34.Геожылу аудандарының классификациясы

Геотермалдық аудандар 3 классқа бөлінеді.

1)Геотермалдық. Температуралық градиенті- 80 °С/км жоғары. Бұл аудандар құрлықтық тақталардың қасындағы тектоникалық аймақтарда орналасқан. Геотермалдық электр станциялардың біразы осындай аймақтарда орналасқан. Ең алғаш геотермалдық аудан 1904 жылы Лардерелло (Тоскана, Италия) жерінде электр энергиясын өндіру үшін іске қосылған.

2)Жартылайтермалды. Температуралық градиенті- шамамен 40-тан 80 °С/км. Мұндай аудандар платформалар шекарасының шет жағындағы жатқан ауытқулармен байланысты. Жылу табиғи су қабаттарынан немесе бөлшектенген құрғақ тау жыныстарынан алынады. Жартылайтермалдық аудандардың ең жақсы мысалы Париж қаласының маңында орналасқан және ғимараттарды жылытуға қолданады.

3)Қалыпты. Температуралық градиенті- 40 °С/км төмен. Мұндай аудандар кеңінен таралған және бұл жерлердегі жылу ағындары орташа есеппен алғанда 0,06 Вт/м² құрайды.

35.Геожылу энергияны пайдалану артықшылықтары мен кемшіліктері.

Геожылу энергетика – энергияны жердің ішкі жылуынан алу. Геожылу энергетика табиғи және жасанды болып бөлінеді. Алғашқысы табиғи жылу көздерінен алынса, екіншісі жер қабатына суды және басқа сұйықтарды және газ тәрзді заттарды айдап сіңіруден алынады. Геожылу энергетика тұрмыстық қажеттілікте және жылыту қондырғыларында кең қол-ды.

Артықшылықтары:

Геожылу энергияның қорлары шексіз болмаса да, қоры көп. Оны жаңартылмалы энергия көзі деп санауға болады.

Геожылу электр станциялары сыртқы отын көздерін талап етпейді.

Геожылу электр станцияларын эксплуатациялау профилактикалық тех-қ қызметпен жөндеуден басқа қосымша шығындарды керек етпейді.

Геожылу ЭС табиғатқа зияны жоқ.

Кемшіліктері:

Геожылу ЭС салу үшін қолайлы жер табу қиын.

Кейде жер қыртысының өзгеруінен де жұмыс істеп тұрған Геожылу ЭС өз жұмысын тоқтату мүмкін.

36. Геожылу энергиясын пайдалану әдістері мен әрекеттері.

Геожылу энергетика – энергияны жердің ішкі жылуынан алу. Геожылу энергетика табиғи және жасанды болып бөлінеді. Алғашқысы табиғи жылу көздерінен алынса, екіншісі жер қабатына суды және басқа сұйықтарды және газ тәрзді заттарды айдап сіңіруден алынады. Геожылу энергетика тұрмыстық қажеттілікте және жылыту қондырғыларында кең қол-ды.

Геожылу энергиясын жоғары температуралы отын көздерінен алады, оның өз ерекшеліктері бар. Олардың бірі жылу тасымалдағыштың температурасы отын жағылған кездегі температурадан әлдеқайда төмен. Геожылу энергиясының жалпы қоры көп болғанымен, оның термодинамикалық сапасы төмен.

Энергияны алу амалдары:

Табиғи геотермальды циркуляция (судың табиғи жылуы)

Жасанды (аса қызу) магманың лава ретінде сууына б-ты

Құрғақ тас дененің сууы.

35-тен қарап толықтыр!!!

37.Жылумен қамтамасыз ету жүйесінде геожылуды пайдалану әдістері

Геотермалды жылуды жылумен қамтамасыз ету жүйелерде пайдалану

Жылыту жүйелері мен жылы сумен қамтамасыз ету жүйелері үшін су температурасы 50-60 °С тан төмен болмауы керек.

Қазіргі уақытта термалды суларды жылытуға және ыстық сумен қамтамасыз етудің түрлі схемалары ойлап табылған.

Олардың ішіндегі ең тиімділері геотермалды аудандардағы табиғи коллекторларда қазылған ұңғымалар(скважина).

Бұл әдіс табиғи су қысымы жоғарыға суды насоссыз көтеретін аймақта қолданылады.

Қазіргі кезде қолданылатын технологиялар кебу тас жыныстарынан жылу алуға бағытталған,себебі олардың жылулық қуаты жоғары.Бұл әдіспен термалды су алу үшін екі ұңғыма қазылады.Оның бірі ыстық тау жыныстарына дейін қазылады, ал екіншісінің тереңдігі азырақ болады.Терең ұңғымаға қысыммен салқын су жіберіледі, ол су ыстық тау жыныстарымен жылу алмасып температурасы 200-300 °С дейін қызады,одан кейін ол тау жыныстарымен фильтрленіп тазарып жоғары көтеріледі де екінші ұңғымаға барады.