6.4 Кесте - увтз-1 м қорғаныс құрылғысымен жұмыс істейтін электр қозғалтқыштың жұмысын тексеру сұлбасы Есеп берудің мазмұны.

1. Жұмыстың аталуы мен мақсаты.

2. УВТЗ-1М схемасы, оны қосу схемасы (6.2.,6.3., 6.4сур).

3. Сынау нәтижелері (6.3., 6.4.кестелері).

Бақылау сұрақтар

1. Немен электр жетек электр қозғалтқыштарының сенімді және тоқтаусыз жұмысы қамтамасыз етіледі ?

2. Пайдалану кезінде элкетр қозғалтқыштары орнатылған электр құрылғыларында қандай анормалды (апаттықтар) режимдер орнауы мүмкін?

3. Ауылшаруашылық өндірісте электр қозғалтқыштарының жұмыс ерекше шарттары қандай?

4. Қалай электр қозғалтқыштарының қатарынан шығуда бөлек апаттық тәртіптерді білінеді, қаналатындардың ауылдық шаруашылықта ма?

5. Бейнормал тәртіптің электр қозғалтқыштарының қорғанышы қандай талаптар құрылғыларға көрсетіледі ?

6. Электр қозғалтқыштарының қорғаныш сақтандырғыштармен қандай мүмкіншіліктер, адамгершіліктер және жетіспеушіліктері?

7. Немен сақтандырғыштармен қорғаныштың автоматты ажыратқыштарымен қорғаныш пайдалы құйып алады, олардың жалпы жетіспеушілігі неде?

8. Қандай мүмкіншіліктер, адамгершіліктер және жетіспеушіліктің релемен жылылардың және автоматты ажыратқыштардың жылы ағытқыштарының ба?

9. Қандай тағайындау және температуралық салынған қорғаныш құрылғы?

10. Температуралық салынған қорғаныш құрылғылары жетіспеушіліктерді неде болады?

11. Электр қозғалтқыштарының бейнормал тәртіптердің арнайы қорғаныштары қандай үш топқа бөлуге болады?

Әдебиеттер

4, 5, 6, 9, 10, 12, 13, 16, 17.

№7 Лабораториялық жұмыс

Электр қозғалтқыштардың үзелгенжерден қорғау құрылғыларын зерттеу (фуз, ел-10)

Жұмыс мақсаты: электр қозғалтқыштың қорғау қондырғысын байқау фаза үзілуінен және қорғаудың фаза сезу құрылғысын зерттеу (ФУЗ) және ұш фазалық кернеуді бақылау релесін (ЕЛ-10).

Жұмыс бағдарламасы

• №6 және 7 лабораториялық жұмыстардың «Жалпы мәліметтер» бөлімін оқып білу, арнаулы әдебиеттерде берілген материалдармен танысу

• ФУЗ – М1 және ЕЛ - 10 схемасын және негізгі амалын байқау және қорғау сынауын менгеріп алу.

Жалпы мәлімет

№6 лабораториялық жұмыста белгіленгендей бейнормалды режимдердің барлық қорғаулары ұш топқа бөлінеді.

• фазаның үзілуінен қорғайтын құрылғылар;

• ендірмелі температуралық қорғау құрылғылары;

• Кеңейтілген функционалды мүмкіндіктері бар аралас қорғау құрылғылары.

Берілген жұмыста толық фазалық емес режимдерден элнктрқозгалтқыштарды қорғауды үйрену

7.1 кестеде қозғалтқыштарды жұмыстың толық фазалы емес тәртіптерден қорғау құрылғыларының қысқаша салыстырмалы сипаттамасы келтіртген.

7.1 суретте фазаның үзтуі кезінде, жұлдызша қосылған, электр қозғалтқыш орамы тізбегінің әр түрлі нүктелері арасындағы кернеулер қалай өзгеретіні көрсетілген. Белгіленген кернеулер бақыланатын параметрлер болып табылады және қорғау құрылғыларының қабылдағыш органына электр қозғалтқыштың екі фазасынан келтіріледі.

Кері тізбекттік кернеулер сүзгішін қолданылатын қорғау 7.1 суретте көрсетілген, бір немесе бірнеше кернеулерді бақылайтын құрылрылар қатарынан біраз ерекше. Оларда фазаның үзтуі кезіндегі іске қосылу сенімді және сезгіштігі жоғары. Бірақ кернеулерді бақылау бойынша басқа қорғаулар сияқлы оның маңызды кемшілігі бар: фазаның қосылу орнына дейін жететін үзтуіне ғана әсерін тигізеді. Бұл кемшілікті кернеуді емес, электр қозғалтқыш фазаларның токтарын бақылайтын қорғау құрылғылары болдырмайды.

Асыра жүктелуден қорғауы жоқ және бір фазаны жоғалту мүмкіндігі жоғары электр қозғалтқыштарды екі фазалы жұмыс жағдайынан корғаудың арнаулы түрлерін пайдалануға болады.

Электр қозралтқыштың барлық негізгі апатты тәртптері (фазаның үзілуі, сыналану, іске қосылмау, асыра жүктелу) статор оралымын қыздырады және қорғрау іске қосылмаса немесе жоқ болса статор оралымы күйіп кетуі мүмкін.

Бірғана қорғау құрылғысында электр қозғалтқыш статорының оралымының температур­асының өзгеруін бақылау принципі мен үш фазалы желідегі тоқтар арасындары фазалардың ығысу бұрышы γ принципін біріктіріп, қондырылған температуралық қорғаудың кемштіктерін болдырмауға болады.

Электр қозғалтқыштың қалыпты жұмысы кезінде γ =120°, ал фазалардың біреуі үзілгенде бұрыш γ =180°, немесе γ = 0° тең екені белгілі. Бұл параметр барлық фазалардың ток пен кернеуін бақылауғра және бастапқы хабарлама ретінде салыстырмалы шамалардың лездік мәндерінің таңбасының өзгеруін қолдануға мүмкіндік береді; фаза бойынша екі немесе үш электр шамаларын салыструға болады (импульстік және үздіксіз әсер).

Электр қозғалтқыштың жүктелу токтары арасындары фазалардың ығысу бұрышының өзгеруін бақылау үшін фаза сезгіш қорғаудың орындаушы реле катушкасымен жүктелетін фазалық детекторлар қолданылады (7.2 сурет). Фазалық детектор қорғалатың электр қозғалтқыш статорының фазалар токтарынан қалыптасатын U₁ және U₂ бақылау кернеулерін қабылдайды. Олардың арасында белгті бір фазалық ығысу γ' болуы керек.

Кернеулердің қалыптасу элементтері толық фазалық тәртіпте ' бұрышы 90°-қа тең болатындай етіп алынады, сонда фазаның үзтүі кезінде ол 0° немесе 180° -ка тең болады (7.2 сурет). Бұл жағдайда орындаушы реле катушкасындағы I₀ ток артып, релені іске қосады. Фазалық детектордың сипаттамасы 7.2 суретте қорсетілгенден қосинусты болады: І₀= f(γ')

Осындай фаза сезгіштік құрылғы электр қозғалтқышты тек толық фазалық емес тәртіптен ғана корғайды, ал қозғалтқыштың іске қосылмауынан немесе ротордың сыналануынан пайда болатын асыра жүктелулерге эсер етпейді.

Электр қозғалтқышты симметриялық асыра жүктелулерден қорғау үшін қосымша өлшенетін кернеулердің (U₁ немесе U₂) бірін бақылайтын асыра жүктелуді бақылау түйінің (7.2 сурет) қолданады, немесе U₁ және U₂ кернеулері арасындағы бастапқы бұрышты γ' = 90° өзгертеді (қалыптастырғыш I параметрлерін өзгерту арқылы).