- •Ыдырауда радионуклидтер бөлшектерді бөледі:
- •Ағызынды суға қосылатын, бірақ онымен араласпайтын сұйықтық:
- •Азот айналымына қажет элементтер қатарын көрсетіңіз -
- •Жер биосферасында көміртегі қай қосылыс түрінде көп кездеседі:
- •Жердің жылу сәулелерін сіңіретін газдар:
- •Көрсетілген газдардың қайсысы парниктік газға жатпайды:
- •Фотосинтезге қажетті элементтер қатарын көрсетіңіз -
Азот айналымына қажет элементтер қатарын көрсетіңіз -
Азот айналымына қажетті элементтер: Молибден
Азот оксидінің адам баласына әсері: C) тыныс жолдарының қабынуы D) бронхит F) ентікпе
Азот оксидтері және озоннан басқа фотохимиялық смогтың түзілуіне үлес қосатын заттар: Көміртегі монооксиді
Азот оксидтерінің атмосфераға түсуінің негізгі табиғи көзі: топырақ микроағзаларының әрекетінен;
Азот тыңайтқыштарын (нитраттарды)шамадан тыс пайдаланудың зардабы: B) жерасты және жерүсті суларның ластануы
Азот тыңайтқыштарын (нитраттарды)шамадан тыс пайдаланудың зардабы:B) жерасты және жерүсті суларның ластануы
Ақаба су құрамындағы патогендік бактерияларды жою: A) Дезинфекция
Ақаба су құрамындағы патогендік бактерияларды жою: Дезинфекция
Ақаба
судың ОБТ формуламен анықталады:
ОБТ =
Ақаба
сулардан майда дисперсті және коллоидты
бөлшектерді бөліп алуда қолданылатын
әдістер:
Коагуляция
Ақаба сулардан ірі дисперсті бөлшектерді бөліп алуда қолданылатын әдістер: Фильтрлеу
Ақаба суларды бейорганикалық қосылыстардан тазалауда қолданылатын әдістер: Дистилляция
Ақаба суларды газдар мен булардан тазалауда қолданылатын әдістер: Реагенттік әдіс
Ақаба суларды органикалық қосылыстардан тазалауда қолданылатын әдістер:Экстракция
Ақаба суларды өңдеу процесінің түрі : 3
Ақаба суларды физика-химиялық тазалауда қолданылмайтын әдіс: нейтрализация;
АҚШ пен Ұлыбритания теңізден жыл сайын мөлшерде құм, қиыршық және ракуш тастарын алады: 600 млн.тонна
Аляска мен Гвинеяда тұщы сулар қоры орналасқан: 1 адамға 2 млн. м3
Аниондар: Теріс зарядталған бөлшектер
Антропогенді ластаушылардың түрлері: B) механикалық G) физикалық H) энергиялық
Атмосфера
ауасындағы автомобильдерден шығатын
негізгі қосылыстар:
;
Атмосфера қабаттары биіктігінің өсуі бойынша орналасуы: Тропосфера, стратосфера, мезосфера, ионосфера, экзосфера
Атмосфера қабаты: Экзосфера
Атмосфераға анықтама: A) жерді түгел қоршайтын газды қабықша C) барлық жердегі тіршілікті қамтамасыз етеді Атмосфералық жауын-шашын өлшем бірлігі: А. Мм D. миллиметр
Атмосфераға көмір жаққан кезде көп мөлшерде түсетін латағыш заттар: C) азот және күкірт тотықтары D) улы металлдар (сынап, қорғасын, кадмий, мышьяк) E) шаң бөлшектері
Атмосферада күкірт диоксидінің пайда болуының негізгі табиғи көзі: вулкандар және орман өрттері;
Атмосферадағы қауіпті заттардың шығарылуы: оксидтер мен басқа қышқылдардың әрекеттестігі;
Атмосферадан ауыр металдардың құрғақ тұнуы дегеніміз: атмосфера ылғалдарының қатысынсыз атмосферадан ластағыш заттардың жер бетіне түсуі;
Атмосферадан көмірқышқыл газының фиксациялану үрдісі: Фотосинтез
Атмосфералық
ауа түрлі газдар қоспасы А.
N,
,
Ar D.
,
G. Ar ,N , Ge
Атмосфералық ауаны ластаушы: А. Табиғи жол D. Адам іс-әрекеті Е. Орман өрттері
Атмосфералық қабықта 87 % атмосфералық ауа .... құрайды: стратосфера;
Атмосфералық ылғалмен түсетін ақаба сулар: C) жауын-шашындық
Атмосфералық ылғалмен түсетін ақаба сулар: жауын-шашындық
Атмосфераның ауыспалы құрамы: көмірқышқыл газы
Атмосфераның газдық құрам қабаты: A) тропосфера E) стратосфера H) ионосфера
Атмосфераның ғаламдық ластануының маңызды экологиялық салдары: A) климаттық жылу ықтималдығы «Булану әсері» E) озон қабатының бұзылуы
Атмосфераның ғаламдық ластануының маңызды экологиялық салдары: A) климаттық жылу ықтималдығы «Булану әсері» E) озон қабатының бұзылуы
Атмосфераның негізгі ауыспалы құрамы: көміртегі диоксиді, су буы;
Атмосфераның негізгі техногенді ластану көзі: түсті металлургия;
Атмосфераның негізгі тұрақты құрамы: оттегі, азот, инерттік газдар.
Атмосфераның тұрақты құрамы: Оттегі
Атмосфераның
тұрақты негізгі құрам бөліктері :
,
инертті газдар.
Атмофильді элементтер: Ar
Атмофильді элементтердің сипаттамасы: Атмосфера элементтері
Атомдықэлектор станциясы қашан құрылды: 1952;
Ауа бассейінің құрамындағы ауыр металдардың болуы да өте қауіпті, металдар мөлшері үнемі бақылауға алынған: C) Pb F) Zn G) Hg
Ауыз судағы темірдің аспайтын мөлшері: 0,3
Ауыз судағы темірдің мөлшері шамадан аспауы керек: 0,3
Ауыз суында оттегінің мөлшері (г\м3) болуы қажет: 4 аз
Ауыз суында фтордың бар болуы МЕМСТ 2874-82 бойынша мынаған тең: 2,0-3,0мг/л
Ауыз суындағы сульфаттардың мөлшері болуы қажет: 500
Ауыз суының минерализациясы болуы қажет: 1000
Ауыл шаруашылығында пайдаланылатын минералды тыңайтқыштардың түрлері: B) азоттық
Ауыр металдар: мутагенді және канцерогенді
Ауыр металдардың (АМ)тірі ағзаларға әсер ету салдары: A) мутагендік және канцерогендік эффектілері B) ауыр металдардың биоаккумуляцияға қабілеттігі
Ауыр
металдардың атомдарының электрондық
қабаттарының сыртқы
және
орбиталдарының
толмауы олардың осы қасиетін түсіндіреді:
гидролизге,
поляризацияға қабілеттілігін.
Ауыр металдардың басқа ластағыштардан айырмашылығы: «өздігінен тазалану» ұғымы қолданылмайды;
Ауыр металдардың мұхитқа түсу жолдары: A) атмосфералық тасымал E) қоршаған ортаны ластау
Ауыр металдардың судағы концентрациясы: 10-10
Африкада тұщы су қоры орналасқан: 1 адамға 1-2 мың м3
Аэрозольдер дегеніміз: дисперстік орта газ, ал дисперстік фаза қатты немесе сұйық бөлшектер болатын дисперсті жүйелер;
Бактериялар мен микрофаунаның тіршілік іс-әрекеттерінің нәтижесінде жүретін тазалау әдісі: биологиялық
Бактериялар, балдырлар, саңырауқұлақтар табиғи судағы қоспалардың жататын тобы: ерімейтін ірі дисперсті қосылыстарға
Бейорганикалық қоспалардың уландыру әсеріне едәуір сезімтал биополимерлер:A) белоктар B) ферменттер Атмосфераның ғаламдық ластануының маңызды экологиялық салдары: A) климаттық жылу ықтималдығы «Булану әсері» E) озон қабатының бұзылуы Ауыр металдардың мұхитқа түсу жолдары: A) атмосфералық тасымал E) қоршаған ортаны ластау Барлық көмірсулар мен липидтер құрамында болады: A) сутегі B) оттегі F) көміртегі Белгілі бір факторлардың айтарлықтай өзгерістеріне төзе алатын түрлерді белгілеу үшін қолданылатын валенттілік - A) эвритермді E) эвригалийлі Биогенді элементтердің ағзадағы мөлшері: A) О₂-70% B) С-21% C) N₂-7%
Бейорганикалық қоспалардың уландыру әсеріне едәуір сезімтал биополимерлер: A) белоктар B) ферменттер
Биогенді зат түсінігіне анықтама қай қатарда берілген - Өлі органика , детриттің барлық формалалары
Биогенді заттардың субстанциясы: өлі органика
Биогендік элементтер: биосистеманың өмір тіршілігіне өте қажет элементтер;
Биогеоценоз - бұл: ағзалардың және қоршаған ортадағы өлі табиғат жиынтығы
Биокосты затардың субстанциясы: жер атмосферасы
Биокосты заттар: Тірі зат пен биогендік емес минералды жыныстардан түзілген қоспа;
Биологиялық тазалауда қолданылатын қондырғылар: Биофильтрлер
Биосфера жататын қабат арасы: Тропосфера
Биосфера ілімін жер қыртысының тіршілік қабаты деп ғылымға енгізген ғалым: Зюсс Э.
Биосферадағы фосфордың маңызды рөлі: ақуыз синтезіне қатысады;
Биосферадағы химиялық элементтердің үздіксіз биогендік айналымына енгізілген, тірі организмдердің экологиялық категориялары: D) редуценттер G) продуценттер
Биосферадағы химиялық элементтердің үздіксіз биогендік айналымына енгізілген, тірі организмдердің экологиялық категориялары: D) редуценттер G) продуценттер
Биосфераны құрайды: A) гидросфера B) атмосфера H) литосфера
Биосфераның гидросфера бөлігін алып жатқан жері: B) 75%
Биосфераның гидросфера бөлігін алып жатқан жері: 75%
Биосфераның абиотикалық бөлігі: ауа атмосферасы
Биосфераның биогендік заты: Битум
Биосфераның жоғарғы шекарасы биіктікте өтеді: 16-20 км
Биосфераның литосферадағы шекарасы тереңдікте: 3 км
Биосфераның тірі затының тотығу-тотықсыздану функциясы болып табылады: заттардың химиялық айналымы
Биофильді элементтер: P
Биоценотикалық ластағыштардың түрлері: Заңсыз аулау
Бір
-
бөлшекті және екі
-
бөлшекті бөлгенде атомның масса саны
мен зарядының өзгереуі:
заряды өзгермейді, а массасы 4 санға
азаяды
Бір елдің территориясынан екінші елдің территориясына ластағыштардың өтуі: трансшекаралық
Бір химиялық типтің екінші типке өтіп су құрамының ауысуы: метаморфизация
Бордың табиғи суға түсетін негізгі көзі: вулкандар
Бос
күйінде кездесетін
элементтеріне жақындығы бар,
электрондық
қабаттары тола бастаған, жер қыртысындағы
элементтердің қай тобының сипаты
төменде келтірілген:
Сидерофильді;
Бүкіл әлемдік мұхитта еріген тұздардың жалпы мөлшері: 56 · 1015
Бұл зат бензол сақиналарын бұзып, фенолдарға әсер етеді: Озон
Газ тәрізді ортада диспергирленген қатты бөлшектерден тұратын жиынтық: шаң;
Газ тәрізді ортадағы сұйық бөлшектердің жиынтығы: тұман;
Газдар және органикалық заттар ластағыштардың түріне жатады: молекулярлық ерітінділер
Газдарды газтәрізді шығарындылардын тазалу әдістері : Адсорбция
Газдарды конденсациялағанда алынатын аэрозольдер: түтін.
Газдардың суда ерігіштігі: Температура 90 0С дейін жоғарылағанда газдардың судағы ерігіштігі төмендейді, одан кейін жоғарылайды
Газдардың судан атмосфераға тасымалдануы: десорбция
Гидразинді жанғыштар: құрамында көміртегі және азоты бар қосылыстар;
Гидросфераның компонентінің су айналымы уақыт бойынша ең ұзағы: Мұздықтар
Гидрохимиялық практикада қолданылатын әдіс: интегральды бағалау әдісін
Глиндық бөлшектері, қалдықтар және мұнай өнімдері жоғары концентрацияда кездесетін ақаба су: атмосфералық ақаба сулар
Глобальді мониторинг қарастырады: биосферадағы жалпы әлемдік процестер мен құбылыстарды байқап отырады;
Диоксиндердің ең басты экологиялық қауіпі: A) куммуляциялық әсерінде және адамның иммудық жүйесін әлсіретуде B) онкологиялық аурулар туғызыды E) ағзаларды мутацияларға ұшыратады
Диоксиндердің негізгі қасиеттері: Майда жақсы ериді
Диоксиндердің түзілу көздері: A) көмір, мазут, бензин, қоқыстың жағуымен энергия және жылу өндіру, көлік түрлері D) химия, электротехника, целлюлоза қағаз кәсіпорындары мен түсті металлургия E) ауыл және орман шаруашылықтарында хлорорганикалық пестицидтердіқолдану
Диоксиндердің түзілу көздері: A) көмір, мазут, бензин, қоқыстың жағуымен энергия және жылу өндіру, көлік түрлері D) химия, электротехника, целлюлоза қағаз кәсіпорындары мен түсті металлургия E) ауыл және орман шаруашылықтарында хлорорганикалық пестицидтердіқолдану
Дисперсия, бұл – топырықтың қатты беткі қабатынан булану
Дифляция: A)Топырақ бөлшектерінің үрленуі B) Топырақ бөлшектерінің шашырауы C) Топырақ бөлшектерінің ұшуы
Диффузия коэффициенті өлшенеді: м2/c
Диффузия, бұл - жылу әсерінен молекулалардың, концентрациясы көп ортадан аз ортаға қозғалуы;
Дондық шөгінділерді алу мақсаты: судағы заттардың сипатын, ластау дәрежесін білу үшін
Дүниежүзілік сынаптың өндірісі жылына : 10000 тонна
Егер 760 мм сынап бағ. және 20 0С температурада атмосферадағы барлық озонды бір қабатқа жинаса, оның қалыңдығы болады: 2,5 – 3 мм
Егіншілікте өсімдіктерді химиялық қорғау құралдарына жататындар: C) инсектицидтер F) фунгицидтер H) гербицидтер
Ең «жұмсақ» табиғи су: атмосфералық;
Еріген газдардың құрамына қарай жер асты суларының жіктелуі: Көмірқышқылды
Еріген күйдегі алюминийдің өсімдіктерге зияны: B) ферменттер белсенділігі төмендейді E) тыныс алуға G) Са, Мg, P және су тасымалдануы нашарлайды Жер асты, жер үсті суларының ластануынан туындайтын проблемалар: A) оттегінің азаюы B) балдырлардың көбеюі E) жануарлардың кемуі
Еріген химиялық заттардың массалық тасымалдануының функциясы: Конвекция
Әлемдік мұхит суларын ластаған өте қауіпті радионуклидтер: Цезия-137
Әртүрлі микроорганизмдер, ашыған және көгерген саңырауқұлақтар, ұсақ балдырлар, ластағыштың ...түріне жатады: биологиялық ластағыштарға
Әртүрлі микроорганизмдер, ашытқы және мүк саңырауқұлақтар, сонымен қатар паратиф, дизентерия ауруларын тудыратын қоздырғыштар ластағыштарға жатады: бактериялық және биологиялық ластағыштар
Жаңа Зеландияда тұщы су қоры орналасқан: 1 адамға 100 мың м3
Жасанды радиоактивті изотоптардың биосфераға түсуінің негізгі көздері: атом өндірісі
Жасанды радиоактивтілік көзі: ядролық бөліну
Жер атмосферасында алғаш рет оттегі қалай пайда болған: Судың фотодиссоциациялану нәтижесінде;
Жер бетінде мониторинг жүргізу үшін нысана орнатылады: A) стационарлық
Жер бетінде мониторинг жүргізу үшін нысана орнатылады: стационарлық
