3. Переведите с русского языка на латинский:

1) Один флот, два лагеря, три юноши, семь дней, де­сять книг, двенадцать месяцев, двести граждан, тысяча учеников, три тысячи рабов (согласовывайте числительные с суще­ствительными!) 2) В 43 году римляне захватили Британию (Britannia, ae). 3) В 455 году Рим был опустошен вандалами (Vandali, ōrum). 4) Я радуюсь получению письма (переведите герундием и герундивом). 5) Город должен быть основан на морском берегу.

 

4. Прочитайте тексты и переведите их на русский язык:

 

De vellĕris aurei origĭne

Athămas, Hellae et Phrixi pater, uxorem novam, cui nomen Inó erat, in matrimonium duxit. Inó, quae erat formā pulcherrĭmă, sed more crudelissĭmă, libĕros ob invidiam occidĕre constituit. Erat tum per omne regnum (nam Athămas rex Orchomĕni erat) maxĭma cibi inopia propter sterilitātem agrōrum, quae res Inōnem magno gaudio affēcit. Hanc calamitātem causamperniciēi liberōrum facĕre voluit. Ad Athamantem se conversus: «Morte, – inquit, – miserrĭmā peribĭmus, nisi statim Phrixum deis irātis sacrificaverĭmus».

Sed Mercurius, a Nephĕla, dea nubium, Hellae et Phrixi matre, admonĭtus, auxilium innocentĭbus libĕris parāvit. Ariĕtem mirum e caelo misit, qui vellus aureum alasque longas habēbat. Nocte aries silentio in terram descendit et: «Inó, – inquit liberis, – mortem vobis parāvit; si eam fugĕre vultis, mecum abīte! Iter periculōsum inibĭtis, sed tutīus erit sine morā discedĕre, quam fatum miserrĭmum hic exspectāre».

Tum libĕri intrepĭdi in tergum ariĕtis ascendērunt, vellus aureum manĭbus tenentes. Volāvit aries statim ad caelum et alis suis celerrĭmis illos per nubes ad longinquam stellārum lucem portāvit. Stupefacti libĕri magis, quam terrĭti sunt. Postquam lux prima solem in caelum reduxit, e sede sua altissĭma insŭlas maris, Asiae urbes, fluvios, silvas attonĭti spectavērunt.

Sic ambo libĕri salūtem petivērunt, sed non ambo mortem vitavērunt: Hella enim, itinĕre longo defessa, magno clamōre e tergo ariĕtis in mare cecĭdit, quod ab ea nomen Hellespontum («mare Hellae») accēpit. Phrixus autem tutus in terram Colchōrum venit, quorum rex Aeēta puĕrum salutāvit et ariĕtem divĭnum Jovi sacrificāvit. Magnā curā servāvit Aeēta vellus aureum, quod ex eo tempŏre draco in silva finitĭma custodiēbat.

 

De raptu Sabinārum

Romŭlus, quia Romāni muliĕres non habēbant, ad gentes finitĭmas legātos misit uxōrum petendārum causā. Finitĭmi Romānis filias suas in matrimonium non dedērunt. Tunc Romāni ludos instituērunt et gentes finitĭmas ad eos spectandos invitavērunt. Sabinōrum gens cum libĕris et uxorĭbus Romam vēnit. Dum invitāti ludos spectābant, juvĕnes Romāni ex composĭto Sabīnos aggressi filias eōrum rapuērunt. Parentes virgĭnum ex urbe profugērunt et post alĭquid tempŏris bellum Romānis indixērunt. In magno campo proelium commissum est.