Коллагеннің
сулы
гелін
эмульсиондык жэне
гидрофильдік негіздермен салыстыра
зерттегенде, оның біршама артыкшылыктары
бар
екендігі аныктатды.
Коллагенді
колдана
отырып,
«Пирометкол»
(3%
пиромекаин жэне 5%
метилурацил)
жэне
«Сульфаколлаг»
(натрий
сульфапиридазин
10% жэне гидрокортизон ацетаты 0,1 %) жагар
майлары дайындалады.
3.
Эмульсиондык
негіз
мысалы
ретінде
2% пилокарпин гидрохлориді
жагар майын дайындауга колданылатын
эмульгатор № 1 (15%), глицерин (5%),
дәм
кабык
спирті
(0,15%) жэне судан (74,85%) туратын
негізді
айтуга болады,
Дәрілік
заттардыц
негізде
таралуын,
негіздің
физико-химиялык габигатын ескере
отырып, барлык жагар майларды
ең
алдымен
екі
топка болу керек:
гомогенді
жэне
гетерогенді дисперстік жүйелер
(системалар).
Гомогенді
жағар
майлар
өзара
еритін, бір-бірімен біркелкі араласатын
ингредиенттерден
турады.
Гомогенді
жагар майларды жагар майлар -
ерітінділер,
жагар
майлар-корытпалар
жэне экстракциялык жагар майлар деп
белу кабылданган.
Жагар
майлар
ерітінділер
дэрілік
заттарды
негізде еріткенде пайда
болады. Мысал
ретінде
камфора жагар майын (МФ IX 721 макала)
келтіруге
болады. Ол
вазелинніц
сусыз ланолинмен 6:3 катынасында
дайылдалган
камфораның
10%-дык
ерітіндісі
болып табылады.
Жагар
майлар - корытпалар -
көмірсутектердін,
тон майлардын. шайырлардыц, балауыздардыц,
жогаргы май кышкылдарыныц жэне т.б.
еріп
косылуы аркылы алынады. Оларга спермацет,
нафталан,
диахильді жагар
майлар жатады.
Экстракциялык
жагар майлар -
казіргі
кезде колданылмайды, олар
өсімдік
немесе жануарлар
шикізатынан
суйык маймсн,
ерітілген көмірсутектермен
экстракциялау аркылы алынатын.
Гетерогенді
жагар майлар -
екі
немесе уш фазалы жуйелер (системалар)
болып табылады.
Егер
дәрілік
зат
негізде
суспензия
тэріздес
таралатын болса, онда суспензиялык
жагар
майлар
түзіледі.
Мысалы: сынап
амидохлоридініц 10%-дык
жагар майы (МФ X 338 м.), ксероформнын
10%-дык жагар майы (МФ X 735 м.), цинк тотыгыныц
10%-дык жагар майы (МФ X 737 м.), 2%-дык коз
жагар майы (сынаптыц сары тотыгы).
Курамында
25%-дан астам катты
дэрілік
заттары бар суспензиялык жагар майлар
пасга.тар
леи
аталады. мысалы, цинк пастасы. Лассар
пастасы жэне т.б.
Курамында
баска ингредиенгтерде эмульсия
типі
бойынша таралган суйык фазасы бар жагар
майлар эмульсиялык
деп
аталады. Олар дәрілік
заттың
судагы,
спирттегі, глицериндегі ерітіндісін
майлы, көмірсутекті,
абсорбциялык жэне эмульсиялык
негіздермен араластырганда
пайда болады. Мысалы: 5%-дык амиказол
жагар майы (МФ X 53 м.), вазелинде дайындалган
ихтиолдыц 10% жэне 20%-дык жагар майлары.
Фармацевтік
өндірісте
аралас
жагар майлар
жиі
кездеседі. Олардыц
курамына
негіз
бен суда
еритін
жэне
ерімейтін
компоненттер кіреді.
Мысалы: карапайым
күкірт
жагар майы (МФ IX 720 м.).
Фармацевтік
өндірістерде
жагар майларды олардыц сакталу
мерзімі ұзак
болуын камтамасыз
ететін
технология бойынша дайындайды. Казіргі
кезде
өндірісте
шыгарылатын барлык жагар майлардын
сакталу мерзімі
1 жылдан кем емес.
Өндірісте
жагар майлар дайындаудыц технологиялык
процесс
келесі сатылардан
турады:
дэрілік
заттар мен
негіздерді
дайындау
дэрілік
заттарды
негізге енгізу
жагар
майлары гомогенизациялау
стандарттау
болшектеп
салу
Дэрілік
заттарды дайындау оларды
ұнтактаудан, елеуіш
аркылы елеуден, араластырудан турады.
Егер кажет болган жагдайда препаратты
негізде
немесе суда
ерітеді. Негізді
дайындау оныц курамына
кіретін компоненттерді еріту
немесе
ерітіп
косу жэне механикалык коспалардан
тазарту
үшін
фильтрлеуден турады. Балкитын
негіздер
жэне олардыц компоненттері
(вазелин, ланолин, эмульгаторлар Т-2,
Т-1 жэне т.б.) ЭК-40, ЭК-60, ЭК-125 жэне ЭК-250
маркалы электр казандарда немесе «бу
көйлектері»
бар ПК-125, ПК-250 маркалы казандарда
балкытылады. Нижний Новгород каласындагы
химиялык-фармацевтік
заводта
негіздерді, жагар
майларды
ерітуге
арналган арнайы аратастыргыштары бар
бункер дайындалган. Бункер ыстык су
жіберілетін
«кейлекпен» (каптама) жабдыкталган.
Дэрілік
заттарды
негізге енгізу
олардыц физико-химиялык касиеттеріне
байланысты жург
ізіледі.
Фармацевтік
ондіріс
цехтарында жагар майлар дайындауга
арналган негізгі
жабдык
ретінде
реакторлар колданылады. Реактордыц
жартылай дөцгелектелінген
түбі
бар корпусы болады. Корпус доцес
какпакпен жабылады, оныц
бетінде
тиеп'ш воронка, байкау
герезесі,
клапандар.16.3. Жагар майлардын диснерстік жүйелер регінде жікгелуі.
16.4. Жагар майлар өндірістік гехнолоі иясынын ерекшеліктері.
патрубкалар,
штуцерлер
(дэрілік
затты салу
үштн)
орналастырылган. Корпустың
ішіне
якорлы, турбиналы жэне калакшалы
араластыргыштар бекітілген.
Олар
бір-біріне
карама-карсы багытта айналады.
Реактордың корпусында
турбиналы
араластыргыштың
болуы жагар май компоненттерінің
жаксы араласуын жэне
үтчтакталуын
камтамасыз
етеді. Реактордың
корпусы каптамамен (койлекпен)
жабдыкталган,
оның бойымен
температурасы 95°С ыстык су немесе 12°С
салкын су жіберіледі
(сурет 48).
көлемі
0,1-0,2 мм.
Ортангы білік
пен
төменгі біліктін ортасында жагар май
ыскыланып, ортаңгы біліктін бетіне
жабысып,
оргаңгы білік
пен жогаргы
біліктін
арасындагы
санылауга түседі.
Жогаргы
біліктің саңылауыньщ көлемі
0,08-0,15 мм. Ортангы жэне жогаргы
біліктің ортасында
ыскыланган
жагар май жогаргы
дискініц бетінен бөлшектеуші машинаның
бункеріне барып түседі.
Жагар
майларды
гомогенизациялау үшін роторлы-пульсациялык
аппараттар(РПА) кеңінен
колданылады (сурет 50).
РПА корпуска орнатылган
ротор мен
статордан тұрады.
Ротор мен
статордың тістері катарларынын
арасындагы
санылаудың көлемі
0,15-0,2
мм.
Жагар
майлардын
үлкен мөлшерлерін
казандарда араластырганда, кейде осы
жагар майлардын
күрамындагы дэрілік
заттардын
тиісті дисперстігі
камтамасыз
етілмейді.
Сондыктан завод жагдайында жагар
майларды гомогенизациялайды.
Ең
карапайым гомогенизация
дискілі
жай
езгіштерде (ыскылагыштарда)
жүргізіледі.
Ол
бірінің
астына
бірі көлденең орналаскан
екі дискіден тұрады. Томенгі
диск
айналып тұрады.
Жогаргы жылжымайтын
диск
жағар
май
салынатын воронкаға бекітілген.
Воронканың ішінде
араластыргыштар немесе
калакшалар орналастырылган.
Жагар май
дискілер
арасындагы
саңылау
аркылы
дәл ортасына
жіберіледі, дискілермен ысқыланып,
олардын шетіне
карай жылжиды. Осы
жерден калакшалардын көмегімен
түсіріліп, кабылдагышка жіберіледі.
Үш
білікті
жагар май
езгіш көлденең және параллельді
орналаскан үш
айналмалы дискіден тұрады (сурет
49).
Дискілердін айналу жылдамдыгы эртүрлі
жэне арнайы
тісті донгалактармен реттеледі.
Бункерден
жагар май
өз агымымен төменгі жэне ортаңгы
біліктердің арасындагы
кеңістікке жіберіледі.
Олардын арасындагы
саңылаудың
W
Ротордың
ішінде
жагар майды
араластыратын және тасымалдайтын
күрекшелер
орнатылган. Осы
тістердің катарынан өткен
жагар май баска патрубок аркылы
шыгарылады. РПА Борисов
химиялык-фармацевтік зауыттында
жэне Санкт-Петербург
фармацевтік
фабрикасында ихтиол,
