Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
4 Метод.указ. к сем. по Филос.doc
Скачиваний:
0
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
750.59 Кб
Скачать

5) Бақылау сұрақтары

1. Ежелгі Қытай философиясының Ежелгі Үнді философиясынан айырмашылығын көрсетіңіз

2. Ежелгі Қытайдағы философиялық мектептердің ерекшеліктері қандай?

3. Ежелгі Үнді философиясының негізгі мектептерінің ұқсастықтары мен ерекшеліктері неде?

6) Сызбалар, есептер, ситуациялар

  1. Ешқашанда бұл дүниеде өшпенділік өшпенділікпен жойылған жоқ; тек қана өшпенділіктің жоғы оны тоқтатады. Бұл – мәңгілік Дхамма. Бұл Будданың сөзін қалай бағалайсыз?

  2. Жау жауға не істесе де, жалған бағытпен жіберілген ой одан да жаман істейді.

  3. Даосизмнің диалектикалық идеялары: Барлық дүние болмыстан туады. Болмыс бейболмыстан туады. Бірдеңені құрту үшін ең алдымен оны гүлдету керек. Біреуден бірдемені алу үшін оған ең алдыменберу керек; Бақытсыздықта бақыт жатыр. Бақытта бақытсыздық бар. Кім оның шекарасын біледі?

  4. Адамдарды білетін – дана; өзін-өзі білетін – ағарған.

  5. Аспанның тілегі – адамдар бірін-бірі сүю керек және бір-біріне пайда әкелулері керек (Мо-Цзы).

  6. Пайда іздегендер адалдықты ұмытады; Ең биік адамды сүюшілік туысқандық байланыстарды ескермейді (Чжуан-Цзы).

  7. Аспан қарапайым адамдарды елбасы үшін тудырмайды, ол елбасын таққа қарапайым адамдар үшін отырғызады (Сюнь-Цзы).

7) Глоссарий

р/р

ұғым

анықтамасы

1.

"Цзюнь- цзы"

өнеге арқылы әлемдегі тепе теңдік пен реттіліктің болуына септігін тигізетін " тұрақты ", " қалыпты " ," қайырымды жігіт " деген мағынаны білдіретін Конфуцзы философиясындағы ұғым.

2.

Чжи

парасат-білім, даналық, интеллект.

3.

И

парыз - әділетілік, парыз сезімі, парасаттылық, адалдық. Конфуци философиясындағы іргелі ұғымдардың бірі.

4.

Жэнь

адамгершілік , адам сүйгіштік, қайырымдылық.

5.

Дэ

дао, барлығының нәрсенің этикалық себебінің негізі құрайтын көне ұғым.

6.

Дао

жол, барлық нәрселердің негізін білдіретін дүниетанымдық ұғым, әлемдік үйлесімділік.

7.

Инь - ян

Көне қытай философиясындағы жұптық күйдегі әлемнің қарама-қарсылығын, үйлесімділігін, дамуын бейнелейтін ұғым.

8.

Сансара

жанның бір денеден екінші денеге көшіп жүруі.

9.

Карма

әділ жаза заңдылығы.

10.

Мокша

жанды қасіреттен азат ету.

11.

Дхарма

Көне үнді философиясындағы адамның әлеуметтік ордадағы әдептілік нормаларын қадағалайтын моральдық заң.

12.

Нирвана

адамның рух еркіндігіне жетуі, түрлі сезімдік үйлерден (құмарлық, ләззат) өзін өзі ажырата білуі. Көне үнділік діни философиядағы идеал.

13.

Пракрити

Көне Үнділік философиядағы табиғаттың материалдық негізін, әлем обьектілерінің бастапқы себебін білдіретін субстанциялық ұғым.

14.

Пуруша

өмірлік ұстаным, "бастапқы адам". Барлық жанды нәрселердің тыныс алу көзі: тұтастықтан көп түрлілікке өту символын білдіретін Көне Үнді философиясындағы дүниетанымдық ұғым.

15.

Веданта

индуизм негізін құрайтын қуатты әрі әсерлі діни- философиялық жүйе.

16

Брахман

Көне Үнділік діни философиядағы әлемнің рухани негізін құрайтын таза болмыс, Абсолют.

17

Локаята

Көне Үнділік философиялық ілім.

Соседние файлы в предмете [НЕСОРТИРОВАННОЕ]