церезиннің
коспасындагы Т-2 эмульгаторы ныц 10%
мөлшерімен түрактандырылган
30%-дык эмульсиясы колданылады. Сонымен
катар «Эсилин - 1», «Эсилин - 2»
негіздері
де пайдалануга усынылып отыр. Олардыц
курамына су (50%), гидролин (7,5%) жэне эсилон
- аэросил композициясы (42,5%). ПЭО-400
(«Эсилин-2»)
кіреді.
Сусыз
силиконды
негіздер. Бүл
топтан
эсилон-аэросильді негіз белгілі.
Негізді
дайындау
үшін полидиэтилсиоксан суйыктыгы
(«Эсилон-5»
деп
аталган)
колданылады. «Эсилон
5»-тің туткырлыгын көтеру үшін
16%
оксило-коллоидты
кремний кос тотыгы - аэросил
-косылады.
Эсилон-аэросильді негізді
неомицин жэне неомицин -преднизолон
майларын дайындауга
үсынуга
болады.
Полиэтиленді
негіздер. Бұл
негіздер
тек шет елде гана
белгілі. Негіздер төменгі
жэне жогаргы тыгыздыкты
полиэтиленніц
вазелин майымен коспасы болып табылады.
Мысалы, Польшада, Германияда Plastybase
деп аталатын
негіз
5%-ке
дейін
полиэтиленнен (М.с. 1300) жэне 95%-ке
дейін
вазелин майынан
түрады.
Пилокарпин
гидрохлориді, атропин
сульфаты, гидрокортизон жагар майлары
осы
негізде дайындалады
жэне
тітіркендіргіш
касиет
көрсетпейді.
Бул
топка томен жэне жогары молекулалы
заттардыц (полисахаридтер,
полиэтиленоксидтер. белоктар жэне
т.б.) сулы ерітінділері
мен
гельдері
осы заттардыц сусыз композициялары
(күрамында
беттік
-
белсенді
заттар бар), май-су
типті
эмульсиялар кіреді.
Полисахаридтердін
ерітінділері
мен
гельдері.
Бул
топтагы негіздерден
микрокристалды целлюлоза колданылады,
ол суда
ісініп, тұткыр-иілімді
гельдер
түзеді. Целлюлозаның эфирлері:
метилцеллюлоза,
Na-карбоксиметилцеллюлоза
жэне т.б. да
негіздер ретінде
коп колданылып
жүр.
Полиэтиленоксидті
негіздер. Бұл
топта молекулалык салмагы әртүрлі
полиэтиленоксидтер колданылады. Оларды
гидрокортизон, синтомицин,
күкірт,
сынап
амидохлоридінін
жагар майларын дайындау үшін
колдануга болады. Осы топтан, сонымен
катар,
олигоэфирлердің ерітінділері,
фитостеринді
гельдер, сазды
минералдардың гельдері кецінен
колданып
келеді.
Қазіргі
кезде фармацияда, медицинада коллагендерге
(биополимер) көп
назар аударылып отыр.
Коллагеннін
алыну
көзі
болып былгары жэне
тері-ет өндеу өнеркэсіптерініц
калдыктары табылады. Коллаген 2-5%
концентрацияда суда
ісініп,
жагар майлар консистенциясына тэн гель
түзуге кабілетті,
ал одан жогары концентрацияларда
суппозиторий үшін
неі іздер ретінде колданыла
алады.
табылады.
Бірак
барлык майлар тамак
өнімдері
болып табылады, сондыктан, олардыц коры
азайып барады, ал
екінші
жагынан олар -тұраксыз.
Жиірек өсімдік
майларынан, суйык жануарлар майларынан
гидрогенизациялау, фракциялау немесе
кайта этерификациялау аркылы алынган
модификацияланган
түрлері
колданылады. Мысалы, шет елдерде
гидрогенделген арахис майы колданылады.
Кейбір фармацевтік өндірістерде
бул
негіз
камфора,
күкірт
жагар
майларын
дайындау
үшін үсынылады.
Бул
топка ланолин, спермацет, ара балауызы
да жатады.
Комірсутекті
негіздер. Жүз
жылдан астам уакыттан
бері
атомдар саны 17 ден 35
дейін
катты жэне
сұйык көміртегінің
коспасы болып табылатын вазелин
колданылып
келеді. Кейбір мемлекеттердіц
фармакопеясында
(ТМД, Чехословакия, Болгария)
негіз көрсетілмеген жагдайларда
вазелин колдану усынылатын.
Вазелинніц
консистенциясын тыгыздау
үшін
кейде
негіз
курамына катты парафин немесе церезин
енгізіледі.
Вазелин
негізінде
дайындалган жагар майлар
кобінесе терісі
cay аурулар
үшін
тана жарамды.
Әртүрлі
экземалары жэне дерматоздары бар
тері
ауруларында вазелин
негізінде
дайындалган жагар майлар дене түршігуін
(сенсибилизация) тудырады, аллергия
симптомдары пайда болады немесе
біркатар
жагдайларда
тітіркендіру
тудырады.
Ак,
сары
вазелинді,
вазелин майын колдану
эпидермистің гипертрофиясын
(калыптан тыс улгаюын) тудырады.
Абсорбциялык
гидрофобты
негіздер.
Булар
курамында майлар, көмірсутектер,
силикон суйыктыктары жэне баска да
гидрофобты компонеттері
бар сусыз ланолинмен, глицерин,
эфирлермен жэне жогаргы май кышкылдарымен,
спендермен, твиндермен жэне баска да
беттік-белсенді
заттармен
үйлестірілген
сусыз композициялар болып табылады.
Беттік-белсенді
заттардыц болуы аркасында абсорбциялык
негіздер
сумен, сулы
ерітінділермен
жаксы араласып. су-май типтес эмульсия
түзеді.
Осы
топтагы
негіздер,
мысалы, коз майларын дайындау
үшін колданылатын
сорты «коз майлары
үшін»
тазартылган
вазелиннің
сусыз
ланолинмен
9:1 катынасындагы коспасы болып табылады.
Вазелин
мен
ланолинніц
6:4 катынасындагы коспасы антибиотиктермен
жагар майлар (тетрациклин, хлортетрацмклин,
эпитромицин) дайындауга кец колданылады.
Эмульсиондык
негіздер
(су-май
mini).
Курамы
бойынша ец карапайым су-май
типті
эмульсионды
негіздер
ец
кемінде үш компоненттен
түрады:
эмульгатор, гидрофобты зат жэне су.
Калий
йодилы, карапайым
күкірт,
скипидар майларын дайындау үшін
судыц
вазелиндегі
немесе вазелин майы мен
парафинніц.
60%
Гидрофильді негіздер
