17. Бейтараптамасы тиімді жерлендірілген қондырғылардағы жерлендіргіш құрылғыны есептеудің тәртібі.

 Жерлендіргіш  құрылғыларды есептеген кезде  рұқсатты  кедергі  есебі  

R_з ≤ 0,5 Ом    өткізгіштік  материялдар  және  еңбек  ақталмайтын  шығынына  алып    келеді. 110 кВ және   одан жоғары  ТҚ  қолдану  тәжірбиесі жанасу кернеуін нормалауға  өтуге  болатынын  көрсетеді.  

Адам  денесіне  нақты  түрде  кедергі  әсер  етеді

                                    

                                            U_ч=U_пр-U_с,

 

мұнда U_с = I_чR_с— адамның  екі  табанының кедергісі арқылы жерге өткенде кернеудің түсуі.

Егер  табанның   радиусы r = 8 см, диск  ретінде  қабылдасақ  онда:  

 

.

Адам  арқылы  өтетін  тоқ  келесі  өрнекке  тең  болады,

 

.

Тоққа  түсу  қаупі  тоқ  мәнінен  және   оның адам  денесінен  өту  ұзақтығына   байланысты  болады. Қабылданған нормаларға  сәйкес рұқсатты  тоқ  келесідей  анықталады:

 

Әсер  ету  ұзақтығы, с……...………………….0,1       0,2      0,5       0,7      1,0

Рұқсатты  тоқ, мА……………………………..500      250      100       75       65

 

Сонда  рұқсатты  жанасу кернеуі келесідей   U_пр ≤ I_чR_ч + U_c.. Нәтижесінде U_c және  R_c,  мәндерін  орнына  қойып келесі  өрнекті  аламыз  U_пр ≤ I_чR_ч + 1,5I_чρ_в,с. 

18. Дәлдік класына байланысты өлшеуіштік тоқ трансформаторларын таңдау және тексеру.

Тоқ трансформаторларының дәлдік класын келесі ережемен сәйкес таңдайды:

U_ном≥ U_{ном конд.}

I_1ном≥І_есеп; I_1ном≥І_max.

i_дин≥ І_1ном; i_дин≥i_c.

t_терм = (к_тер I_1ном)² t_терм ≥В_к.

Дәлдік  класы  бойынша  тексеру  трансформатордың екіншілік  жүктемесінің рұқсатты  және  бекітілген мәнінің  сәйкестігімен  іске  асырылады 

мұнда - тоқ   трансформаторының   екіншілік  жүктемесі;

 - таңдалған   дәлдік класындағы тоқ   трансформаторының   номиналды  рұқсатты  жүктемесі.

- құралдар  кедергісінен, жалғау  сымдарының  және түйіспелердің  өтпелі  кедергісінен   тұратын екіншілік  жүктемедегі  тізбектің  кедергісі.

Құралдар  кедергісі  келесі  өрнекпен  анықталады

мұнда - құралдар   тұтынатын  қуат;

- құралдың  екіншілік  номиналды  тоғы.

Түйіспелер  кедергісі  екі-үш  құралдарда  0,05 Ом болып және  құрал  саны  көп  болса  0,1 Ом  болып  қабылданады.

Жалғағыш сымдар кедергісі     және   олардың ұзындығына тәуелді.    

Санауыштарды қосу үшін - 0,5, басқа да қалқанша құралдары үшін-1.

ТТ жұмысының дәлдік класы S_2н номиналды жүктемесі S₂-ге тең болса, сонда ғана қамтамасыздандырылады.

Есептеу жүктемесі

S₂= ( +R_өткіз)

мұнда, - тізбектеп қосылған құрал орауыштардың кедергі қосындысы;

R_өткіз - байланыс сымдардың кедергісі.

S_2нжэне мәндерін біле отырып, сымдардың олардың минималды қимасын анықтайды

S =ρ

мұнда, l_есеп - ТТ байланыс сұлбаларына жэне трасса ұзындығына байланысты байланыс сымдарының есептік ұзындығы.

ТТ толық жұлдызшаға қосқан кезде l_есеп = L , мұнда L - І_есеп = ·L аралығы, ал ТТ-ны бір фазаға қосқандағы l_есеп =2∙L.

19. Доға сөндіруші орауыштар Доға сөндіруші орауыштар сыйымдылықты тұйықталу тогының доғасын сөндіру үшін және жерлендіргіш доғаның қайталап жануы кезінде асқын кернеуді шектеу үшін арналған индуктивтіліктен тұрады. Қарымталау тогын реттеу әдістері бойынша заманауи доға сөндіруші орауыштар үш түрге бөлінеді [3]: 1) орама тармақтарының ауысуымен; 2) магниттік жүйедегі саңылаудың өзгеруімен; 3) тұрақты токпен магитеу арқылы индуктивтілікті өзгертумен. 6 – 35 кВ жоғары вольтті тораптарда 3РОМ доға сөндіруші орауыштар қолданылады, олар кернеуден токтың тура пропорционал тәуелділігіне ие. Ауыстырғыш ең көп ток тармақтарында орнатылған кезде болаттың қанығуы 1,1 Uф, білінбейді. 3РОМ доға сөндіруші орауыштарының орамдары токтарды 1:2 қатынасына бөлетін бес тармақтан тұрады. Оқшауланған бейтараптамалары бар 3 – 60 кВ тораптарының ұзақ жұмысы жерге сыйымдылықты тұйықталу тогы кезінде рұқсат етіледі, олар келесі мәндерден аспау керек.

20) Доға сөндіруші орауыштар Доға сөндіруші орауыштар сыйымдылықты тұйықталу тогының доғасын сөндіру үшін және жерлендіргіш доғаның қайталап жануы кезінде асқын кернеуді шектеу үшін арналған индуктивтіліктен тұрады. Қарымталау тогын реттеу әдістері бойынша заманауи доға сөндіруші орауыштар үш түрге бөлінеді [3]: 1) орама тармақтарының ауысуымен; 2) магниттік жүйедегі саңылаудың өзгеруімен; 3) тұрақты токпен магитеу арқылы индуктивтілікті өзгертумен. 6 – 35 кВ жоғары вольтті тораптарда 3РОМ доға сөндіруші орауыштар қолданылады, олар кернеуден токтың тура пропорционал тәуелділігіне ие. Ауыстырғыш ең көп ток тармақтарында орнатылған кезде болаттың қанығуы 1,1 Uф, білінбейді. 3РОМ доға сөндіруші орауыштарының орамдары токтарды 1:2 қатынасына бөлетін бес тармақтан тұрады. Оқшауланған бейтараптамалары бар 3 – 60 кВ тораптарының ұзақ жұмысы жерге сыйымдылықты тұйықталу тогы кезінде рұқсат етіледі, олар келесі мәндерден аспау керек.

21,22-сұрақ Жерлендіргіш құрылғыны орындау және оның атқаратын қызметі.

Бағытталуы  бойынша келесідей болып бөлінеді: найзағайдан  қорғайтын жерлендіргіш - ғимараттарды, электрқондырғыларды найзағайдың  тура  соққыснан (найзағай тартқыш) қорғайды және тіректерді, разрядниктерді және басқаларын  жерлендіру үшін қолданылады; жұмысшы  жерлендіру  - электрқондырғылардың  қалыпты  жұмысын қамтамассыз  ету  үшін (110 кВ және  одан  жоғары тораптарда күштік  трансформаторлардың  бейтараптамасын жерлендіру); қорғаушы жерлендіру -электрқондырғылардың  қызмет етуін қауіпсіздендіру  үшін   қолданылады. Жерлендіргіш құрылғыларды құрастырған  кезде бірінші  кезекте табиғи жерлендіргіштер  қолданылуы  керек. Табиғи  жерлендіргіштер  арқылы жеткілікті түрде жерлендіру кедергісі болмаған  жағдайда        жасанды  жерлендіргіштерді  салады, оларды қарапайым жерге тік  қағылған болат трубалардан  немесе   ұзындығы  2-3 м  бұрыштық  болаттан ара-қашықтығын  бір-бірінен  3-6 м алшақтатып  орындайды. Құбырларды сыртқы диаметрі  бойынша 48 немесе 60 мм, ал бұрыштық  болатты - өлшемдері  50x50 немесе 60х60 мм түрінде қолданады. Құбырлар мен  бұрыштық темірлердің   жоғарғы  ұшы жер  деңгейінен  шамамен  0,7 м  төмен  қылып  жерге  қағылады. Электр қондырғыларын құру ( Правила устройства Электроустановок) ережелері бойынша жерлендіргіш  құрылғылардың  келесі  кедергілер  мәндері  регламенттеледі: тиімді жерленген  бейтараптамалы  қондырғыларда , яғни  жерге  тұйықталу  тоғы 500 А-ден астам болса , Ом; кернеуі  1000В 

жоғары жерлендірілмеген бейтараптамалы  қондырғыларда , мұнда   - берілген  кернеудегі барлық  тораптың жерге  тұйықталғандағы  сыйымдылықты тоғы;  жерлендірілмеген бейтараптамалы аппаратсыз қондырғыларда, қарымталаушы  сыйымдылықты  тоқ, егер  жерлендіргіш  құрылғы   1000 В-қа  дейінгі  электрқондырғыларда  қолданылса,     тең  болады. 1000 В-қа  дейінгі  электрқондырғыларда  жерлендіргіш  құрылғылардың   кедергісі 4 Ом-нан аспауы  керек (генераторлармен  транс­форматорлардың  қосынды  қуатымен 100 кВА дан  аспаса   10 Ом рұқсат  етіледі). Әртүрлі  кернеудегі бірнеше ТҚ қондырғыларымен, мысалы, станцияда немесе қосалқы  станцияда, бір  жалпы  жерлендіргіш  құрылғы  жасалынады.

12.2 Сурет– Қосалқы Станцияда жерлендіргіш  құрылғының  жердің  беткі  қабаты  бойынша потенциалының таралынуы

Жалпы  жерлендіргіш  құрылғының  кедергісі сол қондырғының  талаптарын  қанағаттандыруы  қажет (кедергісі төмен болуы мүмкін).

23-сұрақ Жоғары кернеулі ажыратқыштарды таңдау тәртібі.

Ажыратқыштарды  номиналды  кернеу  арқылы ұзақ мерзімдік номиналды  тоқ  арқылы ажырату  қабілеттілігін таңдайды және  жылулық және динамикалық  тұрақтылыққа  тексереді. Электродинамикалық  тұрақтылыққа  тексеру  және  мәндерін  анықтап, бұл  мәндерді  симметриялы тоқтың лездік(сквозного)  мәндердің  шамасымен және  шамасы     тең   ассимерриялы шекті  тоқ  мәнімен   ;    шарттары  бойынша  салыстыру  қажет  .

Жылулық  тұрақтылыққа  тексеру  шарты;

,         

мұнда  — жылулық  тұрақтылықтың    номиналды  уақыт  ішіндегі  номиналды  тоғы.  Осыған  қатар, ажырату  қабілеттілігі  бойынша тексеріледі, ол номиналды  симметриялық ажырату  тоғымен   (каталогтарда беріледі) және апериодикалық құраушылардың номиналды  салыстырмалы мәнімен сипатталады.

24-сұрақ ЖЭО-да жинақтағыш шиналы жүйені таңдаудың негізгі ұстанымы.

Неғұрлым  қарапайым сұлба 9.1 а   суретінде  көрсетілгендей  секцияланбаған  бір жүйелі жинақтаушы шиналар     сұлбасы  болып  табылады. Сұлба  қарапайым  және   көрнекі.  Әрбір  тізбекке осы  тізбекті  қалыпты  және  апатты  режімдерде  қосып  ажырататын бір  ажыратқыштан   келеді . Айырғыштармен  операциялар, тек қана  қосылыстарды  шығарғанда  жұмыс   қауіпсіздігін қамтамасыз  ету  үшін  қажет.Жинақтаушы  шиналарды  және  кез-келген қосылыстағы шиналық  айырғыштарды  жөндеу  үшін  жинақтаушы  шинадан  толығымен  кернеуді  сөндіру  керек, яғни  қорек  көздерін  өшіру  керек. Жинақтаушы  шиналардағы  қысқа  тұйықталуда (К2 нүктесі) қорек  көздерін  өшіруді  туғызады  яғни  тұтынушылардың  электрмен жабдықталуы  тоқтатылады.

 

 

9.1 Сурет - Бір  жүйелі  жинақтаушы секцияланбаған (а) және  секцияланған(б)  шиналар  сұлбалары 

Ажыратқышпен  секциялау бір  жүйелі  шиналар  сұлбасының  құндылығын  сақтайды, жинақтаушы шиналардағы   апат тек  бір ғана  тоқ  көздерін  және  тұтынушылардың  жартысын   сөндіреді.

Бір  жүйелі  жинақтаушы шиналар  сұлбалары  кернеуі  6 – 10 кВ  қосалқы  станциясында және  стацияның  өзіндік  мұқтаждығында  кеңінен

қолданылады, өзіндік  мұқтаждықта  бұл  сұлбалардың    құндылықтарын толық   пайдалануға  болады, әсіресе ол  КТҚ  қолдану  арқасында  іске  асырылады.

Электростанцияның  электроэнергияның  көп  бөлігі жақында  орналасқан  тұтынушыларға  беріледі. Ол үшін  генераторлық  кернеудің  9.2. суретінде  көрсетілгендей  сақиналы  қосылған бір  жүйелі  шиналар сұлбасының   қоладанылуы   мүмкін.

 

9.2 Сурет - Сақиналы қосылған бір жүйелі жинақтаушы шиналар  сұлбасы

Қалыпты жұмыста  барлық  секциялық   ажыратқыштар  қосылған және генераторлар  параллелді   жұмыс  істейді. Бір  секцияда  Қ.Т. болса осы  секцияның  генераторы  және екі  секциялық  ажыратқыштар  өшіріледі, алайда , басқа  генераторлардың  параллелді  жұмысы  бұзылмайды.Бір  генератор  өшірілгенде  осы  секция  тұтынушылары  екі жақтан  қоректенеді, бұл  секцияда кернеу  айырмашылығының  мәні  аз  болады  және  тұйықталмаған   шиналар  жүйесі сұлбасына  қарағанда  секциялық  реакторларды  аз  тоққа  таңдауға  мүмкіндік    береді.Генераторлары 63 МВт-қа  дейінгі  ЖЭО-на   егер оның тұтынушылары  резервтенген  желімен  қоректеніп, секцияға  қосылыс  саны   алты – сегізден   аспаса қарастырылған  сұлба  ұсынылады.

ЖЭО-ның өзіндік мұқтаждығын электрмен жабдықтау сұлбасы. Кернеуі 6 (10) кВ ГТҚ шиналары бар және технологиялық бөлігінде көлденең байланысы бар ЖЭО-да өзіндік мұктаждық қорегі істегі трансформатордан және ГГҚ секцияларына косылатын, реактивтенген желілермен жүзеге асырылады. ЖЭО-ның аралас сұлбаларында істегі ӨМТ-лар болігі тармакталумен генератор-трансформатор блогына, ал қалған болігі ГТҚ секцияларына қосылады. Ө.М. ЖЭО жүйесінде ірі қозғалкыштар үшін 6 кВ кернеу және қалған электр қозғалтқыштары, жарықтандыру, балкытын біріктіру және баска аз қуатты жүктемелер үшін 0,4 кВ кернеу қолданылады. Істегі қоректену желінің саны (реакторлар және трансформаторлар) ГТҚ секциясына бір-бірден қосылады және ГТҚ-дың әрбір секциясында екіден аспауы қажет. Ө.М. ТҚ секцияларының саны, қазандар санымен анықталады. Қазанға екі секция немесе блок өзіндік мұқтаждық жұптық жауапты мезанизмдері бар болған кезде таңдап алынады. Істегі 6 кВ-тық желінің қорек жолының қуаты, электр станциясының өзіндік мүқтаждық картасына алынған есептік қуат бойынша есептеледі. Өзіндік мұқтаждық резервтік қорек козі байланыс трансформаторына екі ажыратқыш арқылы (жоғары кернеулі ТҚ шиналарының, жүйемен тікелей байланысы бар) және ГТҚ-дың екі секциясына (бір ажыратқыш әр уақытта ажыратылған) қосыла алады. Саны, әрбір істегі алты трансформаторларға немесе реакторларға бір резервтік желі алынады. Резервтік қорек желінің қуаты, істегі ірі ӨМТ қуатынан және реактор қуатынан кем болмауы керек. Резервтік қорек магистралдары, ЖЭО-да екі РӨМТ болғанда, ажыраткыш арқылы екі бөлікке секцияланады. ЖЭӨ-нын өзіндік мұқтаждық электрмен қамтамасыз ету сұлбасы, кернеуі 0,4 кВ, блоктың ЖЭС өзіндік мұқтаждық сұлбаларындағыдай ұстаныммен орындалады. Тек сұлбалардың орындалу ерекшеліктерін қарастырған жөн. Басты корпустағы секциялар саны ЖЭО-дағы қазандар және турбиналар санымен қабылданады. Негізігі цехтардың 0,4 кВ қалқандарыныңшинасы екі секцияға бөлінеді. 0,4 кВ трансформаторларын резервтеу үшін айқын және айқын емес резервтер иайдаланылады. Басты корпустағы РӨМТ саны, трансформатор саны екіден төртке дейін болғанда бірге тең, істегі ӨМТ саны бестен сегізге дейін болғанда екіге, сегізден жоғары, істегі ӨМТ норма бойынша: әрбір төрт істегі ӨМТ-ге бір резервтік орнатылады. 0,4 кВ қалқандардың қалғандары үшін істегі трансформаторлар саны алты немесе одан аз болғанда бір РӨМТ, істегі трансформаторлар саны жетіден он екіге дейін болғанда екі РӨМТ және т.с. алынады. Келтірілген материалға иллюстрация ретінде 8.2.26-суретте бу бойынша көлденең байланысы бар ЖЭО-ның өзіндік мүктаждық сүлбасы келтірілген.

Кернеу трансформаторлары. Атқаратын қызметі. Құралымы. Өлшеуіш кернеу трансформаторы жоғарғы кернеуді төмендетуге арналған, яғни айнымалы токта жұмыс істейтін өлшеуіш құрылғылары, ререлік қорғаныста және автоматтандыруда қолданылады. Өлшеуіш кернеу трансформаторы жасалу жолы, яғни құрылымы төмендеткіш күштік трансформаторлардан ешқандай айырмашылығы жоқ. Ол стальдан жасалған жүрекшеден, яғни электротехникалық сталдан жұқа пластиналардан жасалған, бірінші орамадан және бір немесе екі екінші орамадан.

Кернеу трансформаторлары. Тізбекке қосу сұлбалары

Кернеу трансформаторларын таңдау тәртібі және тексеру. Кернеудің өлшеуіш трансформаторларын таңдау келесі шартпен жүргізіледі: ; ; орамаларды біріктіру сұлбалары бойынша; дәлдік класы бойынша. Жұлдызға қосылған кернеудің бір фазалы трансформаторлары үшін барлық үш фазаның қуатын алу керек. Ал толық емес үшбұрыш сұлбасы бойынша біріктірілген кернеу трансформаторлары үшін – бір трансформатордың екі еселенген қуаты. Егер екіншілік жүктеме таңдалған дәлдік класындағы кернеу трансформаторының номиналды қуатынан асатын болса, онда кернеудің қосымша трансформаторына құралдың бір бөлігін жалғау керек. Кернеу трансформаторының тізбектеріндегі өткізгіштердің қимасы кернеудің жіберілген жоғалуларымен анықталады. ПӘК сәйкес есептегіштерге дейін кернеу трансформаторынан кернеудің жоғалуы 0,5% артық болмау керек, ал қалыпты жүктемеде щиттік өлшеуіш трансформаторларға дейін - 1,5% артық емес. Механикалық мықтылық шарты бойынша мыс өткізгіштердің сымы 1,5 мм2 кем болмау керек және алюминий - 2,5 мм2 кем емес. 13 Кесте – кернеудің өлшеуіш трансформаторларын таңдау шарттары. Таңдау шарттары Есептік мәліметтер Тізімдемелік мәліметтер Дәлдік класы Орамалар бірікпесінің сұлбасы S2 Sном Кернеу трансформаторының екіншілік жүктемесін есептеу кестенің көмегімен жүзеге асырылады. 14 кесте – Кернеу трансформаторының екіншілік жүктемесінің есебі Құралдар атауы Түрі Бір ораманың қуаты, ВА Орамалар саны Құралдар саны cos  sin  Жалпы тұтынылатын қуат Р, Вт Q, вар Жиыны Р2 Q2 Кернеудің бір фазалы трансформаторлары үшін анықтамалық мәліметтерде номиналды қуат бір фаза үшін келтірілген.

29) Күштік кабельдерді таңдау

Күштік кабельдер қалыпты режим шарты және қ.т. кезіндегі термиялық орнықтылығы бойынша таңдалады.Қалыпты режим шартынан кабельді номиналды кернеу бойынша, ал форсирленген жұмыс кезіндегі тоқтың экономикалық тығыздығы және ұз.жылуландыру тоғы бойынша таңдалады.Стандартты қима үшін арналған рұқсат берілетін ұқындық тоқтар кестесі бойынша форсирленген жұмыс режимінің  тоғын біле отырып, үш-талсым кабель қимасын анықтай аламыз. Бұл кестелер температурасы С дейін және  әуеде С температурасындағы салынған бірлік кабельдер үшін құрастырылған. Берілген шарттардан айырықша, және Д жер  температурасына, К2 орындағы кабель саны үшін түзеу коэффициенттерін еңгізу керек. Ұзындығы берілетін тоқтың шамасы

.                                           

Таңдау шарты

.                                              

 

Тоқтың экономикалық тығыздығы бойынша кабель қимасын таңдау келесі өрнекпен анықталады

.                                                

Мұнда - 10 кестеде келтірілген, тоқтың экономикалық тығыздығы, А/мм².

30) Күштік кабельдер қалыпты режим шарты және қ.т. кезіндегі термиялық орнықтылығы бойынша таңдалады.

Қалыпты режим шартынан кабельді номиналды кернеу бойынша, ал форсирленген жұмыс кезіндегі тоқтың экономикалық тығыздығы және ұз.жылуландыру тоғы бойынша таңдалады.Стандартты қима үшін арналған рұқсат берілетін ұқындық тоқтар кестесі бойынша форсирленген жұмыс режимінің  тоғын біле отырып, үш-талсым кабель қимасын анықтай аламыз. Бұл кестелер температурасы С дейін және  әуеде С температурасындағы салынған бірлік кабельдер үшін құрастырылған. Берілген шарттардан айырықша, және Д жер  температурасына, К2 орындағы кабель саны үшін түзеу коэффициенттерін еңгізу керек. Ұзындығы берілетін тоқтың шамасы

.                                            (67)

Таңдау шарты

.                                               (68)

 

Тоқтың экономикалық тығыздығы бойынша кабель қимасын таңдау келесі өрнекпен анықталады

.                                                   (69)

Мұнда - 10 кестеде келтірілген, тоқтың экономикалық тығыздығы, А/мм².

Күштік кабельдер қалыпты режим шарты және қ.т. кезіндегі термиялық орнықтылығы бойынша таңдалады.Қалыпты режим шартынан кабельді номиналды кернеу бойынша, ал форсирленген жұмыс кезіндегі тоқтың экономикалық тығыздығы және ұз.жылуландыру тоғы бойынша таңдалады.Стандартты қима үшін арналған рұқсат берілетін ұқындық тоқтар кестесі бойынша форсирленген жұмыс режимінің  тоғын біле отырып, үш-талсым кабель қимасын анықтай аламыз. Бұл кестелер температурасы С дейін және  әуеде С температурасындағы салынған бірлік кабельдер үшін құрастырылған. Берілген шарттардан айырықша, және Д жер  температурасына, К2 орындағы кабель саны үшін түзеу коэффициенттерін еңгізу керек. Ұзындығы берілетін тоқтың шамасы

.                                            (67)

Таңдау шарты

.                                               (68)

 

Тоқтың экономикалық тығыздығы бойынша кабель қимасын таңдау келесі өрнекпен анықталады

.                                                   (69)

Мұнда - 10 кестеде келтірілген, тоқтың экономикалық тығыздығы, А/мм².

Күштік кабельдер қалыпты режим шарты және қ.т. кезіндегі термиялық орнықтылығы бойынша таңдалады.Қалыпты режим шартынан кабельді номиналды кернеу бойынша, ал форсирленген жұмыс кезіндегі тоқтың экономикалық тығыздығы және ұз.жылуландыру тоғы бойынша таңдалады.Стандартты қима үшін арналған рұқсат берілетін ұқындық тоқтар кестесі бойынша форсирленген жұмыс режимінің  тоғын біле отырып, үш-талсым кабель қимасын анықтай аламыз. Бұл кестелер температурасы С дейін және  әуеде С температурасындағы салынған бірлік кабельдер үшін құрастырылған. Берілген шарттардан айырықша, және Д жер  температурасына, К2 орындағы кабель саны үшін түзеу коэффициенттерін еңгізу керек. Ұзындығы берілетін тоқтың шамасы

.                                            (67)

Таңдау шарты

.                                               (68)

 

Тоқтың экономикалық тығыздығы бойынша кабель қимасын таңдау келесі өрнекпен анықталады

.                                                   (69)

Мұнда - 10 кестеде келтірілген, тоқтың экономикалық тығыздығы, А/мм².

30)Күштік трансформаторлардың кернеу деңгейін реттеу.

Трансформаторлардың   кернеуін  реттеу трансформация  коэффициентін  өзгерту  арқылы  іске асырылады, яғни  орам  санын өзгерту, сол  үшін де оның  арнайы  тармағы қарастырылған. Тармақтарды  ауыстыру  қоздырусыз (ҚАҚ- ПБВ) және кернеулі (ЖҮР- РПН) іске  асырылады. Тармақтарды  қоздырусыз ауыстыру  аз  қуатты  трансформаторларда  жүргізіледі.Жүктеме үстінде  реттеу (ЖҮР)  тармақ  орамдарын  тізбекті  ажыратпай  ауыстыру  арқылы  іске  асырылады. Трансформатордың  қуаты мен кернеуіне  байланысты  реттеу  ±10% дан ±16% аралығында  жасалынады. Реттеу  сатысы  ЖК   жағынан басталады , өйткені  бұл  жақтық  орамдарындағы ток ТК  орамдырының тоғынан төмен  болады. 5.2 суретінде  келтірілген  резисторлы  сұлба  кеңінен қолданыс  тапты .Автотрансформаторларда тармақтарды бейтараптама  нүктеде  орындайды,  ол ауыстырғыш құрылғының  оқшауламасын  жеңілдетеді және оны аз  тоққа  есептеу  мүмкіндігін туғызады . Мұндай  реттеу  байланысқан   деп  аталады, яғни  тармақтарды  ауыстырғанда біруақытта ЖК және ОК тармақтарының  саны өзгереді.   Кернеуді  реттеуді  арнайы  реттеуші 

трансформаторлар көмегімен іске  асырауға  болады, ол қосымша Э.Қ.К. енгізетін әсіресе трансформатордың  негізгі орамын тізбекті трансформатордан, және осы Э.Қ.К. өзгертетін реттеуші  трансформатордан,  және желілік  реттеушілерден  тұрады. Ондағы  реттеу  ОК жағында  ЖҮР  құрылғысы  арқылы, ал  ТК жағынан  реттеуші автоматты  кернеу  реттегіші жабдықталған трансформатор орналастырылып  іске  асырылады.

31) Күштік трансформаторлардың кернеуінің деңгейін реттеу

Трансформаторлардың   кернеуін  реттеу трансформация  коэффициентін  өзгерту  арқылы  іске асырылады, яғни  орам  санын өзгерту, сол  үшін де оның  арнайы  тармағы қарастырылған. Тармақтарды  ауыстыру  қоздырусыз (ҚАҚ- ПБВ) және кернеулі (ЖҮР- РПН) іске  асырылады. Тармақтарды  қоздырусыз ауыстыру  аз  қуатты  трансформаторларда  жүргізіледі.Жүктеме үстінде  реттеу (ЖҮР)  тармақ  орамдарын  тізбекті  ажыратпай  ауыстыру  арқылы  іске  асырылады. Трансформатордың  қуаты мен кернеуіне  байланысты  реттеу  ±10% дан ±16% аралығында  жасалынады. Реттеу  сатысы  ЖК   жағынан басталады , өйткені  бұл  жақтық  орамдарындағы ток ТК  орамдырының тоғынан төмен  болады. 5.2 суретінде  келтірілген  резисторлы  сұлба  кеңінен қолданыс  тапты .Автотрансформаторларда тармақтарды бейтараптама  нүктеде  орындайды,  ол ауыстырғыш құрылғының  оқшауламасын  жеңілдетеді және оны аз  тоққа  есептеу  мүмкіндігін туғызады . Мұндай  реттеу  байланысқан   деп  аталады, яғни  тармақтарды  ауыстырғанда біруақытта ЖК және ОК тармақтарының  саны өзгереді.   Кернеуді  реттеуді  арнайы  реттеуші 

трансформаторлар көмегімен іске  асырауға  болады, ол қосымша Э.Қ.К. енгізетін әсіресе трансформатордың  негізгі орамын тізбекті трансформатордан, және осы Э.Қ.К. өзгертетін реттеуші  трансформатордан,  және желілік  реттеушілерден  тұрады. Ондағы  реттеу  ОК жағында  ЖҮР  құрылғысы  арқылы, ал  ТК жағынан  реттеуші автоматты  кернеу  реттегіші жабдықталған трансформатор орналастырылып  іске  асырылады.

32) Күштік трансформаторлардың құралымының бөлшектері.

Кернеуді арттыруға және кемітуге арналған құрылғыларды трансформаторлар деп атайды.