экономикалық жоспарлау теориясының пәні
- •1.1 Жоспарлаудың мәні мен объективті қажеттілігі
- •1.2 Жоспарлау әдіснамасының қалыптасуындағы экономикалық заңдар жүйесінің ролі
- •1.3 Жоспарлау әдіснамасының негізгі элементтері
- •Бақылауға арналған сұрақтар
- •2 Тақырып Әлеуметтік – экономикалық жоспарлаудың жүйесі
- •2.1. Жоспарлаудың салалық және аймақтық обьектілері
- •2.2. Жоспарлаудың негізгі қағидаларының мәні мен өсіңкілігі
- •Бақылауға арналған сұрақтар
- •3 Тақырып. Әлеуметтік – экономикалық жоспарлаудың әдістемесі
- •3.1 Экономикалық жоспарлаудың түйсіктік әдістері
- •3.2 Экономикалық жоспарлаудың нысандандырылған әдістері
- •3.3 Жоспарлаудың бағдарламалы мақсаттық әдісі экономикалық талдау әдісі
- •3.4 Математика экономикалық әдістер. Нормативтік әдіс.
- •3.5 Әзірленетін жоспарлар көрсеткіштердің жүйесі
- •Бақылауға арналған сұрақтар
- •4 Тақырып Әлеуметтік – экономикалық жоспарлаудың құрылымы
- •4.1 Экономикалық өсу қарқындары және оларды жоспарлау негіздері
- •4.3 Экономиканың ұтымды құрылымын жоспарлау
- •5 Тақырып. Шет елдердегі әлеуметтік – экономикалық жоспарлау
- •5.1. Нарық экономикасы дамыған елдердегі жоспарлау ерекшеліктері
- •5.2. Шығыс Европа және Оңтүстік Шығыс Азия елдеріндегі жоспарлау тәжірибесі
- •5.3. Посткеңестік республикалардағы жоспарлаудың қалыптасуы
- •6 Тақырып. Жоспарларды әзірлеуді ұйымдастыру және оларды орындауды қамтамасыз ету әдістері
- •6.1 Объектісінің деңгейіне байланысты жоспарлауды ұйымдастыру ерекшеліктері
- •6.2 Жалпы экономикалық, салалық басқару органдары
- •6.3 Жоспарлау мен басқарудың аймақтық органдары
- •6.4.Шаруашылық жүргізуші субъектілердің жоспарлық органдары
- •Бақылауға арналған сұрақтар
- •7 Тақырып. Мемлекеттің сыртқы экономикалық қызметін жоспарлау
- •7.1 Халықаралық сауданың өсуі,өндірістің интернационалдануы мен экономиканың жаһандануы жағдайында сыртқы экономикалық байланыстарды жоспарлау
- •7.2 Халықаралық валюта-экономикалық қатынастардың дамуын мемлекеттік реттеудегі жоспарлаудың рөлі
- •8 Тақырып. Әлеуметтік инфроқұрылым салаларының дамуын жоспарлау
- •8.1 Әлеуметтік өріс: тұрғын үй-комуникалдық шаруашылық, халлыққа мәдени-тұрмыстық және сауда қызметін көрсету – салаларының негізгі көрсеткіштерінің ерекшеліктері
- •8.2 Денсаулық сақтау мен білім беру салаларының негізгі көрсеткіштер жүйесі
- •9 Тақырып. Ғтп пен мемлекеттің инновациялық саясатты жүзеге асыруын жоспарлау.
- •9.1 Ғылыми-техникалық прогрестің негізгі бағыттары және жоспарлауда оларды есепке алу
- •9.2 Ғтп көрсеткіштер жүйесі және жоспарларды әзірлеу әдіснамасы
- •9.3 Мемлекеттің инновациялық саясатын жүзеге асыру механизмдері мен жоспарлық негіздері
- •Бақылауға арналған сұрақтар
- •10 Тақырып. Аймақтардың әлеуметтік-экономикалық дамуын жоспарлау
- •10.1 Жоспарлау мемлекеттік аймақтық саясатын жүзеге асырудың басты механизмі ретінде
- •10.2 Аймақтардың экономикалық даму жоспарларының орындалуын қамтамасыз етудің әкімшілік жене экономикалық механизмдері
- •11 Тақырып. Мемлекеттің табиғатты қорғау қызметін жоспарлау
- •11.1 Мемлекеттің табиғатты қорғау қызметін жоспарлаудың әдіснамалық негіздері
- •11.2 Табиғат қорғау шараларын жоспарлы жүзеге асыру мен табиғатты ұтымды пайдаланудың экономикалық және әлеуметтік тиімділігі
- •12 Тақырып. Еңбек ресурстарын ұтымды пайдалану мен халықтың тұрмыс деңгейін жоспарлау
- •12.1 Жұмыс күшіне қажеттілік пен оның ұсынысын жоспарлау
- •12.2 Мемлекеттің әлеуметтік саясатының динамикалығы және оны жүзеге асырудағы жоспарлардың рөлі
- •12.3 Халықтың тұрмыс деңгейін жоспарлаудағы әлеуметтік нормативтер мен ең төменгі тұтыну бюджетінің ролі
- •15 Тақырып. Əлеуметтік-экономикалық дамудың орта мерзімді жоспарлары бюджеттік жоспарлаудың негізі ретінде
- •15.1 Мемлекеттік жəне жергілікті бюджеттерді əзірлеудің кезеңдері жəне негізгі мазмұны
- •15.2 Республикалық жəне жергілікті бюджеттердің жобалардың əзірлеу үшін негізгі көрсеткіштер мен басымдылықтарды анықтау
- •15.3 Жергілікті бюджеттердің жобасын мақұлдау.
10.2 Аймақтардың экономикалық даму жоспарларының орындалуын қамтамасыз етудің әкімшілік жене экономикалық механизмдері
Аймақтардың дамуын жоспарлағанда негізінен мемлекеттік деңгейдегідей әдістер қолданылады. Көзделген басымдықтарды, құрылымдық ілгерілеуді, әлеуметтік және экономикалық мәселелерді кешенді шешуді іске асыру үшін, ең алдымен, бағдарламалы-мақсаттық әдіс пайдаланылады, мақсаттық бағдарламалар әзірленеді. Аймақтық экономиканың пара-парлығын, теңдестігін қамтамасыз етуде аумақтық баланстар жүйесіне негізделген баланстық әдіс маңызды роль атқарады. Бұл еңбек ресурстары, қаржы ресурстары, халықтың ақшалай табыстары мен шығыстары, материалдық ресурстардың негізге түрлерінің баланстары. Алайда экономикалық және әлеуметтік нормативтер мен нормаларға негізделген нормативтік әдіс бойынша кеңінен қолданылуда. Материалдық игіліктер және қызметтердің негізгі түрлерімен халықтың қамтамасыз етілуін сипаттайтын сараланған әлеуметтік нормалар мен нормативтер аймақтардың дамуын жоспарлауда бағыт-бағдар беруші ролін атқарады.
Қазіргі жағдайда өзгермелі жағдай кезінде нақты мерзімге параметрлердің маңызын анықтайтын іздегіш болдамдар юарынша ұлайлы болып табылады. Болжанатын құбылыстың дамуын сапалы сипаттайтын және экономикалық дамудың жалпы заңдылықтаына сүйенетін логикалық үлгілеу, сарапшылық бағалау әдістері кеңінен қолданылады. Бұл әдістерді пайдалану экономикалық сценарий мен оның салдарын ескеру қажеттілігімен байланысты.
Икемділік коэффициенттерінің негізінде болжамдық есептер жасалуы мүмкін.
Аумақтық жоспар- болжамдарда мыналар ерекшеленеді:
жалпы мемлекеттік және жеке меншік нысандарындағы шаруашылық жүргізуші субъектілердің көрсеткіштер жиынтығы;
муниципалдық меншік кәсәпорындары мен ұйымдарының жоспар-болжамдары.
Бұрындары мемлекеттік меншік нысанындағы шаруашылық жүргізуші субъектілерге министрліктердің қатаң жоспарлық тапсырмалары, содан соң экономикалық нормативтер, бақылау сандары және т.б. түріндегі бастапқы деректер орнатылатын. Соңғы уақытта олардың негізінде өндірілетін өнім, несиелік ресурстар, шикізат нарығында қалыптасқан жағдайға байланысты пиғылдар жатыр. Осыған орай болжау мен жоспарлау сапасын арттыру мақсатымен белгіленген экономикалық реттегіштерінің әрекет ету жағдайындағы нарықтың ықтимал күйін ескере отырып өнім өндіру бойынша кәсіпорын, ұйым, концерн мен өзге өндірушілердің пиғылдары туралы ақпараттық ағымдарды ұйымдастыру өте маңызды болып табылады.
Бақылауға арналған сұрақтар
Аймақтар мәнінің қазіргі тұжырымдамасы қандай?.
Жалпы аймақтық өнім (ЖАӨ) қалай анықталады
Аймақтар экономикасын мемлекеттік реттеу механизмдерінің жүйесінің элементтерін атаңыз.
11 Тақырып. Мемлекеттің табиғатты қорғау қызметін жоспарлау
Дәріс мақсаты: Мемлекеттің табиғатты қорғау қызметін жоспарлаудың әдіснамалық негіздерін оқып білу, меңгеру.
Негізгі сұрақтары:
11.1 Мемлекеттің табиғатты қорғау қызметін жоспарлаудың әдіснамалық негіздері
11.2 Табиғат қорғау шараларын жоспарлы жүзеге асыру мен табиғатты ұтымды пайдаланудың экономикалық және әлеуметтік тиімділігі