Жұмысты орындауға арналған нұсқаулар

1. УВТЗ-1М құрылғысының техникалық сиппаттамасымен, схемасымен танысып, оның міндетін, функционалды мүмкіндіктерін, негізгі техникалық бертгендерін жазып алу.

2. Позистордың кедіргісінің температурадан тауелділігін анықтауға арналған схеманы жинау (6.2 сур).

Позистор кедерпсінің температурадан тәуелдтігін РЗЗЗ көпірдін, 200°С сынап термометірдін көмегімен (позисторды трансформаторлық майда қыздыру арқылы) анықтайды. 20°С температура кезінде позистор кедергісінің шамамен алынған мәні R=100 Ом тең.

Электр қозғалтқыштарды температуралық қорғау үшін СТ 14-1 және СТ 14-2 типті терморезисторлары қолданылады. Олардың классификациялық температуралық қорғауы іске қосылуы үшін қажетті терморезистор температурасы әр түрлі болады. СТ 14-1 типті терморезисторлар 130°С, ал СТ 14-1Б-105°С-тық классификациялық температураға лайық шығарылады.

СТ14-2 типті терморезистордың классификациялық температурасы 115°С (СТ 14-2-160).

6.2 Сурет - Позистордың кедергісінің температурадан тәуелділігін алып тастау схемасы:

1 – термометр; 2 – позисторлар; 3 – май бар сыйымдылық; 4 – кедергі пеші; 5 –Р333 көпірі.

6.3 Сурет - увтз-1м құрылғысын тексеруге арналған электр схемасы

Терморезисторларды таңбалау терморезистор денесін жабатын тікбұрышты пішінді, полимидті қорғау пленкасының бұрыштарын кесу арқылы жүргізіледі, СТ 14-1Б терморезисторларында шығу жағынан пленканың бір бұрышы кесілген, СТ 14-2-115-екі бұрышы кесілген, СТ 14-1А, СТ 14-2-130-кесілген бұрыштары жоқ, СТ 14-2-145-шығуға қарама-қарсы жағынан бір бұрышы және шығуға қарама-қарсы жағынан бір бұрышы кесілген.

Терморезисторлардың сипаттамалары 6.2 кестеде келтірілген.

6.2 кесте - Терморезисторлардың параметрлері

Параметрдің аталуы	Терморезисторлардың типі
	CT14-1	СТ14-2
25°С температура кезіндегі кедергі, Ом	40-150	40-140
Классификациялық температурадан 5°С төмен температура кезінде кедергі, Ом (аспауы тиіс)	550	550
Классификациялық 5°С жоғары температура кезінде кедергі, Ом (кем болмауы керек)	1330	1330
Классификациялық 15°С жоғары температура кезіндегі кедергі, Ом (кем болмауы тиіс)	4000	4000
Әсер ету уақыты, с (аспауы керек)	12	15
Терморезисторда кернеудің руқсат етілген кемуі, В	2,5	2,5

Ескерту: Әсер ету уақыты дегеніміз терморезисторды 20-25°С температуралы ортадан классификациялықтан 20°С жоғары температуралы ортаға көшіргенде, кедергісі 1330 Ом шамасына жеткенге дейінгі температураға қызу уақыты.

Тәжірибе берілгендері 6.3 кестеге түсіріртеді.

6.3 кесте – Позистрлер кедергісінің температурадан тәуелділігі

°С	20	30	40	50	60	70	80	90	100	110
Ом

3. 6.4 суретте көрсетілген сұлба бойынша реленің іске қосылу мен қайтару коэффициенттерін анықтау, тәжірибе берілгендері 6.2 кестеде келтірілген.

Кедергі қорабы ретінде РЗЗЗ типті көпірді қолданады, онын «М» қысқымын қосып, 1 және 2 қысқыш арасындағы «2» жалғастырманы ажыратады.

Қайтару коэффициенті:

,

мұнда – құрылғының іске қосылу кедергісі, Ом

– УВТЗ-1М қайтадан қосылуға мүмкіндік беретін температуралық көрсеткіштердің кедергісі.

Іске қосылу кедергі қондырғысыны тексеру үшін кедергілер қорабының кедергісінің 100 Ом- нан кем болмайтындай алады.

Автотрансформатермен керектену кернеуінің қажетті деңгейін алу қажет (0,7-ден 1,1 им дейін). SВ2 түймесімен жүргізгішті іске қосқанда белгі беру шамы жанады. Көпір кедергісін жүргізгіш ажырап, шам сөнгенге дейін артырады.

Қайтару кедергісі қондырғысын тексергенде, көпірдің кедергісін максимал етіп алады. Автотрансформатермен кернеудің қажетті деңгейгі аламыз. SВ2 түймесін басып тұрып, көпір кедергісін жүргізгіш қосылғанга дейін біртіндеп азайтады. Жүргізгіш іске қосылғанда белгі беру шамы жанады. Тәжірибе берілгендерін 6.4 кестеге түсіреміз.

6.4 кесте – Реле қайтару коэффициентің анықтау

= 0,7			=			= 1,1

Іске қосылу кедергісі 2100 ± 200 Ом шамасында болуы қажет, ал қайтару коэффициенті 0,9 кем болмауы тию.

4. 6.3 және 6.4 кестелердің берілгендерін салыстырып, УВТЗ -1М құрылғысының қандай температура кезінде іске қосылып және кері қайтатының анықтайды.

Схеманы жинап (6.4 сурет), құрылгының іске косылу дәлдіпн тексереді (5 және 6 клеммаларын туйықтап және ажырату арқылы.)