Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
полный.docx
Скачиваний:
1
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
189.42 Кб
Скачать
  1. Жаппай өндіріс түрі

Өндіріс - өзінің өміріне қажетті материалдық жағдайларды жасау мақсатымен адамның табиғатты белсенді жаңғырту үрдісі.

Кез келген өнімді өндіру үшін төрт элемент керек:

  • сол өнімді дайындайтын табиғи зат

  • өнімді дайындау үрдісінде пайдаланылатын еңбек құралы

  • адам еңбегі, оның мақсатты бағытталған қызметі

  • аталған үш элементті өндіріске қосатын ұйымдастырушы

Өндіріс түрі (үлгісі) - өнім номенклатурасы, жүйелілігі, тұрақтылығы мен шығару көлемі кеңдігінің белгілері бойынша айкындалатын, өндірістің классификациялық (топтастыру) категориясы (дәрежесі).

Жаппай өндіріс - ағымында жұмыс орындарының көбінде бір ғана жұмыс операциясы орындалынатын, ұзаққа созылған уақытта үздіксіз жасалынатын немесе жөнделінетін өнімдер шығарудың үлкен көлемін сипаттайтын өндіріс.

Өндірістік қуаттылық — уакыт бірлігіндегі белгілі бір жағдайда ең ұлкен көлемде шығарылатын бұйымдардың мүмкінділікгі есептеу көлемі. Өндірістік процесс

Өндірістік процесс (іс- амал) — осы өндірісте енімдерді шығару мен өңдеуге кажетті адамдар мен жұмыс құралдарының барлық іс-әрекетінің жиынтығы. Өндіріс қорлары

Өндіріс қорлары — өндіріс процесі кезінде кәсіпорындар пайдаланатын өндіріс құрал-жабдықтары. Өндіріс қоры негізгі қор мен айналым қорынан тұрады. Өндірісті қайта құру

Өндірісті қайта құру — өндірісті негізінен жаңа принцип бойынша қайта құру, (реконструкциялау), қайта жарақтандыру, жабдықтау.

  1. Жұмыс істейтін объектілердің қайта құрылуы.

Жұмыс  істеп  тұрған  кәсіпорынның  кеңеюі - бұл  қосымша  және  жаңа  өндірісті  құру,  жұмыс  істеп  тұрған  цехтар мен   негізгі  объектілердің  қосымша  және  жаңа  өндіріс  аудандарын  құру  үшін,  сондай-ақ  фирмалар мен  өндірістерді  құру  үшін  жүргізетін  жұмыстар.

Егер  жобалық  қайта  өңдеу  процесінің  қажеттілігі  мен  экономикалық  мақсаттылығы  бір  уақытта кәсіпорынның  кеңеюі мен  жүзеге  асатын  жұмыс  ітеп  тұрған  мағынадағы  объектілердің  қайта  құрылатын  жүретін  болса,  онда   сәйкесінше  жұмыспен   шығындарды  кәсіпорынды    кеңейту  жобасының  құрылымына  қосады.  Алайда  еркін  есепте  жеке    бөлімдерінде  қамтиды.  Бұл  жағдайда  мұндай  жобаны  жоспарлы  және   есептік  көрсеткіштерде  жұмыс   істеп  тұрған  кәсіпорынның  кеңеюіне  қатыстырады.

Жұмыс  істеп  тұрған  кәсіпорынды  қайта  құру - жұмыс  істеп  тұрған  цехтар мен  объектілерді  негізгі,  қызметтік  және  дәрежелік   белгілеріне  байланысты,    сол  ғимаратты  еш  кеңейтусіз  ,  негізгі  құрылысты  сақтап  қалып,  оның  техникалық   экономикалық деңгейінің  ғылыми-техникалық  прогрестің  дәрежесіне  жету  және    өнімділік  қуатын  арттыру  үшін   кәсіпорынның  кеменді  жобасы   бойынша  қайта   құрылып  сипатталады.  Сонымен  қатар  бұл  жобада  өнімнің  сапалы  арттыруы  және   ойлы  номенклатурасының  өзгеруін,  негізінен  жұмысшылардың  санын  арттырмай ,   бір  уақытта  олардың  еңбек  жағдайлары  жақсарту  қоршаған  ортаны  сақтауды  қамтиды.

Жұмыс  істеп  тұрған  кәсіпорынды  техникалық қайта  жабдықтау - жеке  өндірістерді,  цехтардың  және  алдыңғы  қатарлы  техниканы  өндіру  негізіндегі   аймақтың,  техниканың - экономикалық  дәрежесін  жоғарлату, технологияландыру,  механикаландыру,  және  автоматтандыру,  модернизациялау  және  ескі   физикалық  қажетті  емес  құралдарды  жаңа  аса  өнімді  және  жұмыс  көрсеткіші   бойынша  жалпы  зауыттың   шаруашылыққа  тиімді  және  көмекші  қызметтері  бар  технологияны  өндіру  іс-шаралары  болып  табылады.

Жұмыс  істеп  тұрған  кәсіпорынды  техникалық  қайта  жабдықтаудың  мақсаты  өнім  шығарудың  барлық  мүмкіндіктегі    интенсификациясы,   өнім  шығарудың  өндірістік  қуатының  артуы,  өнім  сапасының  өндірістік  еңбек  арттырудың   қамтамасыз  ету  бойынша   жақсаруы  және  жұмыс  орындарының  қысқаруының  алдын  алу   және  өнімнің  өзіндік  құнын  сақтау,   материалды  және  отын- энергетикалық   ресурстарды  үнемдеу  ,  содай-ақ  өзгеде   техникалық- экономикалық   көрсеткіштерді  жақсарту  б.т .   Өнеркәсіптегі  құрылыстық- монтаждық   жұмыстардың  үлесі    техникалық  қайта  жабдықтауға  арналған  капитал  қорының  10%  артпауы  керек.