- •«Өндірісті метрологиялық қамтамасыз ету» пәнінен лекциялар жиынтығы
- •050732 «Стандарттау, метрология және сертификаттау» мамандығы үшін
- •Шымкент-2012 ж қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі м.Әуезов атындағы оңтүстік қазақстан мемлекеттік университеті
- •050732 «Стандарттау, метрология және сертификаттау»
- •Мазмұны
- •1 Лекция. Өндірістің тиімділігін арттыруда және өнім сапасын басқаруда метрологиялық қамтамасыз етудің мәні
- •2 Лекция. Метрологиялық қамтамасыз етудің негізгі міндеттері мен құқықтары
- •Қазақстан Республикасының өлшем бірлігін қамтамасыз етудің мемлекеттік жүйесі
- •Өндірістің метрологиялық қамтамасыз ету жүйесі
- •5 Сурет. Өндірісті метрологиялық қамтамасыз ету жүйесі
- •5 Лекция. Өндірісті метрологиялық қамтамасыз етуге дайындау
- •4 Сурет. Өндірісті метрологиялық қамтамасыз етуге дайындау
- •Кәсіпорынның метрологиялық қызметінің жалпы сипаттамасы
- •3 Сурет. І және іі топтардағы кәсіпорынның метрологиялық қызметінің құрылымдық сызбасы
- •Метрологиялық қамтамасыз етуге және оның тапсырмаларына қатысатын кәсіпорын бөлімшелері
- •6 Лекция. Метрологиялық қамтамасыз етудің ұйымдастырушы негіздері
- •7 Лекция. Уақыт пен жиіліктің мемлекеттік қызметі (әрі қарай ужмқ) және заттар мен матиериалдардың құрамы мен қасиеттерінің стандартты үлгілерінің мемлекеттік қызметі (сүмқ)
- •9 Лекция. Метрологиялық қамтамасыз етудің техникалық және нормативті-құқықтық негіздері
- •10 Лекция. Өндірістің метрологиялық жұмыстарының нормативті құжаттары өндірісті метрологиялық қамтамасыз етудің заңды негізі
- •11 Лекция. Метрологиялық қызметтер. Кәсіпорындардың, ұйымдардың, мекемелердің және рмк „Метрология“ метрологиялық қызметтерінің негізгі бағыттары
- •12 Лекция. Жеке тұлғалардың метрологиялық қызметтерінің негізгі бағыттары
- •13 Лекция. Стандарттардың, техникалық шарттардың метрологиялық ережелер мен нормалар талаптарының сақталуын мемлекеттік бақылауды жүзеге асыру тәртібі
- •14 Лекция. Өнім өндіруді және оны шығаруды технологиялық дайындау сатысында мқе талдау
- •15 Лекция. Стандартты емес өлшеу құралдарын метрологиялық аттестаттаудан өткізу
- •16 Лекция. Өлшем құралдарына метрологиялық аттестаттау жүргізу тәртібі
- •17 Лекция. Өлшеуді, өқ–ның күйін, және қолданылуын метрологиялық қадағалау
- •18 Лекция. Мемлекеттiк метрологиялық қадағалау түрлерi
- •19 Лекция. Өлшеу құралына тексеру жүргізудің ұйымдастырылуы және тәртібі
- •20 Лекция. Өлшеу құралын тексеру
- •Өлшемдерді орындау әдістемесі
- •Өлшемдерді орындау әдістемесін әзірлеу тәртібі
- •Өлшемдерді орындау әдістемесін метрологиялық аттестаттауды жүргізу тәртібі
- •21 Лекция. Өлшеу құралын калибрлеу
- •22 Лекция. Тексеру схемалары
- •23 Лекция. Тексеру схемаларының мазмұны және құрылуы
- •24 Лекция. Өқ-ын мемлекеттік сынау. Мемлекеттік қабылдап және бақылап сынау
- •25 Лекция. Сынау жабдығын аттестаттау
- •26 Лекция. Техникалық құжаттаманы мс және мө жайлы ұғымдар
- •27 Лекция. Мс-ге және мө-ге жататын өқ-ына конструкторлық құжаттама
- •28 Лекция. Конструкторлық құжаттаманы метрологиялық бақылау.
- •29 Лекция. Технологиялық құжаттаманы метрологиялық бақылау
- •30 Лекция. Метрологиялық бақылау жүргізетін тұлғалардың міндеттері мен құқықтары
- •3 Лекция. Метрология саласындағы қызметкердің біліктілігі
- •4 Лекция. Метрология саласындағы қызметкерлерге қойылатын біліктілік талаптары
14 Лекция. Өнім өндіруді және оны шығаруды технологиялық дайындау сатысында мқе талдау
Дәріс жоспары:
Талдауды жүргізу қажеттілігі
Талдауды жүргізу бағыттары
Өлшем жағдайларын талдау жұмыстары халық шаруашылығының әртүрлі саласында пайдаланатын өлшем құралдары мен өлшем әдістерінің қазіргі өндірістің метрологиялық қамтамасыз етілуін жетілдіру мақсатында жүргізіледі.
Талдау жұмыстары кемшіліктері үшін кәсіпорындарға жазалау шараларын қолдану мақсатын көздемейді, талдау нәтижесінде метрологиялық қамтамасыз етудің жолдары белгіленіп, оларды іске асырудың нақты мезгілдері тағайындалады. Талдау жұмыстарының жүргізілуін бақылайтын органдар салалық метрологиялық ұйымдар болып табылады.
Салалық кәсіпорындарды метрологиялық қамтамасыз етуді талдауды министрлікте тағайындалған арнайы комиссия жүргізеді. Комиссияның құрамына министрліктің, метрология және стандарттау мекемелерінің, талданатын кәсіпорынның және мемлекеттік қадағалаудың метрологиялық институттары мен аумақтық органдарының өкілдері кіреді.
Комиссия талдау жұмыстарын мына бағыттарда жүргізеді:
Өндірілетін өнімнің нормативтік техникалық құжаттарын, өнімді сынау, тексеру әдістерін талдау;
Өндірістің технологиялық процеске қажетті өлшем құралдарымен, өлшем әдістемелерімен қамтамасыз етілуін талдау : ведомствалық метрологиялық қызметтің жұмыстарының ұйымдастырылуы мен тиімділігін, өнеркәсіпте қолданылуын өлшем құралдарының метрологиялық қамтамасыз етілуін талдау.
Өлшем жағдайын талдауың нәтижелері бойынша түсінік хаттар дайындалады. Онда өндірісті метрологиялық қамтамасыз ету жұмыстарын жақсарту туралы ұсыныстар беріледі.
Түсінік хаттың бес данасы дайындалып өндіріс саласының жоғарғы метрологиялық ұйымына, мемлекеттік стандарттаудың метрологиялық ұйымына, талдау жүргізілген кәсіпорынға тапсырылады. Сөйтіп халық шаруашылығы салаларындағы өлшем жұмыстарының жағдайын талдау нәтижесінде мемлекеттік стандарттың метрологиялық институттары министрліктердің базалық ұйымдарымен біріге отырып өлшеу жұмыстарын метрологиялық қамтамасыз етудің кешенді бағдарламасын жасайды.
Өлшеу жағдайын талдау кезінде, кәсіпорынның салаларында орнатылады:
Кәсіпорын салаларындағы негізгі көрсеткіш қызметтеріне өлшеу
жағдайына әсер етуі - сапа, есеп және шығарылатын өнімнің мерзімі, еңбек өнімділігі, қауіпсіздік ережесін сақтау, шикізатты және материалдарды үнемдеу;
Кәсіпорын саласында негізгі ережелеріне мемлекеттік стандарттармен регламенттелген өлшеу бірліктерін қамтамасыз етудің мемлекеттік жүйесін енгізу;
Кәсіпорын саласын өлшеу құралдарымен жабдықтау, сынау және бақылау, технологиялық процестерді қажетті оптималды қамтамасыздандыру, шикізат және материал сапасын обьективті бақылау, бұйым комплектін және дайын бұйымды, бағалы материалдардың есебі, техникалық қауіпсіздік ережесін сақтау;
Автоматтандырылған саладағы технологиялық процестердің басқару жүйесіне енгізілген метрологиялық қамтамасыз ету жағдайы;
Кәсіпорын салаларында нормативті-техникалық құжаттардың, жабдықтарға регламенттелген талаптар және өндіру процесінде шығарылатын өнімнің өлшеу параметрлерінің әдістері, дәлдік нормаларына құжаттық талаптардың көріну ережесі және өнімнің негізгі параметрлеріне өлшеулердің орындалу әдістерінің (немесе технологиялық процестердің) нақтылығы;
Жобалық-құрылымдық немесе технологиялық құжаттарға метрологиялық сараптама жүргізу кезіндегі жұмыстың пайдалылығы;
Ұйым іс-әрекеттерінің ведомствалық метрологиялық қызметі, және оның шығарылып жатқан өнім сапасының қызметіндегі ролі.
Бақылау сұрақтары:
Талдауды жүргізу қажеттілігі
Талдауды жүргізу бағыттары
