Кесте 1. Автомобильдің есептік жылдамдығы

Жолдың категориясы	Есептік жылдамдық, км/сағ
	Негізгі	Жолдың қиын учаскесінде
I	150	120/80*
II	120	100/60
III	100	80/50
IV	80	60/40
V	60	40/30

ескерту: * - алымы – қиылыстары көп жерлерде, бөлімі – таулы жерлердегі жолдарда.

Сурет 1. Қозғалыс жолағындағы автомобильдің есептік орналасу схемасы

Автомобильдердің алдыңғы және артқы доңғалақтарының тежеу жолдарының ұзындығы біодей болған жағдайда l₂ =0. Ал жол жағдайына байланысты l_а = l_б.

2. Автомобиль жолдарындағы көпір өткелдерінің теориялық өткізу қабілеттілігін анықтау.

Шешуі: Көпірдегі қозғалыс жолағының өткізу қабілеттілігі (көпір жоспар бойынша тегіс жерде және 10% еңіске дейін орналасса) былай анықталады:

, авт/сағ

Мұндағы , Г – көпірдің өлшемі (жолдың жүру бөлігінің ені), метр;

L_М – көпір ұзындығы, метр.

Көпірге жақындағандағы жолодың қозғалыс жолағының өткізу қабілеттілігі былай анықталады:

, авт/сағ

мұндағы, b – көпірге жақындағандағы жолдың жүру бөлігінің ені, метр;

i – жолдың көлденең еңісі, %;

R – жоспардағы қисық радиусы, метр;

η_л – ағындағы жеңіл автомобильдердің үлесі, %.

Көпірдің екі жағының жол жағдайы әр түрлі болуына байланысты, көпірдің өткізу қабілетілігін жеке-жеке анықтаймыз:

- Б жағының өткізу қабілеттілігі:

, авт/сағ

- Г жағының өткізу қабілеттілігі:

, авт/сағ

3. (В және Г) елді мекені аралығындағы автомобиль жолдарының (А-Б) участогындағы өткізу қабілеттілігін анықтау

Г пунтіндегі жолдың екі жағында да автомобиль тұрағы бар және қызмет көрсету мекемелері орналасқан. Автомобиль тұрағы жолдың шетін кеңейту арқылы жарақталған.

Шешуі: Елді мекенде орналасқан автомобиль жолдарының өткізу қабілеттілігі мына формула арқылы анықталады:

, авт/сағ

мұндағы, L – елді мекен ішіндегі жол бөлігінің ұзындығы, км;

l – жолдың жүру бөлігінің шекарасынан құрылыс сызығына дейінгі арақашықтық, м;

К₁ – жаяулар өтпелерінің әсерін есепке алатын коэффициент, К₁ мәні 2- кесте бойынша қабылданады;

К₂ – қызмет көрсету пункттеріндегі автотұрақтардың әсерін есепке алатын коэффициент, 3- кесте бойынша қабылданады;

К₃ – жоспардағы қисықтың әсерін есепке алатын коэффициент, 4- кесте бойынша қабылданады;

_{Кесте - 1.2 - К1 мәні}

Жаяулардың қозғалыс қарқындылығы, адам/сағат	Ағындағы жеңіл автомобильдердің үлесі кезіндегі К1 мәні, %
	100	70	50	30
<100	1,0	1,0	0,9	0,8
100-200	0,95	0,9	0,8	0,7
200-300	0,9	0,8	0,7	0,6
300-400	0,85	0,7	0,6	0,5

_{Кесте – 1.3 - К2 мәні}

Жарақталған автотұрақтар	К2 мәні
Автотұрақ жолдың жүру бөлігінің шекарасынан алыста орналасқан және жолдың жүру бөлігінде жылдам жүру жолағы бар	1,0
Автотұрақ жарақталған (жолдың шетін кеңейту арқылы жарақталған)	0,8
Автотұрақ жарақталмаған	0,6

_{Кесте – 1.4 - К3 мәні}

Елді мекен ұзындығы, км	Жоспардағы қисық радиусына байланысты К3 мәні
	100	100-250	250-450	450-600	600-800
0,3-0,7	0,81	0,89	0,95	0,96	0,97
0,7-1,25	0,84	0,92	0,97	0,98	0,98
1,25-1,75	0,86	0,94	0,97	1	1
1,75-2,25	0,88	0,95	0,98	1	1
2,25-2,75	0,90	0,96	1	1	1

Есептеуге қажетті мәліметтерді таңдағаннан кейін, елді мекендегі жолдың өткізу қабілеттілігін жеке-жеке есептеп анықтаймыз.