Əдебиеттер 1 нег [354-373], 3 қос [479-484], 4 қос [137-142]. Бақылау сұрақтары:

1. Шиналардың қорғанысын белгілеуі не де?

2. Шиналардың дифференциалдық қорғанысының орындалу принципі.

3. Бір жұмыс жəне екіншісі резервті шиналар жүйесі бар қосалқы станцияның дифференциал қорғанысы.

4.Екі жұмыс шиналар жүйелері бар қосалқы станцияың дифференциал токтық қорғанысы.

Глоссарий

Релелік қорғаныс – энергетикалық жүйенің қалыптан тыс жұмыс режімдерінен қорғайтын электрлік автоматиканың негізгі түрі болып табылады.

Реле – релелік қорғаныстың түрлі схемаларының негізгі элементі.

Қысқа тұйықталу – жүйенің қалыпты жұмыс жағдайларында қарастырылмаған, фазалар оқшауламасының бұзылуы салдарынан фазалар арасындағы немесе фазалар мен жер арасындағы қосылыс.

Үш фазалы қысқа тұйықталу – үш фазалы электр жүйесінің үш фазасы арасындағы қысқа тұйықталу.

Генератор – айналудың механикалық энергиясын электрлік энергиясына түрлендіретін электр машинасы.

Трансформатор – электр энергиясының жиілігін өзгертпей беруге арналған статикалық түрлендіргіш.

Талғаулық – ҚТ кезіндегі жүйенің тек зақымдалған элементін тиімді ажыратумен қамтамасыз ететін қорғаныстың жоғарғы қасиеті.

Оперативті ток көздері – ол арқылы ажыратқыштарды басқару, сондай- ақ релелік қорғаныс, автоматика, телемеханика жəне əртүрлрі сигнал беру тізбектерін қоректену үшін.

Ток релесі – орамдары бойынша өтетін токтың мəніне əрекет ететін құрылғыны айтамыз.

Кернеу релесі – орамдары бойынша өтетін кернеу мəніне əрекет ететін құрылғыны айтамыз.

Ток трансформаторы – релелік қорғаныстың өте қажетті элементі болып табылады. Олар қорғаныс тізбегін желі тогымен қоректендіреді жəне релелік қорғаныс құрылғысының өлшеуіш органдарына ақпаратты жеткізетін түрлендіргіш ролін атқарады.

Кернеу трансформаторы – қорғанысты қоректендіру үшін бір фазалы жəне үш фазалы кернеу трансформаторлары қолданылады. Біріншілік кернеу шамасынан тəуелсіз екіншілік стандарттық кернеуі 100 немесе 100/ 3 В тең.

Максималь токтық қорғаныс –ҚТ пайда болуы белгілерінің бірі желідегі токтың жоғарлауы болып табылады. Желі фазаларында токтың қажетті мəнінен жоғарлауы кезінде токтық қорғаныс іске қосылады.

Токкесер – ҚТ жылдам ажырауын қамтамасыз ететін токтық қорғаныстың əртүрлілігі болып табылады.

Кернеу трансформаторының қателігі – екіншілік кернеуді шамасы бойынша жəне фазасы бойынша бұрмалайтын қателік.

Бағытталған токтық қорғанысы – ҚТ қуатының белгілі бағытымен ғана əсер ететін қорғаныс.

Қорғаныстың уақыт ұстамасы – талғаулық жəне сатылы принцип бойынша таңдалады. Осы мақсатта бір жəне сол бағытта əсер ететін қорғаныстың уақыт ұстамасы келісіледі.

Электр механикалық түрлендіргіш – электр шамаларын (ток күші, кернеу) сəйкес механикалық ығысуға түрлендіретін құрылғы.

Тыныс аумағы – ҚТ кезіндегі қыспақтарындағы қуат оның жұмыс істеу қуатынан аз болғандықтан релелік қорғаныс жұмыс істемейтін желінің бөлігі.

Жерге тұйықталудан қорғаныс – жерге қысқа тұйықталудан желіні (бір фазалы жəне екі фазалы) қорғау үшін нөлдік тізбектегі қуат пен токқа əсерін тигізетін қорғаныс.

Қашықтық қорғаныс –электр тораптағы кез келген пішіні бар қажетті жылдамдықпен, сезімталдықпен жəне талғаулықпен қамтамасыз ететін қорғаныс.

Дифференциал токтық қорғаныс – қорғалатын элементтердің берілген орындарында шамаларын салыстырушы талғаулыққа қатысты қорғанысты айтамыз.

Сипаттама - құрылғы жұмысын сипаттайтын екі немесе бірнеше шамал

2