5 Тақырып. Ұрықтандыру. Эмбриогенез

Жануарлардағы жыныстық үрдіс түрлері. Эмбриологиялық кезеңде үш негізгі кезеңді бөледі: бөлшектену, гаструляция және алғашқы органогенез. Эмбрионалды немесе ұрық кезеңі ұрықтанған кезден бастап ұрық жұмыртқа қабынан шыққанға шейін созылады. Көпшілік омыртқалыларда ол бөлшектену, гаструляция, гисто және органогенез кезеңін қоса алады. Бөлшектену – жұмыртқаның дамуына ұрықтанған бірізді митоздық бөлінудің түрі. Бөлшектену барлық көпжасушалы жануарлардың онтогенезінде бар эмбрионалдық дамудың алғашқы кезеңін түсіндіреді. Соның нәтижесінде ұрықтың салмағы мен көлемі өзгермейді, бөлшектенудің басында қандай болды сондай болып қалады. Жұмыртқалар біршама ұсақ жасушаларға – бластомерлерге бөлінеді. Бөлшектенудің маңызды ерекшелігі – дамуда ципоплазманың жетекші регуляторлық рөлі. Бөлшектенудің маңыздылығы сары заттың санына және оның жұмыртқада орналасуына байланысты.

Әдебиет (1, 2)

6 Тақырып. Жасанды ұрықтандыру

Жасанды ұрықтандыру – жануар шәуетін жасанды әдіспен ұрғашыға енгізу, соның негізінде еркектің шәуетін уақытша тиімділік үшін пайдалану. Мал шаруашылығында құнды еркек жануарлардан көп санды ұрпақ алу үшін қолданады. Ұрықтандыруды жүргізу үшін құрал–жабдықтар мен ол істі жете меңгерген білікті маманы болуы керек. Ол әр мал түлігінен ұрық алып, онымен күйлеген малды шебер ұрықтандыра білуі керек. Иалды қолдан ұрықтандыруға арнайы дайындалу керек. Атап айтқанда, мал қашыратын пунктерді алдын ала дайындайды, малды қолдан ұрықтандыратын техниктерді, қажетті жұмысшылар мен көмекшілерді, ұрық алатын малды алдын ала дайындай бастайды, малдың қондылығы, күйі жақсы болса, ұрықтандыру нәтижесі жоғары болады.

Әдебиет (1–3)

7 Тақырып. Эмбриондарды тасымалдау

Ірі қара малдың эмбриондарын тасымалдау селекцияда жаңа биотехнологиялық бағыт болып табылады, негізгі эффект аналық жағынан ұрпақ санының артуы. Эмбриондарды тасымалдау әдісіне келесі приемдар кіреді: донорларда полиовуляцияның пайда болуы, эмбриондардың артуы, оларды сақтау және реципиенттерменалмасу. Осы кезеңдегі әдістің негізгі мәселесі быков өндірушілер алу және жыныс мүшесін қосқан топтар, сонымен қатар генофондты сақтау болып табылады.

Тасымалдау бойынша жұмыс жүргізу үшін үздіксіз талаптар болып толықтай тамақтандыру, үйірлердің өндірістік жақсы ұйымдастырылуы, сонымен қатар жүйеленген мамандардың болуы табылады.

Әдебиет (1)

8 тақырып. Криосақтау

Гаметалар мен ұрықтардың криобанкалары. Төмен температураға дейін эмбриондарды салқындату кезеңінде сол кезде льдообразование пайда бола бастайды. Бұл бірінші кезекте жасушаны қоршайтын ортада жүреді.

9 тақырып. Моноклональды антидене

Ашылу тарихы. В–лимфоциттер, антидене, антигендер. Поликлондалған және бір клондалған антиденелер туралы түсінік. Гибридомалар –

10 тақырып. Жануарлардың гендік инженериясы

11. Клондау және химерные жануарлар

7. Семинарлық сабақтар жоспары

Оқу жоспарымен қарастырылмаған

8. Лабораториялық сабақтар жоспары

1 тақырып. Кіріспе. Жануарлар биотехнологиясының міндеттері

Сұрақ:

1. Жануарлар биотехнологиясының міндеттері.

2. Жануарлар биотехнологиясының қалыптасуы мен дамуының тарихи кезеңдері.

3. Жануарлар биотехнологиясының жетістіктері.

Тапсырма:

Жануарлар биотехнологиясының басқа ғылым салаларымен байланысы тақырыбында сызба құр.

Тапсырмаларды орындау бойынша методикалық ұсыныстар: сызба жануарлар биотехнологиясының теориялық және қолданбалы бағыттарымен тығыз байланысын көрсететін бір қатарлы немесе көп қатарлы болуы мүмкін.

Әдебиет (1-11)