33. Агрессиялық мінез құлық, зорлық және түрлі ауытқуларға байланысты кеңес беру ерекшеліктерін табыңыз.

Жауап: Бірінші тыныштандыру сәтін жүзеге асыру керек.

Зорлық-зомбылық көрген балалармен кеңес берудің негізгі ерекшелігі: көбіне кеңес берушіге баланың орнына ата-ананың баруы.

Зорлықтың түрлері:

Эмоциялық зорлық – балағаттау, қорлау, сөгу, балалардың жеке өміріне қол сұғу;

Физикалық зорлық – отбасы мүшелерін мас күйінде немесе сау күйінде ұруды қолданатын эмоциялық зорлық;

Қауіп-қатер – отбасын тастап кетемін деп қорқыту, әйелін немесе балаларын ұру, өз-өзіне қол жұмсауға итермелеу;

Балаларды анасына қарсы қолдану - әйелін өз балаларын ешқашан көрсетпейтіндігімен қорқыту, қорқытатын жолдауларды беру үшін балаларды қолдану.

Зорлық-зомбылық көрген балаларға кеңес беру ерекшелігі барысында өзіндік ұсыныс, міндеті, технологиялары болады:

Міндеті:

• Баланың бойында ұят сезімін

• Өзіндік мәнділігін жоғарылату

• Жаңа жүріс-тұрыс қалыптастыру

• Өзге адамдарға қарым-қатынас жасауға және сезімін қалыптастыру.

Технология түрі:

• Гештальд

• Танцевальный терапия

• Музыкальный терапия

• Изуализация

• Психотерапия

• Когнитивті жүріс-тұрыстық терапия

Ұсыныстар:

• Белсенді тыңдау арқылы мәселенің өзектілігін анықтау

• Баланың күткенін нақтылау

• Ашық сұрақтарды көбірек пайдалану

• Миға шабуыл

• Келісімшарт технологияларын пайдалану

• Кездесудің қорытындысын балаға жасауға мүмкіндік беру

34. Кәсіби және тұлғалық даму бойынша кеңес беру ерекшеліктерін табыңыз.

Жауап: Кәсіби бағдарлаудың ғылыми негізде ұйымдастырылған түрі 1908 жылы Бостон қаласында кәсіби кеңес беру бюросы ашылған күннен басталды деп айтуға болады. Кәсіби кеңес беру бюросының ұстанымдары бойынша еңбек биржасында мынадай ережелер құрылды:

- жеткіншектерді мамандық таңдауға жоспарлы түрде даярлау;

-бюро жұмысын мектептермен тығыз байланыста ұйымдастырып, мектеп бітірушілермен арнайы жұмыстарды келесі бағыттарда жүргізу;

- мамандықтар туралы мағлұматтар беру;

- мектеп бітірушілердің жекелік қасиеттерін анықтау үшін психологиялық зерттеулер жүргізу;

- жұмысқа немесе кәсіби мектептерге ұсыныс хат толтыру.

Кәсіби бағдарлаудың ғылыми педагогикалық негізін қалауға халыққа білім беру жүйесін бұрынғы Кеңес жерінде құруға үлкен үлесін қосқан А.В.Луначарский, П.П.Блонский өз үлестерін қосты. 1927 жылы Санкт-Петербургте кәсіби кеңес беру бюросы ашылды. Бұл жерде мамандыққа баулу тәжірибесімен қатар ғылыми зерттеу жұмыстары жүргізілді. 1928 жылы П.П.Блонскийдің "Педалогия негіздері" деп аталатын еңбегі жарық көрді. Тәжірибелік психологиялық білімді ол кезде педалогия деп атады. Осы еңбекте жеке адамның тұлғалық қасиеттерін жан-жақты зерттеу, және ағзаның физиологиялық ерекшеліктерін анықтау әдістемелері жүйеге келтіріліп берілді. Кәсіп - proaessiо - деген фрацуз мамандығымды тілінде ресми түрде жариялаймын деген мағынаны білдіреді.

Кәсіби кеңес берудің интерактивтік түріне және белсенді шығармашылық әдісіне кәсіби бағдарлау ойындары жатады.

Соңғы кезде интерактивті әдістерге өте үлкен көңіл бөлінуде. Ал тренигті фрагментарлық түрде жүргізу, біздің ойымызша, интерактивтік әдістің нағыз өзі болып табылады.

Балаларға кәсіби бағдар беру жұмысы олардаң жас және жекелік ерекшеліктерін ескеріп олардың мінез-құлықтарына тән ауытқуларды коррекциялау психолог міндеттерінің бірі. Осы міндетті атқару үшін біз жоғары сынып оқушылары арасында оларды тұйықтықтан шығарып, қарым-қатынас мәдениетін қалыптастыруға арналған коррекция жүргізуді ұйғардық.

Кәсіби кеңес берудің негізгі ерекшелігі, бұл жағдада тек қана белгілі бір мамандық таңдауда немесе қызметіне байланысты кеңес беріледі. Мысалы, 11 сынып оқушыларының мамандық таңдауда қателеспес үшін, өзінің таңдап отқан мамандығына сенімді болу үшін, іштей дайындайды немесе ата-анасымен келіспей жату мүмкін мамандық таңдауда сол кезде кеңес берушіге жүгінеді. Және де ерекшелігі кеңес бершіге кеңес алуға ата-анасымен бірге баруға болады. Тұлғалық даму бойынша кеңес берудің ерекшелігі: балабақша кезеңі, бастауыш сынып кезеңі, орта буын, жоғары сынып кезеңдерін жатқызуға болады және өтпелі кезеңді жатқызуға болады. Жасы 14-15 жасқа дейінгі балалар ата-анасымен келіп кеңес алса, одан жоғарылар көбіне өздері кеңес алады. Өтпелі кезеңде балалар көбіне мінез-құлықтары өзгереді және агрессияға ұшырауы мүмкін, ата-анасымен арасы дұрыс болмайды сол себепті кеңес алады. Өтпелі кезеңдегі психикалық ауытқушылығы бар балаға кеңес беру барысындағы ерекшеліктер:

- реалист (өзіне сенімді)

- эмоционалды эстет

- проблемамен жұмыс жасау тәсіліне байланысты

- клиент шиеленіс жағдайында өзгеріске дайын, бірақ білім жеткіліксіз.

- өзгермеуге себеп іздейтін адам.