Жұмыс мақсаты: Металды жабыны бар арқалықты алаңды жобалауды үйрену.

Мысал: Қалыңдығы t_н=10 металды жабыны бар арқалықты алаңды жобалау керек тор өлшемі 18х6м (сурет 2.4).

Нормативті тең таралған жүктеме Р_n=20 кН/м², коэффициент γ_ƒ=1.2, арқалық материалы С235, R_у=23 кН/см² , γ_с=1, шектік иілу [ƒ/l]≤1/250.

Шешуі:

• арқалықты тордың компоновкасының екі түрін қарастырамыз: бірінші – кәдімгі, және екіншісі күрделі (2.4, а және б):

• бірінші нұсқау:

Жабын арқалығының арасын 120см деп қабылдап басты арқалықтың аралығын 15 тең аралыққа бөлеміз;

t_н=10 мм болғанда жабын салмағын табамыз

q_н=1⋅0.785=0.785 кН/м²;

онда жабын арқалығына түсетін нормативті жүктеме

q_n=(Р_н+q_н)⋅а=(20+0.785)⋅1.2 = 24.94 кН/м = 0.2494 кН/см;

есептік жүктеме q=(γ_ƒ⋅Р_н+γ_ƒ⋅q_н) = (1.2⋅20+1.05⋅0.785)⋅1.2 = 29.79 кН/м;

есептік ию моментін табамыз:

М=q⋅ℓ₂/8=29.79⋅62/8=134.04 кН⋅м;

Керекті кедергі моменті (2.14 [2]) бойынша с_х=1.1 болғанда

W_{n.треб .}=530 см³;

1 – жабын арқалығы; 2 – көмекші арқалық; I – жүктеме; II – есептік сұлба;

а – кәдімгі түрі; б – күрделі түрі

Сурет 2.4.

Сортамент бойынша I33 ГОСТ 8239-89* W_x=597 см³ қабылдаймыз;

J_x=9840 см⁴; q=42.2 кг/м; b=140 мм. W_х>W_{n, треб}., болғандықтан беріктігін тексеру қажет емес;

(2.19 [2]) бойынша арқалықтың иілуін тексереміз

сонымен, арқалық қимасы беріктік шартына және иілуге сәйкес болып тұр. Жалпы орнықтылықты тексеру қажет емес, өйткені олардың қысылған белдіктері жабынмен бекітілген.

1 м² аражабынға кететін металл шығынын табамыз:

1.0⋅78.5+42.2/1.2=113.7 кг/м².

• екінші нұсқа:

Жабын арқалығының қадамы а = 600/6 = 100 см, аралық ℓ = 4.5 м;

Нормативті және есептік жүктемені табамыз:

q_n = (20+0.785)⋅1.0 = 20.78 кН/м = 0.2078 кН/см;

q = (1.2⋅20+1.05⋅0.785) = 24.82 кН/м = 0.2482 кН/см;

Есептік ию моменті және керекті кедергі моменті:

М = 24.82⋅4.52/8 = 62.83 кН⋅м = 6283 кН⋅см;

Сортамент бойынша I24 с W_x = 289 см³ >W_треб; J_x = 3460 см⁴ қабылдаймыз;

q = 27.3 кг/м;

арқалық иілуін тексереміз (2.19 [2]) бойынша:

Қабылданған қима беріктік және қаттылық шарттарына жауап беріп тұр. Жабын арқалығынан көмекші арқалыққа түсетін жүктемені тең таралған деп санаймыз, өйткені жабын арқалығының саны 5-н көп.

Нормативті және есептік жүктемені анықтаймыз:

q_n = (20+0.785+0.273)⋅4.5 = 94.76 кН/м ≈ 0.95 кН/см;

q = (1.2⋅20+1.05⋅(0.785+0.273))⋅4.5 = 113 кН/м;

Еспетік ию моменті және керекті кедергі моменті:

М = 113⋅62/8 = 508.5 кН⋅м = 50850 кН⋅см;

Сортамент бойынша I55 с Wx=2035 см³>W_треб.; J_x=55962 см⁴ қабылдаймыз;

q=92.6 кг/м; b_t=18 cм; t_ƒ=1.65 cм;

иілуін тексереміз (2.19 [2]) бойынша:

l_еƒ=100 см, с_1х = с_х болғанда арқалықтың жалпы орнықтылығын тесереміз:

l_еƒ/b_t қатынасын табамыз, кесте 8* [3] бойынша.

Қабылданған қима беріктік, қаттылық және орнықтылық шарттарына жауап беріп тұр.

Металл шығыны G=78.5+27.3/1+92.6/4.5=126.38 кг/м²;

• сонымен, металл шығынына қарағанда бірінші нұсқау тиімді болып келеді.

К расчету балочной клетки

№ Варианта	Материал балок	Толщина настила, мм	Размер ячейки, м.	Нормативная нагрузка, кН/м2	Остальные значения как в примере
1	С235	9	16*5	20
2	С245	10	18*5	21
3	С255	8	17*6	22
4	С285	11	15*5	23
5	С345	12	16*6	20
6	С375	10	18*5	21
7	С235	11	16*6	22
8	С255	9	18*6	23
9	С285	8	15*6	20
10	С245	11	16*5	21

Тәжірибелік сабақ 9. Иілетін элементтерді есептеу

Жұмыс мақсаты: Иілетін элементтің қимасын таңдау, қабылданған немесе берілген элементті беріктікке тексеру.

Теориялық мәліметтерді, мысалдарды және кейбір көмекші құралдарды, өзіндік тапсырмаларды және нұсқау бойынша тапсырмаларды [1]-де табасыңдар.

Тәжірибелік сабақ 10. Конструкциялы материалдардың салыстырмалы беріктігін анықтау

Жұмыс мақсаты: Конструкциялы материалдардың салыстырмалы беріктіктерін анықтау және салыстыру.

Теориялық мәліметтерді, мысалдарды және кейбір көмекші құралдарды, өзіндік тапсырмаларды және нұсқау бойынша тапсырмаларды [1]-де табасыңдар.

Тәжірибелік сабақ 11. Ағаш элементтерінің есептік кедергісін және салмағын анықтау. Ортасынан созылуға есептеу.

Жұмыс мақсаты: ағаштың есептік кедергісін және кернеуін анықтау, көлденең қиманың ауданын және салмағын анықтау.

Теориялық мәліметтерді, мысалдарды және кейбір көмекші құралдарды, өзіндік тапсырмаларды және нұсқау бойынша тапсырмаларды [1]-де табасыңдар.

Тәжірибелік сабақ 12. Тұтас қималы ағаш конструкцияларын ортасынан қысуға және көлденең иілуге есептеу.

Жұмыс мақсаты: бойлық иілудің коэффициентін анықтау; кернеуді, кедергі моментін және инерция моментін анықтау

Теориялық мәліметтерді, мысалдарды және кейбір көмекші құралдарды, өзіндік тапсырмаларды және нұсқау бойынша тапсырмаларды [1]-де табасыңдар.

Тәжірибелік сабақ 13. Ағаш конструцияларының қосылыстарын есептеу

Жұмыс мақсаты: ағаш конструкцияларының элементтерінің қосылыстарын беріктікке тексеру.

Теориялық мәліметтерді, мысалдарды және кейбір көмекші құралдарды, өзіндік тапсырмаларды және нұсқау бойынша тапсырмаларды [1]-де табасыңдар.

Әдебиет

1. Электронды оқулық құрал «Строительные конструкции 1». Лаборатория «Мультимедия »Өскемен, Серікбаев атындағы ШҚМТУ 2011.

2. С.Г. Кусябгалиев, В.В. Губарев, Б.С. Кенетбаев «Металлические конструкции» практикум для студентов строительных специальностей всех форм обучения. Раздел I.: Методическое пособие для вузов. - Усть-Каменогорск, ВКГТУ, 2003. - 61 с.

3. СНиП 11-23-81*. Стальные конструкции. Нормы проектирования: – М.: ЦНТП Госстроя СССР, 1990. – 96с.