Idealizm

Idee, w przeciwieństwie do zjawisk są nieczyste, niezmienne, absolutne. Teoria idei Platona jest idealizmem obiektywnym.

Relacja pomiędzy światem idei i światem zjawisk jest taka, że rzeczy uczestniczą w ideach i tak np. stół uczestniczy w idei stołowania a piękno czyjejś twarzy czy budowy uczestniczy w idei pięna jako takiego. Jest to twz. teoria partycypacji. Skąd też mówimy, że podczas gdy idee są szatami, rzeczy jednostkowe są ich odbiciem.

Natywizm

- dusze zanim zeszły do ciał (będących ich więzieniem) żyły w świecie idei i tam też je

oglądały i poznawały, co było dla nich źródłem najważniejszej radości.

- Złączenie z ciałem powoduje zapomnienie idei ale ludzie mogą z biegiem czasu i w miarę włożonego w to wysiłku przypomnieć sobie idee.

- Platon był pierwszym zwolennikiem natywizmu( zwanego inaczej aprioryzmem genetycznym ) tzn. poglądu epistemologicznego mówiącego, że przychodzimy na świat z pewnymi gotowymi pojęciemi.

Idealizm

- idee służą nam za normę dla przestrzeni gdy chcemy się dowiedzieć czy jakieś czynność jest dobra zestawiamy je z pojęciem dobra. Platon doszedł do wniosku, że idee muszą się w nas znajdować. Przed wydaniem jakiegoś sądu. Odnosi się to również do pojęć matematycznych.

Arystoteles (384 – 322)

Podobnie jak Platon uważał filozofię za poznanie czegoś powszechnego (istoty rzeczy). Nie szukał jednak tej istoty w ideach ale w rzeczach samych. Toteż więcej cenił doświadczenie i indukcję. Arystoteles rozpoczyna od tego, co jest nam dane, empiryczne, rzeczywiste, jako od tego co dla nas jest wcześniejsze aby prze to dostrzec tego co ogólne.

Matafizyka– nauka które bada byt jako byt.

Arystotelesowi przypisuje się zbudowanie metafizyki. Rozpoczyna on od tego co jest nam dane empiryczne, rzeczywiste, jako od tego co dla nas jest wcześniejsze.

Substancje

Dla Arystotelesa jedynym bytem samoistnych, są rzeczy (substancje). Materiał, nie może być jednostkowa jest nieokreślona i jest podłożem zmian, nazywa się ją także potencją. Natomiast forma jest wewnętrzną zasadą bytu, tym, co sprawia, że coś jest takie jakie jest, forma, jest realnym odpowiednikiem pojęcia.

Hylemorfizm – ani materia ani byt nie istnieje rozdzielnie. to są konstrukcje naszego umysłu. Istnieje tylko konkretna substancja czyli zespół materii i formy.

hyle – materia

morfa – foma

Finalizm – wszystko w przyrodzenie jest celowe, celem każdej rzeczy jest osięgnięcie pełni cech gatunkowych. Cechy gatunkowe to nic innego jak forma.

Religia a filozofia – Podstawowe pytania.

1. Czy Bóg istnieje?

2. Czy i jak można udowodnić jego istnienie?

3. Czy to, co zostało stworzone przez Boga jest doskonałe?

Irracjonaliści

- Nietzsche(mitologia)

- Schopenhauer(sztuka)

- Bergson(intuicja)

Irracjonalizm

Jest stanowiskiem epistemologicznym, które przeciwstawia się zarówno racjonalizmowi i materializmowi. Żadna wiedza nie może pochodzić od poznania prawdziwego.

mystikos – ukryty, schowany.

Dowody na istnienie Boga.

1. Ontologiczne.

2. Kosmologiczne

3. Teologiczne

4. Zakład Pascala

Ad 1. Dowody Ontologiczne Św. Anzema

„Skoro Bóg jest istotą doskonałą, o której nic doskonalszego pomyśleć nie sposób, to muszą mu przysługiwać wszystkie atrybuty właściwe istoty doskonałej, do której należy istnienie”

Krytyka Ontologiczna:

Kant : istnienie nie jest predykatem (predykaty orzekają o właściwościach nie zaś o istnieniu)

Ad2.Dowody Kosmologiczne

( św Tomasz z Akwinu)

W przeciwieństwie do dowodu Anzema. Dowody św. Tomasza nie odwołują się bezpośrednio do analizy pojęcia „Bóg” ale opierają się na doświadczeniu (tzn. analiza bytu skończonego)

Podstawową przesłaną –byt musi posiadać jakąś przyczynę swojego istnienia.

1. z ruchu

2. z niesamowitości

3. z przypadkowości rzeczy

4. z istnienia istot o różniej doskonałości

5. z powszechniej celowości przyrody

Dowody Kosmologiczne krytyka

- Bertrand Rusell i wszystkie pięć dowodów rozpada się na kawałki jeśli zadamy pytanie, które możne sformułować ośmiolatek „Kto stworzył Boga?”. Dowody wskazują na istnienie hipotetycznej pierwszej przyczyny wszechświata. np. wieki wybuch.

Dowody teologiczne – W. Polly

- Stopień skomplikowania i doskonałości wszechświata wskazuje na jego „projektanta” tzn. istotę, która w sposób rozumny i celowy zaprojektowało uniwersum. Świat a także człowiek nie mogą być dziełem przypadku Współcześnie znany jako IP(teoria inteligentnego projektu).

Zakład Pascala (nie jest w dosłownym znaczeniu dowód na istnienie boga)

dla rozumu oba założenia że Bóg istnieje i że nie istnieje są równie prawdopodobne ale co zyskujemy i co tracimy w obu przypadkach? Zakładając że Bóg jest jak pisał Pascal jeśli wygrasz zyskujesz wszystko jeśli przegrasz nie tracisz nic.