V тарау. Тіршілік процесіне қатысушы гетерофункциональды қосылыстар.

1. Гидроксиқышқылдардың құрамында қандай функциональды топтар бар?

2. Глициннің (аминосірке қышқылы) формуласы қандай?

3. Ацетосірке қышқылына қандай таутомерия тән болады?

4. Келтірілген формулалардың қайсысы глутамин қышқылының (2-аминопентанди) биполярлы ионының формасына келеді?

5 γ-амин қышқылдарын қыздырғанда қандай өнім түзіледі?

6. α- амин қышқылдарын қыздырғанда қандай өнім түзіледі?

7. Мүмкін болатын кеңістіктік изомерлердің санын қандай формула бойынша табады?

8. (СН₃)₂СН–СН(Br)–CН(Br)–СООН қосылысында асимметриялық көміртек атомдары қанша?

9. Аланиннің (α-аминопропион қышқылы) формуласы қандай?

10. Тетрапептидте қанша пептидті байланыс бар?

11. Амин қышқылының аталуы қандай?

12. Келесі амин қышқылына қандай атау сәйкес келеді?

13. Тотығу кезінде қандай - амин қышқылы дисульфидтік байланыс түзеді?

14. Салицил қышқылы декарбоксилденгенде қандай өнім түзіледі?

15. Ацетилсалицил қышқылы гидролизденгенде қандай өнімдер түзіледі?

16.Салицил қышқылының сірке қышқылымен күрделі эфиріне қандай атау сәйкес келеді?

17.Глиоксал қышқылының О=СН-СООН күміс гидроксидінің аммиактағы ерітіндісімен өзара әрекеттескенде қандай өнім түзіледі?

18. Аланиннің CH₃ – CH(NH₂) – COOH азотты қышқылмен өзара әрекеттесу өнімі қалай аталады?

19. Валиннің (α-аминоизовалериян қышқылы) азотты қышқылмен дезаминдеу реакциясының нәтижесінде түзілген өнімнің құрылысы қандай болады?

20. Аланиннің (α-аминопропион қышқылы) азотты қышқылмен дезаминдеу реакциясының нәтижесінде түзілген өнімнің құрылысы қандай болады?

21. Трипептид формуласы берілген. Осындай пептидтің қышқылдық гидролизі кезінде қандай аминқышқылдары түзіледі?

22. Трипептид формуласы берілген. Осындай пептидтің құрамына қандай аминқышқылдары кіреді?

23. Трипептид формуласы берілген. Осындай пептидтің құрамына қандай аминқышқылдары кіреді?

24. Трипептид формуласы берілген. Берілген пептидке қандай атау сәйкес келеді?

25. Трипептид формуласы берілген. Осындай пептидтің қышқылдық гидролизі кезінде қандай аминқышқылдары түзіледі?

26. Қандай α-аминқышқылының тотықпай жүретін дезаминдеуінің нәтижесінде бутенди қышқылы HOOC – CH = CH – COOH түзіледі?

27. Қандай α-аминқышқылының тотыға жүретін дезаминдеуінің нәтижесінде пирожүзім қышқылы (2-оксопропан қышқылы) түзіледі?

2 8. реакциясы берілген. Реакция нәтижесінде қандай өнім түзіледі?

29. Келесі реакция берілген. Реакция нәтижесінде қандай өнім түзіледі?

30. рН=12 мәнінде аланиннің келтірілген формалардың қайсысы басым түседі?

31. рН=2 мәнінде валиннің келтірілген формалардың қайсысы басым түседі?

32. Изолейцин (2-амино-3-метилпентан қышқылы) ацилдеу реакциясына түседі. Осы реакцияны қандай реактивтің көмегімен жүзеге асыруға болады?

33. Тирозин (п-гидроксифенилаланин) дезаминдеу реакциясына түседі. Осы реакцияны қандай реактивтің көмегімен жүзеге асыруға болады?

34. Треонин (2-амино-3-гидроксибутан қышқылы) күрделі эфирдің түзілу реакциясына түседі. Осы реакцияны қандай реактивтің көмегімен жүзеге асыруға болады?

35. Парацетамолдың шынайылығын дәлелдейтін сынамалардың біреуіне сұйытылған күкірт қышқылымен қайнату жатады, осы кезде сірке қышқылының иісі сезіледі. Осы сынаманың негізінде жатқан реакция қалай аталады?

36.С₉Н₈О₄ құрамындағы ароматты қосылыс медицинада ыстық басушы ретінде кеңінен қолданылады. NаНСО₃ сулы ерітіндісімен әрекеттесіп, СО₂ бөліп шығарады, ал гидролиз кезінде сірке қышқылы мен FeCl₃ ерітіндісімен күлгін түс беретін, сондай-ақ, молекула ішінаралық сутектік байланыс түзуге қабілетті қосылыс түзеді. Берілген қосылыс қалай аталады?

37. Зерттелінетін сұйықтық қыздыру кезінде нингидринмен күлгін түс береді. Сынауықта қандай зат бар?

38. Бауыр ауруын алдын-алу және емдеу үшін метионин пероральды дәрілік форма түрінде пайдаланылады. Биологиялық сұйықтық – сілекейде еріген күйінде метиониннің (изоэлектрлік нүкте - 5,8) қандай формасы басым түседі?

39. γ-аминомай қышқылы ағзада нерв импульстарының ингибиторының ролін атқарады. Қандай α-аминқышқылынан декарбоксилдеу жолымен γ-аминомай қышқылы түзіледі?