- •А.Е Үдербаева. С.Ә. Мәшеков
- •Илемділік пішінөзгеруінің қолданбалы теориясы
- •1. Пәннің оқу бағдарламасы – syllabus
- •1.1 Оқытушылар туралы мәліметтер:
- •1.2 Пән туралы мәліметтер:
- •Пәннің мақсаты және міндеті
- •1.6 Тапсырмалардың тізімі мен түрлері және орындау графигі
- •1.8 Білімді бақылау және бағалау
- •1.7 Пән бойынша оқу-әдістемелік материалдар Негізгі әдебиеттер
- •Қосымша әдебиеттер
- •1.9 Курстың процедурасы және политикасы
- •2. Белсінді көрнекті құралдардың мазмұны
- •2.1 Сабақ түрлері бойынша сағат бөлу
- •2.2 Дәрістік сабақтың мазмұны
- •- Сурет. Кристалдық тор
- •1.2 Атомдық жазықтық пен бағытты кристолографиялық белгілеу
- •3.2 Қыздырудың деформацияланған металдың құрылымы мен қасиетіне әсері
- •5.1 Мора кернеуінің диаграммасы
- •10.1 Жылдамдық өрісі
- •10.2 Деформация жылдамдығы тензоры
- •11.1 Реологиялық модельдер
- •12.1 Илемділік
- •13.1 Кернеу-деформация күйлерінің жеке сұлбалаы
- •14.1 Металдар мен қорытпалардың илемділігі
- •15.1 Вариациялық әдістемесі
- •15.2 Илемділік деформацияға металдардың кедергісі әдістемесі
- •2.3 Тәжірибелік сабақтардың жоспары
- •Кернеу және кернеу күйі
- •Көлбеген алаңдағы кернеу күйі
- •Кернеу тензоры, кернеу тензорының девиатор және шар бөлімі
- •Тұтас ортаның қозғалыс және деформация заңдарын лагранжша және эйлерше бейнелеу
- •Түпкі деформация тензоры
- •Түпкі және кіші деформация тензоры
- •Кіші деформация және кіші деформация жылдамдығы тензоры
- •Илемділік шарты
- •2.4 Зертханалық жұмыстардың жоспары
- •2.5 Студенттердің өздік жұмыстары бойынша сабақ жоспары (сөж)
- •Оқытушының жетекшілігімен жүргізілетін студенттің өзіндік жұмысының мазмұны (соөж)
- •Дұрыс жауаптардың кілті
- •2.8 Пән бойынша емтихандық сұрақтар
- •Глоссарий
Пререквизиттер: Механика I; Механика II; Материалтану.
Постреквизиттер: Ұсталық соғу және ыстықтай қалыптау технологиясы; Қыздырмай қалыптау технологиясы.
Пәннің мақсаты және міндеті
«Илемділік пішінөзгеруінің қолданбалы теориясы» пәнінің мақсаты 5В073800- «Материалдарды қысыммен өңдеу технологиясы» мамандығына илемділік деформациясының негізгі заңдарын зерттей отырып металдарды қысыммен өңдеу процестерін тиімді жүргізудің жалпы принципті негіздерін жасай және талдай білу саналады. Айтылған мәселелерді меңгеру арқылы металдан илемді деформациялау әдісімен өндірілген дайындамалар мен бұйымдардың жоғары дәлдікпен геометриялық өлшемдерін және сыртқы пішінін қамтамасыз етіп қана қоймай, сонымен қатар металдың ішкі құрылымына әсер ету арқылы оның сапасын да қажет бағытта өзгерте білу қажет. Студент білу қажет:
металдарды қысыммен өңдеген кезде пайда болатын керенеу-деформация күйін есептеу әдістерінің теориялық негіздерін және металдарды илемді деформациялау процесінің негізгі заңдылықтары туралы терең ұғымы болуы керек;
металдарды қысыммен өңдеу процестерін жүргізу кезінде туатын құбылыстарды түсіндіру, осы процестерді зерттеудің теориялық және тәжірибелік әдістері туралы ұғымы және металдарды илемді деформациялаудың физикалық негіздерін, металл мен деформациялаушы аспаптың жанасу бетінде туатын үйкеліс заңдылықтарын, температуралық, деформациялық және кинематикалық факторлардың және т.б. факторлардың деформациялау нәтижесіне әсерін білуі керек;
металдың илемділікке бейімділігін есептеу жолдарын, металдардың илемді деформацияға кедергісін есептеу әдістерін меңгеруі керек;
илемді деформациялау кезіндегі металдың пішін өзгерту параметрлерін есептеу жолдарын және металдарды қысыммен өңдеу процестерінін жеке түрлерін талдау жүргiзуге машықтануы керек.
1.6 Тапсырмалардың тізімі мен түрлері және орындау графигі
Тапсырмалар түрі және орындау мерзімі
Бақылау түрі |
Тапсырма түрі |
Тапсырманың тақырыбы |
Ұсынылған әдебиеттер-дің беттерін көрсету |
Тапсыру мерзімі |
Ағымды бақылау |
Үй тапсырмасы № 1 |
Кернеу күйі
|
[1]: 101 - 113 [7]: 3 - 97 |
2 жеті |
Зертханалық жұмыс № 1 |
Суық илемді деформацияның механизмін зерттеу |
[2]: 5 – 32 [3]: 98 - 165 |
2 жеті |
|
Үй тапсырмасы № 2 |
Кернеу күйі
|
[1]: 101 - 113 [7]: 3 - 97 |
3 жеті
|
|
Үй тапсырмасы № 3 |
Кернеу күйі
|
[1]: 101 - 113 [7]: 3 - 97 |
4 жеті
|
|
Зертханалық жұмыс № 2 |
Беріктену қисық сызығын салу |
[2]: 5 – 32 [3]: 98 - 165 |
4 жеті
|
|
Үй тапсырмасы № 4 |
Тұтас ортаның қозғалыс және деформация заңдарын лагранша және эйлерше бейнелеу |
[1]: 49 - 77 [7]: 3 - 97 |
5 жеті |
|
Зертханалық жұмыс № 3 |
Ең кіші кедергі принципін зерттеу |
[3]: 190 - 216 |
6 жеті |
|
Шекаралық бақылау |
Модуль I |
|
6 жеті |
|
Ағымды бақылау |
Үй тапсырмасы № 5 |
Түпкі деформация тензоры
|
[1]: 49 – 77 [7]: 3 – 97 |
7 жеті |
Үй тапсырмасы № 6 |
Түпкі және кіші деформация тензоры |
[7]: 3 – 97 |
8 жеті |
|
Зертханалық жұмыс № 4 |
Шөктіргенде деформацияның біркелкі еместігін зерттеу |
[3]: 190 - 216 |
8 жеті |
|
Үй тапсырмасы № 7 |
Кіші деформация тензоры
|
[4]: 134 – 158 [7]: 3 – 97 |
9 жеті |
|
Үй тапсырмасы № 8 |
Түпкі және кіші деформация тензоры |
[1]: 49 – 77 [7]: 3 – 97 |
10 жеті |
|
Зертханалық жұмыс № 5 |
Илемді деформацияның үйкеліс коэффициентін анықтау |
[3]: 166 - 190 |
10 жеті |
|
Үй тапсырмасы № 9 |
Кіші деформация және кіші деформация жылдамдығы тензоры |
[1]: 77 – 100 [7]: 3 – 97 |
11 жеті |
|
Үй тапсырмасы № 10 |
Илемділік шарты |
[4]: 242 – 256 [7]: 3 – 97 |
12 жеті |
|
Зертханалық жұмыс № 6 |
Шөктіргенде дайындаманың бос бетінде пайда болатын кернеу-деформация күйін зерттеу |
[7]: 3 – 97 |
12 жеті |
|
Ағымды бақылау |
Өздік жұмыс I |
Сырғу сызығы әдістемесі |
[4]: 148 – 189 [2]: 219 – 222 |
13 жеті |
Өздік жұмыс II |
Металдар мен қорытпалардың илемділігі |
[4]: 242 – 256 [5]: 421 – 525 |
14 жеті |
|
Зертханалық жұмыс № 7 |
Шөктіргенде дайындаманың бос бетінде пайда болатын кернеу-деформация күйін зерттеу |
[4]: 11 – 25 [7]: 3 – 97 |
14 жеті |
|
Шекаралық бақылау |
Модуль II |
|
15 жеті |
|
Қорытынды бақылау |
Емтихан |
|
Кесте бойынша |
|