50.Полипропиленді пероксидті қосылыстармен тігу реакциясын келтіріңіз. Асқын тотықты қосылыстардан басқа қатайтқыштарды қолдану мүмк

Термопласттардың, негізінен полиэтиленнің, этилен мен пропилен сополимерлерінің, полисилоксандардың тігілуі жылуға тұрақтылығын, беріктігін, жарылуға қарсылығын және химиялық тұрақтылығын жоғарылатуға негізделген. Тігілу процесі алдын ала алынған термопласттардың органикалық пероксидтермен қыздыру нәтижесінде жүргізіледі. Органикалық пероксидтер ретінде: дикумил пероксиді немесе ди-трет-бутилдің пероксидтік қосылыстары. Қыздыру кезінде пероксидтердің термиялық ыдырауы жүреді, екі бос радикал түзіледі:

Бұл радикалдардың бір бөлігі полимерлі молекулалардаң сутектің активті атомын бөліп алады. Бұл полимерлі радикалдардың түзілуіне әкеледі:

Полимерлі тізбектің бойында радикалдардың алмасуы кезінде және түзілген жұп радикалдардың бір-біріне жақын орналасуынан макрорадикалдардың рекомбинациясы жүреді, бұл кезде макротізбектердің арасында көлденең көміртек-көміртек байланыстары пайда болады:

51.Реактопластар мен термопластар негізіндегі пкМның қатаю механизмін салыстыр

Реактопласт дегеніміз жылу қатайтқыш катализатор немесе инициатор қатысында ерімейтін, балқымайтын үш өлшемді торлы құрылымға ауысатын полимерлі материалдар.

Реактопластың полимерлік негізін термореактив құрайды. Реакцияға қабілетті олигомерлер молекулалық массасы шамамен 1500 ге тең. Реактопластардағы байланыстырғыш қызметін атқарады. Мұндай олигомерлерде екі функционалды топ немесе қанықпаған байланыстар болады.

Реактопластардың бірінші тобы фенолды шайырлар. Фенолды шайырлар фенол және оның туындылары альдегидтермен басым жағдайда формальдегидпен алынады. Фенолформальдегидті шайырлар 2 сатыда алынады.

Төменгі молекулалық полимерлер,яғни олигомерлер алынады. Олар органикалық еріткіштерде ериді, қыздырғанда балқиды. Композиттерді дайындау барысында температура арнайы қоспалар әсерімен олигомер молекулалары әрекеттеметін торлы құрылым пайда болады. Бұл процесс қатаю деп аталады. Алу жағдайына байланысты фенолформальдегид 2 ге бөлінеді.

1.Резол (сілтілік ортада)

2.Новолак (қышқылдық ортада)

Қатайған шайырлардың физика механикалық қасиеттері олигомерлердің өнімдерінің тігілген полимерге ауысу дәрежесімен тығыз байланысты. 100% қатаюды жүзеге асыру мүмкін емес. Себебі қатаю дәрежесі артқан сайын, полимер тізбегінің қозғалтқышы төмендейді. Сол себепті ПКМ үлгісінде әр дайын бос метилол топтары сақталып қалады.

Эпоксид шайырлары мономерлі олигомерлі немесе полимерлі қосылыстар. Эпоксид шайырларын сипаттау үшін эпоксид сан қолданылады. Төменгі молекулалық эпоксид шайырларының қатаю процесі төмен температураларда

20-60 ⁰С жүргізіледі. Төменгі молекулалық қатайтқыштар алифатты полиамин немесе олигомерлі полиамидтер. Жоғары температурада қатайту үшін дикарбон қышқ-ң ангидредтері қолд-ы.Қатайған эпоксид шайырлары үшін шынылану температурасы жоғары болады.

Термопластар деп қыздырған кезде жұмсарып суытқанда қайтадан қатты күйге ауыса алатын полимерлерді айтады.

Қ.ж. термопластар қатты агрегатты күйде шыны тәрізді немесе кристалды күйде болады.

Температураны жоғарылатқан кезде олар жоғары эластикалық ары қарай тұтқыраққыш күйге ауыса алады. Мұндай ауысудың нәтижесінде бұйымдарды әртүрлі әдістермен қалыптастыруға мүмкіндік туады.ПКМ алу үшін қолданылатын термопластар келесі түрлерге жіктеледі.

1. Қанықпаған алифатты көмірсутектердің туындылары-полиэтилен,полипропилен, полиизобутилен

2. Қанықпаған ароматты көмірсутектердің туындылары- полистирол,оның сополимері.

3. Қанықпаған көмірсутектердің галоген туындылары-поливинилхлорид,поливинилидин хлорид политетра фторэтилен т.б.