4. Жылу электр станциясы(жэс) классификациясы

Жылу электр станциясы(ЖЭС) – органикалық отынды жаққан кезде алынатын жылуды түрлендіріп энергиясын элекр энергиясын алатын электр станциясы. ЖЭС-тарда отынның химиялық энергиясы алдымен, механикалық энергияға, кейін электр энергиясына айналады. Мұндай ЖЭС-қа отын ретінде көмір, газ, жанатын сланц, торф пай-ды. ЖЭС пайдаланылатын отын түріне қарай – қатты, сұйық, газ тәрізді және аралас типті отынмен жұмыс істейтін ст-ларға, жылу қозғалтқыштарының түріне қарай – бу турбиналы, газ турбиналы( ГТЭС) және іштен жану қозғалтқышты (дизельді) ст-ларға, өндірілетін энергия түріне қарай – конденсациялық электр ст-лары (КЭС) және жылу электр орталықтары (ЖЭО). Кейде ЖЭС-терге шартты түрде АЭС-ын, күн электр станцияларын, геотермиялық эл.ст-ларын да жатқызуға болады.

КЭС-те тек қана электр энергиясын шығарады, ал ТЭЦ-те электр энергиясымен қатар жылу энергиясын ыстық су және бу ретінде шығарады.

ТЭЦ кпд -60-70%

КЗда отын ретінде көмірді пайдаланады. 100 грамм көмір 1кВт*сағ электр энергиясын шығарады.

5. Гидро электр станциялары классификациясы

Суэлектрстанциясы - электргенераторынайналдыратынгидравликалық турбинаменсуағынының механикалық энергиясынэлектрэнергиясынатүрлендіретінэлектрстанциясы.

КлассификацияГЭС.

Гидро электр станцияларын өндіретін қуаты бойынша келесі түрлерге бөлінеді:

• күшті — 25 МВТ –тан 250 МВт –қа ейінгі және одан жоғарғы;

• орташа — 25 МВт-қа дейін;

• кіші ГЭС — 5 МВт-қа дейін.

ГЭС-тің қуаты тікелейсудың напорына және қолданбалы генератордың ПӘК-не байланысты

Мысалға, ГЭС-тың жұмысы жылдық, айлық, апталық немесе күндік болып бөлінеді

ГЭС сонымен қоса судың напорының максимальды қолдналуына қарай да бөлінеді:

• Жоғары қарқынды(напорлы)- 60м шамасында;

• Орташа қарқынды- 25 м бастап;

• Төмен қарқынды- 3м-ден 25 м-ге дейін

Қысым бойынша ГЭС түрлері: русловые, приплотинные, деривационнные с напорной и безнапорной деривацией, смешанные, гидроаккумулирующие, приливные.

6. Ядролық реакторлардың типтері және ерекшеліктері

Ядролық реактор, атомдық реактор–атомядросыбөлінуінің басқарылатынтізбектіреакциясынжүзегеасыратын құрылғы. Оның негізгібөліктеріне: ядролық отын (мысалы, ураннеплутоний), баяулатқыш, шағылдырғыш, суытқыш), бақылаужәне өлшеуприборларыжатады. Ядролық реакторатомядроларының бөлінуінесебепшіболатыннейтрондардың энергетикалық спектріне қарай: шапшаң (нейтрондардың энергиясы 100 кэВ-танжоғары), жылулық небаяу (нейтрондардың энергиясы0,025 эВ) жәнеаралық (нейтрондардың энергиясы 1 эВ-танбірнешекэВ-қадейін) нейтрондарреакторыболып, албаяулатқыштағыядролық отынның таралусипатынасәйкесгомогендіжәнегетерогендіядролық реакторболыпажыратылады. ядролық реакторкейдепайдаланылатынбаяулатқышына (мысалы, графит, бериллий, ауырсу, т.б.) несуытқышына (мысалы, сұйық металл, т.б.) қарайдабөлінеді.

4 тип реактор:

1. Су-су

2. Графит-су

3. Тяжеловодные

4. Графит-газ

7. Бейдәстүрлі және жаңартылмалы энергия көздерінің келешегі

Жаңартылмалы энергия - күнжарығы, жел, су, сутолқыны, геотермиялық жылу секілді сарқылмас, қайта қалпынакелетінтабиғиресурстардантүзілетінэнергия.

Желэнергиясы атмосферадағы ауа массаларының кинетикалық энергиясын электрэнергиясы, жылу немесе басқада энергия түрлеріне айналдыру үшін қолданылады. Күн энергетикасы- күн энергиясын әртүрлі амалдар арқылы пайдалану.Био масса-біртүрдің, түрлер тобының немесе бүтіндей бірлестіктердің (өсімдік, микроағзажәнежануарлардың) тіршілік ететін мекенінің бірлік бетіне көлеміне келетін жалпы массасы; аудан немес көлем бірлігіне салмағы бойынша өрнектелген тірі ағзалар мөлшері. Экожүйеде энергияның таралуымен орташа биомассаның арасындағы байланысты анықтау үшінДж/м2 өлшемі пайдаланылады. Құрлықтағы гетеротрофты ағзалардің ішінде топырақта тіршілік ететін микроорганизмдердің биомассасы өте жоғары болады.Геотермалдық энергетика—энергияны Жердің ішкі жылуына налу. Геотермалды энергетика табиғи және жасанды болып бөлінеді. Алғаш қысы табиғи жылы көздерде налынса, екіншісі жер қабатына суды және басқа сұйық сұйықтарды және газтәрізді заттарды айдап сіңіруде налынады. Геотермалды энергетика тұрмыстық қажетте жөне жылыту қондырғыларында кең қолданылады.