11. Менеджменттің дамуында заманауи тенденцияларын атап өтіңіз

Заманауи тенденциялар:

Жүйелер теориясы. Жүйе — ортақ мақсатқа қол жеткізу үшін және біртұтас ретінде өзара байланысты элементтердің немесе бөлшектердің жұмыс істейтін жиынтығы. Жүйе әлдебір сыртқы ортадан ресурстар алады және айналдырады, оларды сыртқы әлемге жаңа ресурстарға қайтарады. Теориямен сәйкес кіретін ресурстардың терминдерінде, трансформациялау процесінде, шығатын ресурстарда, кері байланыс және сыртқы ортада жүйелердің қызметін ұйымдастыру сипатталады. Кіретін ресурстар — этоматериалдар, қаржы, адамдар, ақпарат және басқа да тауарлар мен қызметтер өндірісінде пайдаланылатын ресурстар. Трансформация процессі дегеніміз кіретін ресурстардың шығу ресурстарына айналдыру үшін өндірістік технологияларды ұйымдастыру менеджментін жәнедайын тауарлар мен қызметтерді пайдалану. Кері байланыс — бұл ұйымның алған нәтижелері туралы ақпарат, көбінесе келесі кіретін ресурстарды айқындайды. Ұйымның сыртқы ортасы жоғарыда қаралған әлеуметтік, саяси және экономикалық күштерді қамтиды.

Ұштасатын жағдайлар тұжырымдамасы жан-жақтылық идеясын және нақты жағдайлардың принципін біріктіреді және гуманистік менеджмент принциптерін толықтырады. Оны қолдаушылар пікірді ұстанады, бұл ұйымдардағы проблемаларда туындайтын табысты шешімдер менеджерлердің негізгі сипаттамалары қалыптасқан жағдайды дентифицирлеу қабілетіне байланысты.

Сапасын кешенді басқару тұжырымдамасы кеңінен 1980-1990-жж тарады. Компанияның барлық функциялары ішінде сапа барлық қызметкерлердің негізгі басымдығы ретінде қаралғанда, ол тұтынушыларға неғұрлым сапалы тауарларды сатып алуға мүмкіндігі бағытталған менеджмент әдістерін қамтиды. Бұл жағдайда, клиенттермен тікелей жанасатын қызметкерлер процесстің белсенді қатысушылары болып табылады. Сапаны басқаруда негізгі төрт элементке бөлінеді: жұмыскерлерді тарту, сатып алушыларға назар шоғырландыру, салыстыруды бақылау және тұрақты жақсарту.

12. Ұйымның сыртқы ортасын сипаттаңыз

Ұйымның сыртқы ортамен байланысы. Әрбір ұйымның басшысы ішкі ортаның элементтерін реттеп, негізгі мақсатқа бағыттап отыруға міндетті екеніне сөз жоқ, бірақ ұйымның табысы сыртқы ортаның өзгерістеріне де тәуелді, себебі ұйым сыртқы ортамен үнемі байланыста болатын ашық жүйе ретінде дамиды.

Менеджер сыртқы ортаның ұйымға қалай әсер ететінін қадағалап, әртүрлі өзгерістерге бейімделіп отыруы тиіс. Сыртқы орта ұйымға тікелей және жанама әсер ететді.

Тікелей әсер ететін сыртқы орта:

- Жабдықтаушылар

- Еңбек ресурстары

- Заңдар (мемлекеттік реттеу мекемелері)

- Тұтынушылар

- Бәсекелестер

Жанама әсер ететін сыртқы орта:

- Экономика жағдайы

- ҒТП

- Әлеуметтік-техникалық және саяси өзгерістер

- Топтық мүдделер ықпалы

- Басқа елде болып жатқан елеулі оқиғалар

Ұйымның сыртқы ортасына компаниядан тыс жатқан, бірақ оған әсер ететін элементтер кіреді: бақталастар, ресурстар, технологиялар мен экономикалық жағдайлар. Ұйымның сыртқы ортасын екі деңгейге бөледі: жалпы орта және мақсаттар ортасы.

Жалпы орта ұйымның қызметіне тек жанама әсер ететін әр түрлі элементтердің сыртқы қабаты болып табылады. Оған компанияға бір деңгейде әсер ететін әлеуметтік, демографиялық және экономикалық факторлар (құнсыздану темптерінің ұлғайуы, екі жұбайы да жұмыс жасайтын отбасылар санының жоғарылауы) жатады. Мұндай жағдайлар компания жұмысына тікелей әсер етпейді, бірақ сондада барлық ұйымның жұмысына әсер етеді. Тікелей басқаратын ұйым ортасы, немесе мақсаттар ортасы оның негізгі қызмет түрлерімен тікелей байланысқан көптеген күнделікті функцияларына әсер етеді.