Семинар сабақтарына ұсынылатын үлгі тақырыптар тізбесі

1. Сөз тіркесінің тұлға ретіндегі белгілері. Сөз тіркесінің түрлері, олардың құрылуы.

2. Зат есімді сөз тіркестерінің құрылымдық түрлері.

3. Етістікті сөз тіркестері, олардың құрылуы.

4. Сөйлемді сөз тіркесі, сөйлем мүшесі тұрғысынан танудың қажеті, ерекшелігі.

5. Сөйлем мүшелерінің грамматикалық сипаты. Тұрлаулы сөйлем мүшелері. Дара, күрделі сөйлем мүшелері. Үйірлі мүше туралы түсінік.

6. Тұрлаусыз сөйлем мүшелері, олардың жасалуы. Дара, күрделі, үйірлі пысықтауыштар. Дара, күрделі, үйірлі толықтауыштар. Дара, күрделі, үйірлі анықтауыштар.

7. Айқындауыш, оның түрлері. Сөйлем мүшелерін ажыратудағы проблемалар. Жалпылауыш мүше. Бірыңғай мүшелерді ұйымдастырудағы көріністер.

8. Жай сөйлемнің грамматикалық белгілері, семантикасының құрамы. Пікір мен сөйлемнің арақатынасы. Жай сөйлемге тән минимум белгілер.

9. Жай сөйлемнің құрамы жағынан түрлері. Жай сөйлемдердің бірінші топ функционалдық түрлері. Екі негізді сөйлемдердің түрлері. Номинативті және етістікті сөйлемдер. Толымды, толымсыз сөйлемдер.

10. Жай сөйлемдердің екінші топ функционалдық түрлері. Жақты, жақсыз, атаулы сөйлемдердің жасалуы, жұмсалуы.

11. Хабарлы сөйлем баяндауыштарының мағыналары, тұлғалары. Сұраулы сөйлемдердің қызметіне және мағынасына қатысты топтастырылуы.

12. Эмоционалды және экспрессивті сөйлемдер. Баяндауыштарының тұлғалары.

13. Жай сөйлем құрамының күрделенуі, күрделену түрлері, сипаты.Үндеу амалдары, олардың сөйлем құрамына қатысуы. Қыстырма сөз, қыстырма сөйлемдер, олардың тыныс белгілері. Демеуліктер және олардың сөйлем құрамына қатысуы.

14. Қайталау амалы, оның жұмсалуы. Сөйлемдер жүйесіндегі тұлғалардың өзара қатынасы. Бұл қатынастың парадигмалық сипаты. Жай сөйлем жүйесіндегі тыныс белгілері.

15. Сөйлемде сөздердің орын тәртібі. Түпкілікті (базистік) орын тәртібінің сипаты. Түпкілікті орын тәртібінің өзгеруі (инверсия), оған әсер ететін факторлар. Сөйлемде сөздердің актуализация мақсатына сай орын ауыстыруы. Жай сөйлемдегі актуалды және қалтарыс позиция, олардың қалыптасуы, жұмсалуы, сөйлемде сөздердің композициялық мақсатқа сай орын ауыстыруы.

Актуализация және оның қазақ тілі синтаксисінде жүзеге асыру тәсілдері.

Студенттердің өзіндік жұмысына ұсынылатын үлгі тақырыптар тізбесі

1. Меңгеріле байланысқан етістікті сөз тіркесі

2. «Атау септік зат есім – атау септік зат есім» үлгісімен құрылған сөз тіркестері

3. «Атау септік зат есім – атау септік зат есім» типті сөз тіркестері негізінде туған біріккен сөздердің қалыптасуына мысалдар тауып, оны түсіндіру

4. Біздің үй, сіздің қора типті сөз тіркестерінің сөйлемге қатысу үлгілерін көрсететін фактілер түрін, жұмсалуын түсіндіру

5. Өткен шақ, келер шақ көсемшелердің етістікті сөз тіркесіне қатысу ерекшелігі.

6. Матаса байланысқан зат есімді сөз тіркесінің толымды, толымсыз түрлерінің жұмсалуы.

7. Қабыса байланысқан «зат есім – етістік» типті сөз тіркестері, олардың жұмсалуы

8. Сөз тіркестерінің байланысу амалдары.

9. Сөз тіркестерінің байланысу сипаты

10. Жай сөйлемнің құрамы жағынан түрлері

11. Сұраулы сөйлемдердің қызметіне қарай түрлері

12. Сұраулы сөйлемнің мағынасына қарай байланысу түрлері

13. Лепті сөйлемдер

14. Бұйрықты сөйлемдер

15. Күрделі сөйлем мүшелері