2. Техникалық объектінің экономикалық даму белгілері

Материалды пайдалану белгілері

Материалдар шығының үлесі көбінесе технологиялық процесске және технологиялық жабыдқтарға байланысты болады, соған байланысты технологиялық материалды пайдалану беогілері болады, оны құрылымның массаның шығындалған материалдар массасына қатынасы арқылы анықтайды:

(3.3)

Мұндағы: Р-жалпы шығындалған материалдар масасы, ол аппарат массасынан (20-25%) деп қабылдауға болады.

-аппарат массасы, кг.

-белгілері 0< <1 болу керек.

Аппарат массасын есептейміз.

м³ , p=0,5 Мпа, Ст 10, t=190° С, ᴪ=1, с=1,5мм

Бүйір бет

Бүйір бет арқылы диаметрінің мәні

м (3.4)

мм деп қабылдаймыз

Аппараттың цилиндрлік бөлігінің ұзындығы

=2790 мм (3.5)

Түптің эллипстік бөлігінің ішкі биіктігі

м (3.6)

Аппараттыңесептік ұзындығы

(3.7)

Бүйір бет

м²

[σ]=117 Мпа, комплекс =2,14*10^-3

Аппарат қаңқасының массасы ρ=7850 кг/м³ болган кезде

кг (3.8)

3.3 Материалдар шығынының белгілері

Техникалық объектіні (ТО) дайындауда және құруда материалдарды үнемдеу көптеген факторларға байланысты болады. Олардың негізгісі болып мына төмендегілер саналады

• ТО материалдарының бағасы оның өзіндік құнының 25-15% құрайтын болғандықтан ТО бағасын төмендету;

• ТО дайындауда шикізаттарды, материалдарды және дайын болған ТО пайдалану орнына тасымалдау және тиеу-түсіру шығындарын төмендету.

Міне осыларға байланысты бұл критериді пайдалану құрылымды құрастырушыларға, оларды жасауға кеткен материалдар шығынын азайтуға мүмкіндік береді.

Материалдар шығынының белгілері К_м құрылымының массасының Мa оның негізгі көрсеткіші нәтижесіне G қатынасына тең; яғни алынатын нәтиже бірлігінің меншікті материал массасын құрайды:

(3.9)

К_м= 1018/11880 = 0,85

3.4 Энергия шығыны белгілері

Бұл белгілерін есептеулерде техникалық объектілерді құрастырушылардың энергия шығынын мүмкіншілігінше әрдайым аз пайдалану мүмкіндіктерінен туындайды. Құрастыру кезінде белгілерді арттыруда пайдалы жұмыстарды орындауда көп жағдайда энергия шығындарының үлесі көбейуіне әкеп соғады, ал инженерлік практикада тағыда бір Энергия шығыны белгілерін пайдаланады – пайдалы әсер коэффициенті (ПӘК). Бұл белгі пайдалы жұмыстың (энергияның) шығындалған жұмысқа (энергияға) қатынасы:

(3.10)

Мұндағы: -электрқозғалтқыштың қуаты, кВт/сағ.

– араластыратын ортаны ыдысқа толтыруды есепке алатын коэффициент. -аппараттағы сұйық деңгейі, м., екі қалақты араластырғышта оны ( депқабылдайды.

-электрқозғалтқышты қосқан кезде қуаттың көбеюін ескеретін немесе араластыру процессі кезінде ортаның кедергісін ескеретін коэффициент, көп жағдайда деп қабылдайды. белгілері 0< <1 болу керек.

(3.11)