- •А.Е Үдербаева. С.Ә. Мәшеков
- •Илемділік пішінөзгеруінің қолданбалы теориясы
- •1. Пәннің оқу бағдарламасы – syllabus
- •1.1 Оқытушылар туралы мәліметтер:
- •1.2 Пән туралы мәліметтер:
- •Пәннің мақсаты және міндеті
- •1.6 Тапсырмалардың тізімі мен түрлері және орындау графигі
- •1.7 Пән бойынша оқу-әдістемелік материалдар Негізгі әдебиеттер
- •Қосымша әдебиеттер
- •1.8 Білімді бақылау және бағалау
- •1.9 Курстың процедурасы және политикасы
- •2. Белсінді көрнекті құралдардың мазмұны
- •2.1 Сабақ түрлері бойынша сағат бөлу
- •2.2 Дәрістік сабақтың мазмұны
- •- Сурет. Кристалдық тор
- •1.2 Атомдық жазықтық пен бағытты кристолографиялық белгілеу
- •3.2 Қыздырудың деформацияланған металдың құрылымы мен қасиетіне әсері
- •5.1 Мора кернеуінің диаграммасы
- •10.1 Жылдамдық өрісі
- •10.2 Деформация жылдамдығы тензоры
- •11.1 Реологиялық модельдер
- •12.1 Илемділік
- •13.1 Кернеу-деформация күйлерінің жеке сұлбалаы
- •14.1 Металдар мен қорытпалардың илемділігі
- •15.1 Вариациялық әдістемесі
- •15.2 Илемділік деформацияға металдардың кедергісі әдістемесі
- •2.3 Тәжірибелік сабақтардың жоспары
- •Кернеу және кернеу күйі
- •Көлбеген алаңдағы кернеу күйі
- •Кернеу тензоры, кернеу тензорының девиатор және шар бөлімі
- •Тұтас ортаның қозғалыс және деформация заңдарын лагранжша және эйлерше бейнелеу
- •Түпкі деформация тензоры
- •Түпкі және кіші деформация тензоры
- •Кіші деформация және кіші деформация жылдамдығы тензоры
- •Илемділік шарты
- •2.4 Зертханалық жұмыстардың жоспары
- •2.5 Студенттердің өздік жұмыстары бойынша сабақ жоспары (сөж)
- •Оқытушының жетекшілігімен жүргізілетін студенттің өзіндік жұмысының мазмұны (соөж)
- •Дұрыс жауаптардың кілті
- •2.8 Пән бойынша емтихандық сұрақтар
- •Глоссарий
Тұтас ортаның қозғалыс және деформация заңдарын лагранжша және эйлерше бейнелеу
Тұтас ортаның қозғалыс және деформация заңдарын есептеудің реті жоғарыда және төмендегі әдебиетте келтірілген. Бастапқы мәліметтерді оқытушы береді.
Ұсынылатын әдебиеттер [7] 105 б.
Бақылау сұрақтары
Лагранждық айнымалы шамаларға қандай шамалар жатады ?
Эйлерлік айнымалы шамаларға қандай шамалар жатады ?
Тұтас ортаның Логранж және Эйлер координат жүйесінде жылжуы қандай формуламен анықталады ?
Тәжірибелік сабақ № 5
Тапсырма
1. Тұтас ортаның кейбір көлеміндегі материалды нүктелер қозғалыс процесінде белгілі бір радиус-вектормен сипатталатын кеңістік нүктесіне келеді. Осы мәліметті пайдаланып мынаны анықтау қажет:
Лагранждық түсініктегі Коши деформация тензорының сыңарларын;
Лагранж түпкі деформация тензорының (Грин тензорының) сыңарларын;
Лагранждық түсініктегі Коши деформация тензорының басты сыңарларын;
Лагранж түпкі деформация тензорының (Грин тензорының) басты сыңарларын;
Эйлерлік түсініктегі Коши деформация тензорының сыңарларын;
Эйлер түпкі деформация тензорының (Альманси тензорының) сыңарларын;
Эйлерлік түсініктегі Коши деформация тензорының басты сыңарларын;
Эйлер түпкі деформация тензорының (Альманси тензорының) басты сыңарларын.
2. Тұтас ортаның кейбір көлемінің материалды нүктесі қозғалу процесінде радиус-вектормен (Эйлер векторымен) сипатталатын кеңістік нүктесіне келеді. Мынаны анықтау қажет:
Лагранждық түсініктегі Коши деформация тензорының сыңарларын;
Лагранж түпкі деформация тензорының (Грин тензорының) сыңарларын;
Лагранждық түсініктегі Коши деформация тензорының басты сыңарларын;
Лагранж түпкі деформация тензорының (Грин тензорының) басты сыңарларын;
Эйлерлік түсініктегі Коши деформация тензорының сыңарларын;
Эйлер түпкі деформация тензорының (Альманси тензорының) сыңарларын;
Эйлерлік түсініктегі Коши деформация тензорының басты сыңарларын;
Эйлер түпкі деформация тензорының (Альманси тензорының) басты сыңарларын;
Эйлерлік координаттар жүйесіндегі Лагранж векторын;
Логранж координаттар жүйесіндегі жылжу векторын;
Эйлерлік координаттар жүйесіндегі жылжу векторының теңдеуін;
Жылжу бойынша кіші деформация тензорының сыңарларын;
Кіші жылжу тұсында деформация девиаторын;
Кіші жылжу тұсында деформация тензорының басты сыңарларын.
Әдістемелік ұсыныс
Түпкі деформация тензоры
Түпкі деформация тензорын есептеудің реті жоғарыда және төмендегі әдебиетте келтірілген. Бастапқы мәліметтерді оқытушы береді.
Ұсынылатын әдебиеттер [7] 105 б.
Бақылау сұрақтары
Лагранждық түсініктегі Коши деформация тензорының сыңарларын қандай формулалармен анықтайды?
Лагранж түпкі деформация тензорының (Грин тензорының) сыңарларын қандай формулалармен анықтайды?
Лагранж түпкі деформация тензорының (Грин тензорының) басты сыңарларын қалай анықтайды?
Эйлерлік түсініктегі Коши деформация тензорының сыңарларын қандай формулалармен анықтайды?
Эйлер түпкі деформация тензорының (Грин тензорының) сыңарларын қандай формулалармен анықтайды?
Эйлер түпкі деформация тензорының (Грин тензорының) басты сыңарларын қалай анықтайды?
Тәжірибелік сабақ № 6
Тапсырма
Берілген деформация тензорын Тε пайдаланып басты деформацияны есептеу қажет.
Материалды бөлшектің бастапқы координатасы t = t1 уақытысында ағымдағы координаттармен E1 = a1L1; E2 = a2L2; E3 = a3L3 формулалармен (біркелкі деформация) байланысты болған. Логранждық және Эйлерлік түпкі деформация тензорларының сыңарларын және логарифмдік деформация тензорының сыңарларын анықтау қажет.
Деформация тензорын Тε шарлық То және девиаторға D бөлу қажет, деформация тензорының инвариантарын есептеу қажет.
Өлшемдері Но, Во, Lо болатын параллелепипед биіктігі бойынша ΔН мөлшеріне деформацияланды. Шөктіргеннен кейін ені В1 дейін үлкейді. Шөктіру жылдамдығы υ.
5.Деформацияны біркелкі деп қабылдап; дененің деформациядан кейінгі өлшемдерін, салыстырмалы деформацияларды, деформациялардың коэффициентерін, дәл деформацияны, деформациялардың жылдамдығын (шөктірудің бастапқы және соңғы кездерінде) анықтау қажет.
6.Болаттан жасалған дайындаманың серпімді күйіндегі кейбір нүктесінде серпімділік модулі Е, Пуассон коэффициенті μ, кернеу тензоры Тσ (МПа) берілген. Осы нүктедегі салыстырмалы көлемдік деформацияны және деформация тензорын есептеу қажет.
Әдістемелік ұсыныс
