Жагар
майларды осы топтарга
болудің эрі
технологиялык,
әрі биофармацевтік тұргыдан белгілі
магынасы
бар. Технологиялык тұргыдан
мундай топтау
технологиялык
операциялардагы ерекшеліктерді
көрсетеді.
Мысалы, шырышты
кабыктарга, жараларга, күйік беттеріне
жагуга арналган майлар
асептикалық жағдайларда дайындалуы
керек. Коз ауруларын
емдеуге
арналган
суспензиялык майларда дэрілік
заттар оте майда
ұнтакталуы
керек. Ал технологиялык операцияларды,
олардыц
жүйелігін іріктеп алу биофармацевтік
тургыдан дэлелденуі керек.
Жагар
майлар
дайындауга
арналган
негіздер алыну көздеріне, химиялык
курамына,
физико-химиялык касиеттеріне
жэне
т.б. белгілеріне
карай
бір-бірінен ажыратылады. Көптеген
авторлардыц усынуымен (Благовидова
Ю.А.,
Прозоровский А.С,
Глузман М.Х., Михайлова
Г.В.,
Муравьев И.А., Грядунова Г.П., Грецкий
В.М.) жагар майлар дайыггдауга колданылатын
негіздер
олардыц сумен эрекетгесу кабілеті
бойынша гидрофобты жэне
гидрофильді
болып
бөлінеді.
майлы
көмірсутекті
сусыз
силиконды
полиэтилснді
немесе
полипропиленді
гельдер
абсорбциялык.
гидрофобтык
су-май
типтес эмульсиондык
полисахаридтердіц
ерітінділері
мен
гельдері
полиэтиленгликольді
олигоэфирлер
ерітінділері
фитостеринді
гельдер
сазды
материалдардың гельдері
белоктардыц
ерітінділері мен гельдері
абсорбциялык-гидрофильдік
май-су
типтес эмульсиондык.
Гидрофобты
негіздер Маіілы
неііздер.
Олар
жагар
майлар дайындауда өте ертеден колданылады,
осы
кезге дейін өз мэнін жогалткан жок.
Майлы негіздер не
жеке майлар
(шошка,
тюлень,
сиыр
майлары). не
катты-иілімді консистенциялы
катты жэне суйык майлардыц комбинациялары
болып
ТАРАУ
XVI.
ЖАҒАР МАЙЛАРДЫҢ ӨНДІРІСТ-ІК ТЕХНОЛОГИЯСЫ.
ЛИНИМЕНТТЕР
Жағар
майлар ең алдымен дерматологияда,
этиологиясы эртүрлі ауруларды емдеуде,
сонымен катар
офтальмологияда, отолориногологияда,
проктологияда, гинекологияда жэне
медицинаның баска
да
салаларында
колданылатын
дэрілік түр.
Емдеу, профилактика, ал
кейде
диагностика
максатымен
колданылатын жагар
майларды медициналык
деп атауга болады.
Жагар
майлар жеке
корғаныш күралдары ретінде
де оте кец колданылады. Олар
өндірісте
колдыц
терісін, дененіц
ашык
жерлерін органикалык
еріткіштердің, кышкылдардың, сілтілердің
жэне
тагы
да баска химиялык
тітіркендіргіштердіц жағымсыз эсерінен
коргайды. Осындай жағар майлардыц әсері
тері
мен колданылатын тітіркендіргіштің
арасында сырткы ортаның жагымсыз
әсерінен коргайтын жасанды кабат
түзілуіне
байланысты.
Сонымен
катар,
электродты
жагар майлар мен пасталар да
белгілі. олар
биотоктарды
тіркеу үшін,
мысалы, электрокардиографияда,
электромиографияда колданылады.
Электродты жагар майлар мен пасталардың
негізгі міндеті
-
тері,
шырышты кабык пен электродтар арасындагы
жанасуды жаксарту жэне осы электродтарды
бекіту
болып табылады.
Жеке
топка косметикалык жагар майларды
бөліп
шыгаруга болады. Олар
теріні жұмсарту
жэне
коректендіру үшін, пигментті дактарды
жэне терініц
баска да
кемшіліктерін кетіру үшін колданылалы.
Қолданылуына байланысты
косметикалык жагар майлар: гигиеналык,
емдік-профилактикалык
жэне декорациялык
(сэндік)
болып
бөлінеді.
Курамында
витаминді,
гормонды жэне т.б. препараттар бар,
теріні коректендіру үшін
колданылатын жагар майларды
емдік
(медициналык) деп карастыруга болады.
ТМД
слдерінде
жагар майлар
өндірісі
15-тен астам
ірі
химиялык-фармацевтік
зауыттарда жинакталган.
Гмдік
(медициналык) жагар майлар колданылу
жеріне
байланысты кслесі
топтарга
бөлінеді.
а) дерматологиялык
-
Unguenta dermatologica
б) мүрьпг
жолдарына арналган жагар майлар
Unguenta nasales
в) коз
майлары -
Unguenta ophtalmica
г) уретральды
жагар майлар -
Unguenta uretrales
д) вагинальды
жагар майлар -
Unguenta vaginales
ж)
ректальды жагар майлар -
Unguenta rectales16.2. Жагар майларга арналган негіздер.
1. Гидрофобты
2. Гидрофильді
16.1. Жагар майлардыц жалпы сипаттамасы.
